De "Cyrurgie" van Meester Jan Yperman / naar de handschriften van Brussel, Cambridge, Gent en Londen uitgegeven van E. C. van Leersum.
- Yperman, Jan, active 1310.
- Date:
- 1912
Licence: In copyright
Credit: De "Cyrurgie" van Meester Jan Yperman / naar de handschriften van Brussel, Cambridge, Gent en Londen uitgegeven van E. C. van Leersum. Source: Wellcome Collection.
Provider: This material has been provided by Royal College of Physicians, London. The original may be consulted at Royal College of Physicians, London.
26/378
![„Item, a maistre Jehan Ypreman pour son solaire: 6 den. d’or, valent 6 ti'. Den tweeden keer volgde Yperman den troep, die door de Yper- sche overheid naar aanleiding van den twist tusschen de Bruggenaren en den graaf van Vlaanderen, Louis de Grecy, in’t veld gezonden is. Men leest in de rekening van 1325 ‘): „Meester Jehan Yperman, van sinen solarissen dat hi was int „here 8 ff;. De laatste maal, dat men Yperman’s naam op rollen tegenkomt, is in 1329. De rol van 1332 bevat een post, waaruit men zou mogen opmaken, dat hij intusschen zijn ontslag genomen heeft of overleden is. Zij luidt: ,,A maistre Henri le Bril, pour warder et garir les malades del „ospital del Belle 6 ff. Er zijn nog een paar punten, welke ik volledigheidshalve moet aanstippen, schoon ik niet in staat ben, daarop veel licht te doen schijnen. In de eerste plaats zij opgemerkt, dat in de rekeningen ook naamgenooten van Yperman voorkomen, en wel zekere Kateline Yperman en eene Kateline, fille Kateline Ypermans. Zij worden genoemd in den „Brief du Salaire” van April 1304: „A Kateline Ypremans pour sen service del ospital sour le mar- „chiet 6 ff, en in die van November 1304: „A Kateline, fille Kateline Ypermans pour son solaire del [Hos- „pitael] sour le marchiet 3 ff. item 3 ff'.* 2). De moeder is dus in den loop van het jaar 1304 om de eene of andere reden door de dochter opgevolgd. Welke diensten zij in het hospitaal van „Notre Dame” op de groote Markt verleend hebben, wordt niet vermeld. Dat wij hier met de moeder en de zuster van Meester Jan te doen zouden hebben, mag Diegerick voor zijn verantwoording nemen; ik waag het niet mij daarover uit te laten, omdat feitelijk elke aanwijzing eener verwantschap ontbreekt. Een ander punt betreft de vraag of Yperman tot den geestelijken stand behoord heeft. Het was Carolus, die deze onderstelling opperde, omdat in de Chirurgie hier en daar van „leeken”, „leeke-meesters” „leeke surgijns” gewag wordt gemaakt, welke uitdrukkingen de beteekenis van „laïcus” of „prophanus”, in tegenstelling van „klerikus”, kunnen hebben 3). Maar hij sluit de mogelijkheid niet buiten, dat met leek: *) Diegerick, blz. 32. 2) Des Marez en de Sagher, I, blzn. 159 en 184. Dezelfde Kateline, fille Kateline, komt ook voor op de rollen van November 1307 — hier heet zij Kateline fille jadis (?) Kateline Ypermans — van Nov. 1308, Nov. 1310, Nov. 1311 en Nov. 1315; en volgens opgaaf van Diegerick ook van de jaren 1317, 1318, 1319, 1320, 1322, 1323, 1324, 1326, 1327, 1328, 1329 en 1332. ») Een oogenblik ben ik dezelfde meening toegedaan geweest, op grond van de in het Londensche handschrift, op fol. 143 r, voorkomende woorden: „meester](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b2499196x_0026.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


