Handboek der algemeene ziektekunde / Naar de zesde verbeterde en aanmerkelijk vermeerderde Hoogduitsche uitgave op nieuw in het Nederduitsch vertaald.

Johann Wilhelm Heinrich Conradi

Date:: 1842

Credit: Handboek der algemeene ziektekunde / Naar de zesde verbeterde en aanmerkelijk vermeerderde Hoogduitsche uitgave op nieuw in het Nederduitsch vertaald. Source: Wellcome Collection.

315/322 page 301

$dolheid, npnphomama , furor uterinus enz.) heet, wordt veroorzaakt door verhooging der gevoeligheid of prik- keling der geslaclitsdeelen en sterken aandrang van het bloed naar dezelve, en oorzaken die daartoe leiden (§ 495), voor- al beelden, boeken enz., die de verbeeldingskracht opwek- ken, den wellust aanprikkelen, bedrogene liefde, strenge onthouding, voornamelijk na vroeger aan bijslaap gewoon te zijn geweest, eenen grooten of ziekelijk gevoeligen kittelaar, wormen in de scheede, herpetische aandoening der geslachts- deelen enz. §. 503. Onvruchtbaarheid (sterilitas) (*) ontstaat gedeeltelijk uit organische gebreken der uitwendige geslachts- delen , der scheede, der baarmoeder, der trompetten van FALLQPius en der eijerstokken, die den bijslaap, oi de be- hoorlijke opneming, terughouding en werking van het man- nelijke zaad verhinderen, alsmede datgene wat de vrouw tot de voortteling heeft bij te dragen, zoo als uit vernaauwing en zamengloeijing der uitwendige geslaclitsdeelen, der scheede, baarmoeder en trompetten, uitzakking der scheede of baar- moeder, verharding, verzwering of ook gebrek derzelve, verharding in de trompetten en eijerstokken enz., gedeelte- lijk uit gebreken van den stondenvloed, witten vloed, on- matigen bijslaap, zelfbevlekking en daardoor of door andere oorzaken verwekte zwakte der geslaclitsdeelen, of in liet algemeen uit een koud temperament, waterige, slijmige, enz. hoedanigheid der vochten , kwaadsappigheid , vetheid, of gebrek aan vochten, of uit te vasten bouw des lig- chaams, gelijk bij manvrouwen [yiragines), somwijlen ook uit te groote prikkelbaarheid of gevoeligheid, waarbij de bijslaap pijnlijk is of naar evenredigheid van de vrouw te snel voltrokken wordt. Ook kan menigmaal de grond der onvruchtbaarheid wel in eene bijzondere onevenredigheid van het temperament eener vrouw tot dat eens bepaalden mans leggen. §. 504. Eene zwangere vrouw kan behalve aan andere gewone toevallen , als walging , braking , verstopping , op- hooping, opzwelling der voeten , aderspatten, uitslagen , hoofdpijnen, tandpijnen, krampachtige en andere zenuw- (*) C. G. GRUNFR , diss. de causis steriHtatis in sexu sequiori exdoc- Irina hipfocratis veteruwque medicorwn. Mal, 1709* (reCt delect disst med. Jenens, Vol. II. — THiLENius, medic, u chir-Bemerkungen. Th. II. S. 43q. fgg. — Uber die Unfruchtbarkeit des männlichen und tveiblichen Geschlechts, ihre Ursachen, Erkenntniss und Jleilart. oon T. E, MEISSNER» Leipz. 1820. — IIUEELAND, Encheir. med, S. t)]\. Jgg.$