Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
13/102 page 5
![| ly | - LC ] L3 à à | | ww] (VN | | um di Iri, u dim eu M tron De rit, nul, t i 1 lu od : abe 8 vifu ind y Materia quo graue eft in po gentia forma que »outtur. &olutie ad qua efARd rationes; Com. 3. Differre feciie dum magis cz ománus quot mo dij. DAL BE SG lud quo graue vel leuemouetor , vt in materia. nam à materia redditur potentialis & receptiua, & capax mo- tus. Forma vero intranímutabilis tantum eft inouens; quia tantum forma;& nulla ratione potentialis, ac mà terialis.Sapide propter haec dicit Auer.quarto aufcul- tationis phyfice, q» materia eft quo graue eft in poten- tia ad motum,forma vero qua mouetur. Nam mate- ria eft fundamentum omnis potenti, quod vero mo- uetur eft in a&u , & forma fundamétum omnis actua- litatis, Tunc poteft refponderiad queftionem. vide- licet, vtrum idem pofsit fe mouere. Patet vno modo cp fic,alio modo q non.idem.n.compofitum in actu po- teft femouerefed £m partes diuerfas. Idem vero non poteft fe mouere, quando fueritimpartibile. Kurfum compofitum per fe. moueri eft dupliciter : vel àfepri - uatiue,hoc eft «y nec cepit,nec definetab alio moueri. & hacrationeomne quod mouetur per fe, debet diui- diin motorem in actu, & motuminactusvtanimal, & ccelum.vtrunque.n.hacratione diuiditur,quia vtrun- que hacratione mouetur, Alio modo pofitiue tan- tum, quod habet ; videlicet , principium motus, fi- ue incipiat, fiue definatab alio moueri ,vt elementa, Ethec non diuidunturin motorem & motum in actu, fed idem diuerfa ratione eft motor , & res mota vt for- idem enim poteft fe mouere , ratione tamen diuerfa- rum partium. Ad fecundum dico quàdloquitur de actione animz rationalis , modo anima habet partes diuerías, Ad tertium capiendo naturam pro forma tranfmutabili , diximusidem poflefe mouere. natura enim fic accepta mouet vtforma. mouetur autem yt in mteria., & fic pro ratione diuerfarum partium, Adquartum intelle&us materialis intelligitíe intelli- gendo alia & fpecies, fiue effentias ceterorum intelli- gibilium fed dehis dicemus quandoq;.. Ad quintum patet folutio , idem enim mouere fe, effed; agens & patiens in actione zquiuoca , ell pofsibile in forma tranfmutabili , habet.n.vim agendi vt forma, vim pa- tiendi, vtin materia. Adícxtug conceditur totum ad fenfum quaftionis.fimiliter,& ad vltimum. Inboc tra&fatu igitur per[crutati fumus debis duabus naturis , ex quibus corpus colésle componitur . vtrum [mt fimiles illis naturisex quibus generabilia componutur.qua- vum vua dicitur forma , altera materia, fcilicet vtrum bac materia ci forma qua funt bicyfmt eadem cum illisyaut di- uerfa fecundum magis c minus. Recollegit ccelum effe ex partibus cópofitum . qué admodum geperabilia corpora conftant. Mouet nunc quzftionem , à in przfentilibro eft pertractaturus , vt fpecialius mentionem,quam generaliusaccepit, expo- nat, Et petit vtrum partes quas habet coelum , fint euf- dem fpeciei cü patribusgenerabilibus, eiufdem quoq; generis,an fpeciei differt. Nam foluta qóneanres fit, vtg coelum fit compofitum , remanet qó quid res fit, cognitio autem totius quidditatiua ex cognitione par- tium dependet vt.7.meta. patet.& 6 o.topicorum.$a pide itaq; Auer. petit an cceli partes drantà partibus rerum generabilium . Animaduertendum autem pro verbis Auer. cp differre fecundum magis & minus.in- terdum funt füb eadé fpecie.vt.5.avfcul.phyfi.cóm.5 5. Et fic differre fecundum magis & minus, eft differre numero:vel differentijs indiuiduis,qua ratione album vtduo differtà feipfo vt quatuor. Interdum accipitur pro differre fecundum prius & pofterius , vt.8.meta- P)RId M vs ; phyficz. cóm.t o. vbi dicit. forme funt vt numeri. Et hacfecunda rationeaccipit Auerro. quafi dicat.vtrum partes caeli fint fpecie eedem cum partibus generabi- lium;an differunt fecundum magis & minus, hoc eft perprius& pofterius quod eft differre tum fpecie tum genere.Ioaunnes textum huncnon olfecit. Sed fi fimt dievfe (becie tunc equiuoce dicitur corpor ei- dua natura existentes inbis generabilibus , ctr cadleslibus corporibus on funt conuenientes becieymanifeslum efl po- fitocorpore calestiingeuitoset incorruptibili Et corpovibus qua funt apud nos;genitis . & corvuptibilibus . Caufas.n. corporis generabilis ct corruptibilis : c» eterni effe ea[— dem impo[ibileesi , excitatumigituv esl bas duasnaturas, ex quibus componitur corpus celeste non e[Je eiufdem [pe- ciei , neque eiufdem generis cum duabus naturis ex quibus componuntur generabilia . Circa hunc textum primo dicemus verum & craf- fiufculum fenfum eius.fecundo loco adducemus dicta aliorü;partim approbando,partim confutando.Quan tumad primum Auer. mouet quzflionem, vtrum vi- delicet cceli partes fint eiufdem fpeciei , cum partibus corporum güabilium.Nunc foluit, non quidem quie- tatiue, fed excitatiue; ad inducendum hoies ad atten- tionem tentando rei difficultatem. Etarguit hipothe- ticeàpofitioneantecedentisad pofitionem confequé- tisfic. fi partes coeli differunt fpecie. Corporcitas dici- turde ccelo;& corpore genito, aut equiuoce,autanalo gice. fed partes caeli à partibus generabilibus differüt Ípecie.igitur corporeitas dicitur vel equiuoce vel ana- logicz, minoré profyllogizat & fubintelligithanc ma- jorem,cternum & corruptibile differunt fpecie, Et fub hacaccipit minorem.d.manifeftum eft pofito corpo- re coclefti ingenito , & incorruptibili , & corporibus quz funt apud nos , genitis & corruptibilibus fubin- tellige conclufionem acceptam . Secundo eandem minorem profyllogizat & vult effe fübintelligendam minorem. Et inquit,caufas.n.generabilis & corrupti- bilis& eterniefleeafdem impofsibilecft.Subintellige minorem hanc.Sed partes caeli funt corporis aterni caufe. partes vero generabilium funt caufe corporis ge nerabilisigiturdifferuntfpecie, Etpropterea condu- cit conclufionem, & inquit. excitatum igitur eft has duas naturas , ex quibus cofnponitur corpus ccclefte, non efle eiufdem fpeciei , neq; eiufdem güiscum dua- bus: naturis, é quibus cóponütur generabilia corpora. Sapide dixit excitatum. nam hac non cft quaftionis quieta terminatio, Aut fortaffe Auer.fecit vnum pro- fyllogiífmum ad probandam minorem.E: fic litera có- ponitur,caufe eterni & caufz rei genitz differuntfpe- Cie.partes coeli,& partes rerum generabilium fünt cau- fz eterni; & caufz rei genitz igitur differuntfpé. De profyllogifmo primo accipit minorem. ibifmanife- flum eftpofito? Secundo maiorem ibi $caufas.n.cor- poris) Tertio conclufionem ibi fexcitatum igitur] & hec expofitio eft magisad verbum.Hc de primo,quá tum vero ad fecundum tranfigamus. Quidam con- temporanei noftri differünt primo Auicenná opina- tumfuiffe materiam cocli, & materiam corporum cor- ruptibilium effe eiufdem rationis, ccelum tfi effe eter. num à motore, Dicunt.2. Auer.contradicere Auicéne folum in caufa materiali. Nam cavfas agentes efle eat- dem fpecieeternorum & corruptibiliumi patet.Formá quoq; coeli effe alteram fpecie & rationeà forma cor- Sueff.de fuba. A4 ruptibi- Cóm. 4- Syllogifmus bj potbetteus. Primus fre J574 fogifmus. Secundus pra fyllogifius, Facilior expó. Digrefiio. Pojitio cóteme poranceram.,](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0013.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
