Handboek der algemeene ziektekunde / Naar de zesde verbeterde en aanmerkelijk vermeerderde Hoogduitsche uitgave op nieuw in het Nederduitsch vertaald.

  • Johann Wilhelm Heinrich Conradi
Date:
1842
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Handboek der algemeene ziektekunde / Naar de zesde verbeterde en aanmerkelijk vermeerderde Hoogduitsche uitgave op nieuw in het Nederduitsch vertaald. Source: Wellcome Collection.

    35/322 page 21
    de ziekten voor, welke van de werkzaamheid der natuur, de herstelling der gezondheid heoogende (§. 11.) afhangen en welke a c t i v e, werkzame verschijnselen (symptumata activa, auxiliaria) of ook pogingen der natuur ter genezing (molimina naturae medica- tricis) genoemd worden. Het ligchaam des mensclien is namelijk met prikkelbaarheid begaafd , die door den prik- kel der ziekte dikwijls wordt verhoogd, en waardoor dik- wijls hevige, maar tevens heilzame bewegingen of terug- werkingen worden verwekt. Ook bestaat er eene mede- gevoeligheid (sympathia, consensus) en wederzijdsche be- trekking tusschen de ligchaamsdeelen, waardoor deze zich wederkeerig ondersteunen en bij het lijden van eenige deelen andere heilzame bewegingen kunnen maken. Zelfs de ziel, opgewekt en verontrust door de belemmeringen uit de ziekte ontstaan, spant al hare kracht in, om op het ligchaam te werken, ten einde de ziekte te verwijd deren. §. 26. Dergelijke verschijnselen of pogingen der natuur zijn : koortsachtige bewegingen, bloedvloeiingen , vermeer- derde afscheidingen en ontlastingen , als: buikloop , bra- king , zweet, gezwellen, uitslagen, zelfs krampen en stuip- trekkingen , eindelijk de opwekking van het instinct, van den natuurlijken trek tot zekere dingen en van afkeer van andere. Er is bijna geene ziekte, waarin de active ver- schijnselen zich niet vertoonen. Even als zij intusschen bij uitputting en onderdrukking der krachten ontbreken, zijn zij daarentegen in vele ziekten zoo bestendig en in het oog loopend als eenig ander verschijnsel. In deze kan men dan vooral den strijd der natuur, die haar eigen wel- zijn verdedigt, herkennen (§. 11.). §. 27. De naauwkeurige -waarneming en onderschei- ding dezer pogingen der natuur is hoogst belangrijk, de- wijl men zich anders niet alleen door weldadige ver- schijnselen vrees laat aanjagen, maar zelfs ook wel ver- leid kan worden, dit streven der natuur tegen te wer- ken en te storen. De in vele gevallen allezins moeijelijke herkenning der active en passive verschijnselen moet echter volgens de natuur der ziekte en van den lijder, en uit eene zorgvuldige vergelijking der voorafgegane en ver- gezellende verschijnselen bepaald worden. §. 28. Overigens hebben de active verschijnselen niet alleenlijk goede gevolgen; de natuur kan ook gebrekkig
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3