Boerhaave-Herdenkingsrede / D. Schoute.

  • Dirk Schoute
Date:
[1938]
Catalogue details

Licence: In copyright

Credit: Boerhaave-Herdenkingsrede / D. Schoute. Source: Wellcome Collection.

    1/106 page 4807
    Geschiedenis der Geneeskunde. BOERHAAVE-HERDENKINGSREDE, UITGESPROKEN IN DE AULA VAN HET ACADEMISCH ZIEKENHUIS TE LEIDEN OP VRIJDAG 23 SEPTEMBER 1938, DOOR Dr. D. SCHOUTE, Wassenaar. (met een plaat.) Herman Boerhaave overleed op 23 September 1738, en juist zes weken later, op 4 November, hield professor albert schultens voor den Leidschen Academischen Senaat en vele genoodigden, zijn zoo bekend geworden Oratio Funebris in memoriam hermanni boerhaavii, principis Medici 1). Deze in het Latijn gehouden rede, waarvan het uitspreken uren moet hebben geduurd, is in later tijden zoo herhaaldelijk misprezen om den buiten grenzen gaanden en in gezwollen taal aan boerhaave toegezwaaiden lof, dat nu kan worden volstaan met de klacht dat aan schultens, Oriëntalist van grooten naam, kenner van zoo vele talen, de kennis was onthouden van de taal, die hem in staat zou hebben gesteld aan zijn bewogen gedachten en gevoelens in sobere en treffende vormen uiting te geven. Niet alleen kwam de spreker nu telkens in strijd met de eigen en waarachtige levensspreuk van boerhaave, die in den eenvoud een onmiskenbaar teeken wist van het ware, maar zelfs dichtte hij een enkele maal den verafgoden vriend gedachten en bedoelingen toe, die deze nimmer had gekoes¬ terd en in strijd waren met diens geest 2). Ruim een eeuw lang is boerhaave’s groote naam bestand ge¬ bleven, zoowel tegen de overdadige bewijzen van vereering in proza en poëzie aan de nagedachtenis van den geliefden leermeester gebracht 3), als tegen het verstrijken van zoo vele jaren. Haeser, pruys van der hoeven, banga, SURINGAR, allen geneeskundige geschiedschrijvers uit het midden der vorige eeuw, spreken met grooten eerbied over boerhaave en zijn werk 4). Na 1870, na de verschijning van een werk van den Franschman daremberg, is daarin een wending gekomen. Daremberg, genees- heer-bibliothecaris, hoogleeraar te Parijs in de geschiedenis der geneeskunde 5), deed in dat jaar een werk verschijnen, waarin het verleden der geneeskunde over geheel Europa, van de vroegste tijden tot in het begin der vorige eeuw, werd behandeld 6). Met dit werk heeft deze schrijver, die twee jaren later zou overlijden, grooten invloed uitgeoefend op de bestaande opvattingen omtrent boerhaave’s beteekenis. Wie het boek van daremberg leest, verbaast zich daarover niet. De groote kennis en belezenheid van den schrijver, de scherpe omlijning zijner opvattingen, zijn heldere en vaak meesleepende betoogtrant, en zijn zin voor verkwikkende kruiderijen van anec- dotischen aard, bekoren den lezer, en zullen dat in niet geringer
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3