Boerhaave-Herdenkingsrede / D. Schoute.

  • Dirk Schoute
Date:
[1938]
Catalogue details

Licence: In copyright

Credit: Boerhaave-Herdenkingsrede / D. Schoute. Source: Wellcome Collection.

    9/106 page 4815
    Na het geven van deze schets, eindigde boerhaave met enkele woorden tot de Curatoren aldus: ,,Sinds ik de geneeskunde beoefen, heb ik getracht dat beeld te evenaren, mij daarnaar te richten, Zoo lang ik op Uw gezag aan deze Hoogeschool de geneeskunde onderwees, heb ik met de grootste inspanning getracht den geest van hen die zich aan mijn onderwijs toevertrouwden aldüs te vor¬ men. Dat ideaal zal ik, zoolang ik door Gods genade in het leven blijf, niet ophouden ijverig na te streven”. Boerhaave's schets, in deze vertaling slechts ontdaan van enkele uitweidingen, toont ons een ontwerp van een stelsel voor het onder¬ wijs in de geneeskunde, waarin wij dadelijk de grondslagen her¬ kennen van het onderwijs zooals het nu nog wordt gegeven: eerst een voorbereidende studie der natuurwetenschappen, daarna de anatomie en de physiologie, vervolgens het onderwijs aan het ziek¬ bed, het behandelen van ziekten, het onderzoek na den dood, dat alles getoetst aan de theorie en aan de leeringen der grootmeesters. Hoe machtig in later eeuwen het gebouw van ons geneeskundig onderwijs moge zijn geworden, de grondslagen zijn geen andere. Onze bewondering voor deze schets stijgt, wanneer wij bedenken hoe volkomen bewust boerhaave hier tewerk ging; hoe hij niet alleen de volgorde der leervakken duidelijk aangaf, maar die volg¬ orde ook telkens wettigde door het omschrijven van den invloed van het voorgaande op het volgende. Geen enkel deel in boerhaave's ontwerp was op zichzelf nieuw, maar het ontwerp in zijn| geheel was dat heel zeker wel. Bovendien werd het gegeven in een tijd, toen ons onderwijs in de geneeskunde een vasten grondslag, waarop het veilig zou kunnen staan en groeien, zoo zeer behoefde. Ook het korte slotwoord tot de Curatoren is het nader bekijken waard. Wie het argeloos leest, zou al heel licht in den waan kunnen komen, dat hier een in onderwijs-ervaring gerijpt hoogleeraar aan bet woord was; maar boerhaave was op dat oogenblik 34 jaar oud en pas sinds twee jaar lector in de geneeskunde. Zijn beschrijving van de ideale opleiding voor den geneesheer moet den hoogleeraren in de geneeskunde wel heel bijzonder in de ooren hebben geklonken. Boerhaave sprak daar niet binnen de bescherming van een be¬ perkten kring of van een studie-gezelschap, maar in het openbaar, voor den Academischen Senaat; de toenmalige hoogleeraren in de geneeskunde, albinus, hotton, bidloo, zullen daar tegenwoordig zijn geweest 22). Wanneer er onder U zijn die, met daremberg en volgelingen, een voorstelling van boerhaave hebben als van een braaf man, een edel en diep vroom mensch, vol geleerdheid en classieke be¬ schaving, die als leermeester in de geneeskunde een, nu ja wel niet volkomen verklaarbaren, maar in ieder geval enormen roem heeft bezeten, zij die zoo denken onder U, zullen misschien nu kunnen toegeven dat het mogelijk is boerhaave te zien in een heel ander licht: als den eersten ontwerper van ons huidige stelsel van onder¬ wijs in de geneeskunde, een ontwerper even jeugdig van leeftijd als moedig van overtuiging. * * * Met deze gedachte zijn wij aangeland op den heuvel dien, ik U
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3