Volume 1

Opera omnia / Cornelis Winkler.

  • Cornelis Winkler
Date:
1918-1933
Catalogue details

Licence: In copyright

Credit: Opera omnia / Cornelis Winkler. Source: Wellcome Collection.

    158/618 page 52
    3. Na primaire ontsteking van liet darmslijmvlies in het perito¬ neum en verder, bij konijn XXXIII.1 2 HONDEN. A. Na ontsteking der pleura circumscripte pneumonie, bij hond A . 1 B. Na ontsteking der beide serosae plaatselijke en voortgeleide pro¬ ducten, bij hond B.1 Allereerst moet er nogmaals op gewezen worden, dat bij geen enkel der vermelde experimenten een prikkel werd ingébracht, die als de drager van het virus tuberculosum kan worden aangezien. Ten gevolge van de inwerking dier prikkels treden ontstekingspro- ducten op, die zich somwijlen door den knobbelvorm kenmerken. De knobbeltjes, die Virchow tuberkels noemde, cellenhoopjes in de adventitia der vaten, worden bijna bij ieder proces aangetroffen : het heeft dus geen zin hen afhankelijk te stellen van het virus tuberculosum. Die knob¬ beltjes zijn afgebeeld in het mesenterium van een konijn (fig. 1) en in de pleura van een bond (fig. 2 en 11). Een blik op die afbeeldingen zal vol¬ doende zijn, om het bewijs te leveren, dat aan niets anders kan gedacht worden. Wat Virchow tuberkels noemt, zijn dus niet anders dan producten, die bij vele chronische ontstekingsprocessen kunnen voorkomen. Het leidt tot ver¬ warring, wanneer men die producten tuberkels noemt en aan dit woord een andere dan eene descriptieve beteekenis hecht. Uiterst nauw met die knobbels verwant, altijd gelijktijdig met ben aanwezig, zijn de cellenhoopjes, die aan jonge, nieuwgevormde, nog geen bloedcellen voerende vaatjes hangen en door takjes dier vaten omsponnen worden. (Vergelijk fig. 5). Nevens deze komen bij een aantal konijnen wittere knobbels voor, die niet aan bloedvaten gelegen zijn, uit grootere cellen met ovale kernen zijn samengesteld, waartusscben de zilverteekening van het wandendothelium zich soms vertoont. (Zie fig. 8 en 10). Die cellen zijn van dit endothelium af te leiden en kunnen uitgegroeide lymphoïde cellen zijn. Ziegler noemde zulk een hoopje cellen tuber kei; bij mijn proeven traden zij op, zonder dat er questie kon zijn van een virus tuberculosum. De granulomata van vele schrijvers (vergelijk fig. 6 en fig. 12) tuberkels te noemen en als producten op te vatten, die kwaadaardige eigenschappen bezitten, die het ziektebeeld tuberculose bepalen, gaat niet aan. Toch doet men bet. Weer ontstonden zij in mijne proeven ten gevolge van verschillend,e prikkels ; van virus tuberculosum geen sprake. Klebs eischt van den tuberkel, dat hij in vele organen in grooten getale en in de lymphbanen voorkome. Een specifiek gif werkt in onze gevallen niet in, toch komen in vele
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3