Opuscula pathologico-practica seu dissertationes selectiores antea diversis temporibus editae, nunc revisae et auctiores. Accedit ejusdem auctoris Medicus politicus / [Friedrich Hoffmann].
- Friedrich Hoffmann
- Date:
- 1739
Licence: Public Domain Mark
Credit: Opuscula pathologico-practica seu dissertationes selectiores antea diversis temporibus editae, nunc revisae et auctiores. Accedit ejusdem auctoris Medicus politicus / [Friedrich Hoffmann]. Source: Wellcome Collection.
120/344 (page 114)
![moralium reducere nimium intempeflive j tionibus confpicitur: at vero id non ex u 4 «« J «tr « J /k a t* T' J L. . .. J ^ ft ATn I I t* t »* A * ( < rVi n II f Kli f m IVI a I V <* n mtenderit;vjdeatui ejus Liber de morborum ortu & de febribus. Nos lenrper fuimus ea in lententia, ubi caulae notae & explica¬ tiones per res fenfibus obvias & phylicas reperiuotur vel reperiri pofTunt,& ex cor¬ porum affectionibus phaenomena accerfi, in iis ad incognita &• incorporea non eff deveniendum vel properando. Etenim probe hiefervandum ell, antiquiores fol* licite naturae effedus ab animi opera¬ tionibus diftinxiife: nunquam enim le¬ gitur, animam efle morborum medica- peculiari rerum , quibuscum agit, in. telligentia & arbitrio pro lubitu motus hos vel illos inftituendi eosque in hunc vel illum finem, cujus plane ignara eff, dirigendi profluit, led potius ordinati!- fimi hi certum in finem effedus unice ab artificio mechanico, & coordinatio*» ne corporum in fe agentium & reagen¬ tium, l’ub certa menfura , gradu, pro¬ portione, derivandi fiunt, quod vel ex eo fatis perfpicue intelligi potefl, cum hos ordinatos motus per meras adio- tricem, qtiod tamem dicitur de natura, i nes corporeas pro lubitu lulpcndere, au- 25*N atura antiquis ipfis motuum cau-| gere ac immutare polfumus. Praeterea fa & principium ell, cognitionisScper- ! apertilfimum exemplum habeipus ftru- ceptionis autem fons & principium ani raa ipfis dicitur, cum natura ab Hippo¬ crate plane indoda &■ intelligentia ex¬ pers pronuncietur. Elegans locus hac de re exftat inCoeiio Aureliano /.1. de piiffio- nibusacutis, pag, 36. dum meminit Alcie piadis, qui animam coetum fenluum la- lutavit, praetereaque dixit , omnia in corpore noftro fieri necellitate & nihil fine caufa, & naturam nihil aliud etfe , quam corpus vel ejus motum, & non fo® lum prodeflenaturam led etiam nocere. Enim vero anima five fit fenfitiva five fimul rationalis, (quae in hominibus durae organicae & ordinati Ilionae in ve¬ getabilibus, quorum magnum ordinem ac artificium prae fe ferens fabrica non ab intelligente quadam facultate, feda mere necelfaria, non tamen ordinisex- perte motus efficacia dependet. Sed haec uberius deducere, non pertinet ad prae, lentem inflkutionem. Hocautem,quod dilfimulare non polium, pro re maximi momenti, & quafi fundamenti loco in medicina rede tradanda habendum efl, videlicet ne confundamus effedus mor- bolos, qui ex meris caulis nece/Tariis fluunt, cum iis, qui liberum & imma- principium diredionum,& motuum vo j teriale quoddam agendi principium jun- Juntariorum in animantibus efl, ) nihil tamen percipere poteflfine ideis, id ell fine motibus ab objedisexternis imprel- fis, hi autem tantum variis fenforiiseum in finem conllrudis recipiuntur. Ubi itaque deficiunt fenforia varia, ibj quo¬ que perceptio & diredio motuum defi< cit, (nam tadus ad caufarum materia¬ lium morbificarum indolem, figuram, motum, noxam & vires pernofeendas plane infufficiens ell, ) hinc facile eti¬ am intelligitur, diredipnem in morbis ipecialem motuum indolis morbificae caute correfpondentium ab anima lu- fcipi neutiquam polfe. 26. Verilfimum quidem, naturam nu¬ meri , ordinis, temporis St locorum efle oblervantiffimam, ficuti id in forma¬ tione, nutritione corporis, conforma¬ tione 1 fanatione morborum & excre- dum habent, ficuti id patet in animi affedibus, ubi inter hunc St morbum ingens intercedit differentia, dum mor¬ bus is proprie dicitur, ubi caufse agen¬ tes mere lunt corporeae, aftedus autem animi nuncupatur, ubi vitio laborat ani¬ mus, utut eflfedum faepe in corpore morbofum producat. 27. Ex hifce didis concludimus, fe¬ brem non elfe falutarem eam ob cau- fam dicendam, quafi natura materiami interius intelligatnoxiam, eamque pro 1 diverla qualitate noxae certa proportio¬ ne ac gradu motus per certa loca ac cer- ; to tempore ex corporis fphaera amolirii nitatur. Concedi hoc potell de anima,. certoobiedo, quodextrinfecus obvenit, irafeente, neutiquam autem commode, hoc applicari potell ad motus pure me- chanicosmam quemadmodum animiaffe- dus % c r ((i 11 ]j i i (Cf ioi | S Pii JlD fal](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30545377_0122.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)