Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
26/102 page 18
![Pofitiones alia. Iuditid pónum. quantitas eft maior quam in corrupto vt quando ex aere fit ignis.vt dixit Auer.tunc fi eadem diméfio ma- nct in generato , quz pfuit in corrupto,illa pars ma- ior vel eft eadem oíno cum precedenti, aut alia,non cadem,quia tuncidé przcife cffet maius & minus re- fpectu eiufdem . fialia , igitur in generato eft aliqua pars noua quz non przfuitin corrupto. Tüc arguitur qfi aliqua funt eiufdem rationis quicquid effentialiter competit vni,competit omnibus.2.ceeli.cóm. 4 9.igit fi illa pars quantitatis eft generabilis, tota etiam gia- bilia erüt quum fint eiufdé rationis,& corruptibile & incorrutpibile faciát differre fpé-10.meta, Nono fi alij pars de nouo generatur, cum non fic maior ratio de vna quam de alia, igitur quelibet, & fic non eftater- na tota.Decimo relatio noua aduenit propter nouum fundamentum,fed zquale,g» inzquale funt nouz re- lationis,igitur adueniunt nouo prafente fundamento accipiatur igitur aer tripedus , qui fitnunc inzqualis alteri quadrupedo, & rarefrát tripedus, nunc certum eft eum effici de nouo zqualis.igiturin eo eft nunc no uum fundamentem,hoc eft quantitas noua, Vndeci- mo , aut quantitas terminata & interminata funt vna quantitas , aut duz,fi vna,igitur non femper maneret quantitas interminata . fi due, tuncin eodé fubie&to effent duz quantitates. Duodecimo, quod generatur non eftin locoin eo quod generatur. materia prima generatur. igitur non eft in locoin eo quod genera- tur.& per confequens nó eft quanta in eo qd gatur, Decimotertio corrupto fübie&to imediato accidétis; corrumpitur & accidens, fed in corruptione cópofiti definit effe fübie&tum immediatum omnium accidé tium.igitur o6accidens corrumpitur.minor patet, qa non manet nifi materia prima,fed materia prima non eftimediatum fübie&um alicuius accidentis,quà non imediate terminet dependétiam alicuius acchtis (ma teria,n,de fe non habet a&tualitatem, per quam pofsit determinare dependentiam accidentis.) Decimoquar to,materia prima elt in potentia pure pafsiua refpectu oium formarum,igiturin potentia contradictionis, Igitur non magis fibi limitat dimenfioné;quá illius pri uationem. Decimoquinto,ois forma materialiseduci tur de potétia máe,diméfio eft forma materialis, igit eft educa de potentia materiz & per confequens nó eterna materiz,exiisfumunt dimenfionem effeazter- nam£m rationem,& procedere formas fm rationem, Animaduertendum quoque eft , alios dicere aliter ad Auer.mentem:fophiftz,n.dicunt eternam effe aliquá dimenfionem in materia , & tamen nulla vno nume- ro dimení1o e(t eterna . veriores aiuntdimenfionem effe materiz eternam fecundum fpeciem. non autem fecundum numerum, Nam vt quantum ex quanto,ita exiítens ex exiflente , formatum ex formato, materia enim nunquam eftabíq; forma , fed ad hoc vt exiftés fiat ex exiftente, non oportet ponere vnam aliquam formam fubftantialem manere cádem in generato & corrupto,fed fufficit formam continuari víq; ad inftás introductionis formz genitz.igitur ad hoc vt corpus e corpore fiat , non oportet ponere aliquam vná nu- mero dimenfionem manerein vtroq;, fed víq; ad in- ftans introdu&ionis nouz dimenfionis, & hoc eft di.- meníionem effe eternam fecundum Ípeciem , non au tem fecüdum numerum.Alij etiam ad mentem Auer, aiunt primam materiam poffe capi vt in potentia ad formas, e quibus reponitur in fpecie , & fic eft Subie- &um & materia. Alio modo vtin potétia ad diuifio- nem in partes, quarum vna eft extra alteram,& fic eft corpus & dimenfiojilla enim aptitudinalis diuifio,eft dimenfio , quz a&uaturperformam primo ,fecun- do per quantitaté propriam illi formz , & inde reddi- tur corpus in actu. Hzc expofitio accipitur ex verbis Auer, 4.phyficorum commento.15. Mihi vero ex ver bis & rationibus Auer.hincinde collectis videtur effe dicendum , dimenfionem interminatam vnam nume ro efle materie coeternam.Imaginandum eft enim gp ficut materia eft vna numero oium formarum per pri uationem omnium formarum , ita dimenfio trina eft vnanumero perpriuationem terminorü,& ficut ma- teria vna numero precedit tempore omnes formas, itadimenfio omnesterminos, & vt matería nunquá feparaturà forma, ita dimenfio interminata nunquá àtermino.Quod dimenfio vna numero fit in materia cozterna, & precedat omnesformas,verba Auerrois & rationes eius demonftrant. addunt vero q» dimen fio przcedit omnes formas , & omnesterminosfecü- dum indiuiduum.non aüt fecundum fpeciem;ná nul- lum fempiternum efttemporeprius altero.Colorant hancpofitionem noftrific,cp ex vno pugillo terre fiüt decéaque;& non gp terra fit porofioraqua,nec quód partesiaceant propinquius , fed qmin pugillo terre plus eft de materia quáin illo aque,&fic materia. vt materia prehabet multum & paucum , & quum hec non infit nifi per dimenfionem.igitur precft diméfio, quod eratintentum , fed quoniam dimenfiointermi nata poteft accipi dupliciter , vel vtin potentia ad ter minos,& in a&u diméfio . Imaginando videliceteam efleactudimenfioné, fcd potétia ad terminos,vel ima ginando eam nec effea&u dimenlion£, nec actu ter- minatam , quo modo dicimusinligno effe caloré po- tentia quidem ad effe caloris, & ad terminum caloris, & tuncad mentem Auerrois de dimenfione intermi- nata emergunt duz pofitiones.. Prima vult cp dimen fioilla vna numero materiz cozterna fit dimenfio in potentia ad effeactu & ad terminos, Imaginatur enim qp ficut calidum. (12. Meta.cóm.r 8. ) non inducit ca- lorem in materia extrinfecum, fed facit calidumin po tentia effe calidum in actu, fic generans nó inducit di- menfionem extrinfece, fed eam qua prafuit in poten tia perficitin actu.Prohac pofitione eft etiam cóm. 15.quarti phyficorum.Itemque & ratio . tertio cceli. cóm.17,in fine,vbi fumit gp illud quod eft prius fübítá tia eft (ubftátiajigitur dimenfio in a&u non eft prior formis fübftantialibus, quia tunc effet fubftantia. & tuncrationes Auerrois hicfunt efficaces,vbi enim di- menífio non przeffet in materia vna numeroin poté- tía, vtique corpus fieret exnon corpore, hoc eft ex nihilo,c eft contra philofophos.fimiliter & dimenfio exnon dimenfione, hoc eít ex nihilo, quum non pre- effet nec in actu nec in potentia,quo ftáte,tunc forte dimenfiones effent contrariz,fe füccedentes £m crea tionem in materia.vt dicunt ponentes creationé for- marum,& hocmodo Auer.13.metaphy . có.13.vide- tur intelligereillas, Secunda pofitio vult cj dimen- fio vna numero(vt dictum eft)przcedit formas gfia- bilesinquantü efta&u dimenlio, fed potentia ad ter- minos.Nam vt materia eft actu per fe a&tualitate en- tis,prout eft extra fuas caufas,fic diméf1o eft a&u di- meníjo propter a&ualitaté materiz a&ualitate entis, vt vero materia eftin potentia ad efle actu a&tualita- teforme, Pofittones due ad mente Jus. de dimenfione tnterminata. Prima pofitiee Secáda pofitíag mm, füluim Wentory fir contr, Pium. fig]](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0026.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
