Handboek der algemeene ziektekunde / Naar de zesde verbeterde en aanmerkelijk vermeerderde Hoogduitsche uitgave op nieuw in het Nederduitsch vertaald.

Johann Wilhelm Heinrich Conradi

Date:: 1842

Credit: Handboek der algemeene ziektekunde / Naar de zesde verbeterde en aanmerkelijk vermeerderde Hoogduitsche uitgave op nieuw in het Nederduitsch vertaald. Source: Wellcome Collection.

304/322 page 290

$§. 478 De ijlhoofdigheid verschilt op velerlei wijze' zij is algemeen of gedeeltelijk-, bepaald (fix), d. i. alleen- lijk aan een voorwerp of eene reeks van gelijksoortige voor- we i pen gehecht, of onbepaald en zwervend, wanneer de lijder van het eene voorwerp op het andere springt, aan- houdend of tusschenpoozend, onstuimig, wild, met hevige uitwerkselen, razernij of woede verbonden (delirium jeroxj, o zacht, stil (delirium nute), of openbaart zich door mompelen, is met vlokkenlezen (§. 341.) verbonden enz. r), ' §. 4/9. Zij veronderstelt eene eigenïijdige of medege- ^oeige prikkeling en ongeregelde werking der hersenen, ol eene zwakte van dezelve, en wordt daarom dan eens veroorzaakt, door sterken aandrang van bloed naar de her- senen en ontsteking van deze, door heete koorts, groote intte, misbruik van geestrijke dranken, bedwelmende mid- delen , lang waken, bovenmatige inspanning van den geest, hevige hartstogten, hoofdwonden enz., dan eens en vooral ook door aandoeningen van den onderbuik, galachtige en andere onzuiverheden, of ontsteking der ingewanden, wor- men enz., eindelijk door bovenmatige ontlastingen en an- dere verzwakkende oorzaken, in welk laatste geval zij stil zacht, met vlokkenlezen, geslotene en strakke oogen en andere teekenen van groote zwakte verbonden en vooral bedenkelijk pleegt te wezen (f). C) Behalve vele op de ijlhoofdigheid Betrekking hebbende rdaalsen in rU TCra\rlSCh% fhriften verdiet kier vooral de vol^ 5L,b* 11 fC- l89 opmerking: j> lllud ante omnia scire oportet ZlraumL \ accessione aegros desipere, et loqui aliena. Quod non quUümleveZt l nJ^Ue incfldere Mi infsbre vehementi ; non talen acquepesü- feruni est. nam plerumque breve esse consuevit, levatoque accessionis l '™PetV’ F™*'™ ™ns redit. - phrenesis vero turn demumestfcumcon* tinua dementia esse incipit; aut cum aeger , quamvis adhuc sapiat ta men quasdam vanas imagmes accipit: perfecta est, ubi mens illis imaei- l nc]lUirdtya est‘ 7^JUf autem plura 8enera sant: siquidem ex phrenfti- cis alii hilares, ahi tristes sunt; aliifacilius continentur, et intra verba » desipmnt, a n consurgunt y et violenter quaedam manu faciunt aZue > ex Ins ipsis aln nihil ntsi impetu peccant, alii etiam artesLhibent, suZ \ mamque speciem samtatis in captandis malorum operum occasonbus \ P™ebet; sed exitu deprehendunter. - Neque credendum est Tvinctus ahquis, dum le van vmcuhs cupit, quamvis prüden ter et miserabiliter lo- » quilur; quomam is dolus insamentis est. — Neque i°norare oportet le * viorem esse morbum cum risu , quam serio insanientium” P ’ Uverigens maakt langdurige ijlhoofdigheid of w a r • • ^ IroofdkaUer van bijänd£ idniifea^ in de ziektekunde nader gehandeld wordt. ^ (t) Tot de gevaarlijkste soorten yan ijlhoofdigheid heeft o- gerekend, wawblJ ach koft voordeE dooj cene ^Uen^ni hëlderiiid$