Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
30/102 page 22
![Cómenss. D ubitatio iIiter&e Solutio. Comenia&. E odi vom r A UD E£S'V BST AM Et quiailla forma y fcilicet dimenfionis ymon terminate exiftit in prima materia primitus, fuccedit fibi in eaytum impo[fibile fit boc fubietfum recipere duas earum in eadem parte exifleute terminata quant itatis.ideo impofsibile efl à fubieffo denudare formam, vel [ubiettum denndari à fov mdaynift per forma deftru&tionem. Nouurn efthoc capitulum & tertiü videlicet, fed quidinhocintenderit non vnaróne dicunt, Contépo ranei noftri volunt Auer.nüc confutare pofitiones ve terü,vt velillam Empedoeclis,velillam Auicen.Empe- docles.n,opinatur quod generatio & corruptio fiant ob litem,& amorem. Auicenna vero qp generatio fiat ab intelligentia agente per hoc gp ponit formas in ma teria,& non extrahitillasapud quem generatio eft po fitio formz in materie , ac quodammodo creatio. vt recitat ipfe.7.metaphy.cóm.31,& 12.eiufdem.cóma8., Auer.vero contra hosinfurgit,& declaratgeneratio- nem fieri per hoc «pagensextrahitformas de poten- tiaad acum , ipfumd; compofitum generando.Ioan-- nes vero vult Auer.declarare naturam formae ; náde- claratanatura materie confentaneum erat nunc natu- ram forme declarare. Ego vero dico oannia hzc de- clarari hic,fed finalis etusintentio eft declarare fecun dá caufam gationis & corruptionis funt.n.caufz ge- nerationis & corruptionis materia pAifpofita diméfio- ne,& formarum contrarietas £m fe vcl fuas qualitates; Nam hoc vltimo loco intulit, eo cy iftudeft finaliter intentü . Aflumit itaq; primo cp impofsibile eft formá materialem effeabíq; fübre&o,& fubiectum effe abfq; forma, nifi per forma deftru&ionemi.hoc probat en- thymematice, dimenfiointerminata przceditin.má, & forme fuccedunt fibi inuicem in má dimenfionata; igitur formánon pót effe abfq; fübie&o:neccótrafu- bie&ü abfq; forma.Prima pars enthy mematis eft ló- gis verbisdeducta.Secüda veroinlitera pbaturygpim pofsibile eft fubie&tum recipere duas formas fimulin codé puncto materie defignato quantitateterminata; Sed dices. vf qp prima propofitio fuperfluat, &'fcda fufficiat. Ná pofito folo qp forme füccedát fibi in: màj & oy impofsibilefit illas fimulrecipiin eodem pun&o materiz:fequitur cp forma non pofsit effeabíq; mate- ria & materia abfq; forma,quia detur oppofitü qp for- ma pofsit effefine materia , & materia abfque forma; tunc non fibiinuicéfuccederent , fed diufeparatz (ta- rent. Dici pot g; prima propofitio non facit ad: confe quétid,cp accepta fola fcd valet per regulam grialem ex oppofito confequentis,inferendo oppofitü antece dentis,fed facitad propofitionem illam £m. vnde vis fylti efthypothetice fic.Si forma fuccedüt fibi,forma non pót effeabfq; materia,neccontra. Nam detur gp ftent feparate tunc non fuüccedunt,quü fuccefsio fit mu tua formarum cótiguitasrei ad rem nullo tpeinterpo- fito. Sed formz fucceduntfibi;jqa precedit diméfio; quz eft caufa, quare forme recipiantur in máfuccefsi- ue,vt predixitJgit forma nó pót fine má, necmateria fine forma effe,& fic in verbis nihil fuperfluum eft, Et hác expofitionéignorauit.oan. | Animaduertendá hancconclufioné accipit Auer. ab Arifto.primo de ge neratione.tex.cóm.17.vbi probauit vnius formz gc nerationem effe alterius corruptionem.& econtra, N eq; etiam eft poffibileipfam fieri in fabieto , nif; per agens extrabens illam de potentia ad atum. Secundo aflumit güiationem effici non per creatio- nem, fed per formz extra&ioné.Iftud pót efle füppo- ?- TIASQARBRTS fitio.& pót ex nunc di&is probari, cü.n.neceffe fit fu- biectum quantum przeffe,forma non creabitur,cum creatio fiat nihilo prefuppofito. fitigit per extractio- nem,quü oé ad fit vel creatione vel extractione edat. Amplius fi má quáta precft,vel peft vt in illa reponat forma,vel vt ex illa extrahatur.Sic vt in illa reponatur, tuncgenerareturforma per fej& ita illa effet per fe exi ftés,qd. 12.meta.cóm.13.eft deftructü.Si vt ex illa ex- trahatur,habetur propofitum.Propofitionéhanc quo queaccepit Auer.7.metha.cóm:;23.28. & 31. Animad- uertendum de griationeprafuile duo extrema & me- dium.Anaxa,Clazomenius generationem pofuit tota- liter adintra cü generationem dicat latentis forme ma nifeftationem, Alexan. T'emiftius, Auicéna, & pleriq; greci dicüt generatione efle ex toto ad extra vt qp for- mz oiex partein materia ab agentereponantur. effi- ciuntur.n.forme ab agente & in materia reponuntur, Arifto.vero ( vt.12. meta. cóm.18. narrat Auer; ) mes diauit. voluit.n.compofitum perfe eftici ac formam &materiam per accidehs, Iccirco productum £m par tem prefupponitur vtpotefm materiam, & quantum ad hoc cü latitatione conuenit. Pm partem aduenit vt Pm formam, & quantum ad hoc cá pofitione & crea- tioneconcordat.ab vtriíq; vero differt,quia partes fiüc peracers,compofitum vero per fe fit, rem hanc apet- uusimm.metaphy(ice aperiemus. V'udenecelfe e$t bas formas effe contrarias ; adeo quod altera corrumpat fuam contrariam e» fabie£lum vecipiat formam fimilem. Téttio ex dictisaffumit formas efle contrarias non quidé vera fpecie contrarietatis,fed vt altera corrum patfuügm conttariam;hoc eft contrarietatem. quz eft inter duofefe corrüpentia;que effe poteft in fübftátiis compofitis & fimplicibus,qua róne fübiectüipfum iu re recipietformá,qua agenti perfimile derelinquatur. Ex dictisfyllogicatur res hzc fic, quecunq;: fibiinuicé fuccedunteodéinfübie&o,funtcontraria, forme ge- nerabiles fibiinuicem füccedunt éodem in fubiectog pér nunciá di&a.igit (upt contrarie modo & róne di- &a, Maiorpatet;ná non pofluntforme fibiinuicé fuc- cedere nifi per corruptionéprioris.Et per hoc qp agés extrahit cótrariá prime.Toan.lic dicit tria-dicit.n. pri 1no ep taateriarecipit plures formas fimul .& plures fuccefsiue.recipit quidem plüres fimul pp materiz par tes prot alia materiz parsrome;alia Sueffze difponit. partes vero ipfius materix prefünt pp dimenfiones interminatas pcedentes, quarehac fuit necefsitas di- fnenfionü interminatarum .fuccefsiue vero quia vna contrariatur alteri, & [ubie&um eft vtrifq; cóe. Dicit fcdo qd formaiccirco alteri cótrariat formas ppagés contrarium;quod videlicet inducit difpofitionem con trariam.cótinentur.n.forme zqualiter in potentia agé tis & materis2.metaphy.cóm.36. Dicit tertioquad iccirco non oportet fieri refolutionem víq; ad materiá primam;vt multi autumát, quia tinc ghatio vnius nó effecorruptio alterius.effent.n.motus diftinéi, & non fimul. Sed hzc qux Ioán.ait;non funt neceffaria;pri. mum quidénon;qa teneri pótimámfimul recipere plu res formas,don quidé pp partes'actu przcedétes ; fed quia ipfa eft multiplexipotentia . efhiciturautem actu plures ob diméfiones terminatas fequentes. quare fo - la materiz multiplicitaserit fufficiens vt plures actu formxin eadé recipiantur materia.Scd m minime va- let. ná folaris radius vnus nüero:extis p vnáqualitaté numero Cómen. 25. d Impugnatie, (ina WM ota [] irai Cra lt](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0030.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
