Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
33/102 page 25
![Mu | Ihatig cir niei], A étQU dM, ALLY n«dtün jdm un JYoan.pofitio. Impugnatio po fitionts Ioan, Difficultates circa ynitatem materia. Selutioner, LU9TI-8 3c RÀ eft vnum numero propter formam vnam,& hoc non eft cóe pluribus. vel priuatione & potentia , vt mate- ria. e[L.n. materia vna numero quia caret formisindi- uiduis,quibus enumerct.cóis vero quia caret vna for ma qua conftitutafic ineffe vno numero.aitaüt hoc noneífedictum ab Arift.fed bene colligi poffeex ver bis eius. Sed ex quibus verbis colligitur? Ioan.ait pri- mo Meta.tex.cóm.1 7. vbi diciturin fundaméto natu re nihil effediftin&um,& 7. Meta.tex.có.8.dicitur gj materia nec eft quid, nec quale,nec quantum,nec ali- ens. E qbus vult.Ioan.rem hanc colligi. Sed Ioan. pa- rum fuit in rc hac follicitus.Propterea videtur mihi ex aliisrem hanc colligi. Vnde.8.meta.inquit. n&q; om- nis materia eft,fed quorum gríatio eft, & tráímutatio. Vbi Auer.cóm.1 4.inquit,& ex lioc verificatur cy pri- ma materia rerum gfiabiliti & corruptibilium eft vna fcilicet quia omnia gfiabilia & corruptibilia alterátur adinuicem. Itemá;.1 o.meta.tex,cóm.2 4.dicitjmate ria.n.negationcoltéditur.vbi Auer.idem colligit , idó primo de griatione.tex,cóm.2 2.& 2 9.& 4.fic igitur Ioan.male collegit verba Árifto.Sed hic funt difficul tates. prima , quia fimiliter erit vnum numero jpfum vie.nam vie eft ensin potentia . Signum eft quiafcire vie eft fcirein potentia.Secunda, materia eft cóis ply ribusigitur predicatum , & fic contra Auerro.primo meta,cóm.17. Tertia cuilibetenti pofitiue competit vnitaspofitiua, quia eadem eft ró entis & vnius entis. 4.meta, Materia aüt eft ens pofitiuum quia fübítan- tig pars.Quarta,tunc effet vna numero priuatiue,& plures numero. vna quidem,quia caret pluribus for mis quibus diuiditur. Plures vero quia caret vna, qua indiuiduetur. Quinta tunc peridem dici poflet vna, fpecie priuatiue,& vna generequia caret pluribus for mis fpecie , & generé quibus diuiditur. Ad primam foluit.1 2.meta.cÓm.t 4. gp cóitas vniuerrfalis & ma- teriz differunt, quia cóitas vlis eft extra atamin poten tia;qm rationeformz,quz potentia eft ve, fed vnitas materiz elt propter priuationem , quz cít ensinaia. Ad fecundam folnit . 7.huius.cóm. 2 3.3.4. & 8. meta. cóm. 6.& g. eiuídem;cóm.r 2. q» materia pót fumi vt pars, &fic non praedicatur nifi defeipfa .alio modo vttotum vt pro materiali , fiue corporeo,& fic de oi- bus gfiabilibus predicaturymateriaitaq; nó predica- turin quid,necin quale;cü non fit quidditas;nec pars quidditatis,fed additum illij& fic predicatur in quale quodammodo,quia predicataliquid extra eflentiam: Adtertiam dicendü cj vnitas numeralis materi pót comparari ad fübie&tum remotum vtpote ad effentiá materiz,& fic dicitur pofitiua,aut ad fubiectum;pro- ximum,vtpotead priuationem,qua medianteintelli- gitür materia vna;& fic vnitas eft priuatiua. Ad quar- tam Auerrois concedit totum, cy videlicet materia fit vna numero,& pluresnumero,quia communis pluri- bus , & hoc in ente potentia ; quia in entein actu ef- fetinconueniens vteffet plures numero ; &ficper idé vna fpecie & plures fpeciedici poteft per priuationé. vt de vno numero diximus.Hec pauca fatis.Animad- uertendum quoq; eft rationem Auer. hic effe fere ad & tu vide verba eius. « Et fi none[fet multa potentia , non denudaretur: ab illa PPURIAMESM VOS E) retur à [ua forma omnino,aut corrumperetur illa forma cir alia forma generaretur. | Declaratnunc fecundum,videlicet, p caufa gene- rationis & corruptionis eft eo quia materia prima eft multa potentia, vel c» habeat multas potentiasre di-- uerías vel ratione. Etarguit hypotheticeà primo ad vlümum fic. Simaterianon effet multa potentia , nó denudaretur ab ea vna forma, quam femel rccepiffet pro fui effe, & fi non denudareturab illa, illa effetin fubftantia illius , ita qp nec materia poflet feparari ab ea, nec ea derelinquere materiam , & alia fuccedere., hoc.n.eftintelligédum per effe in fubftantia materie, effe.n.in fubftantia alicuius eft, vel id quod eft defi- nitio vel pars definitionisillius. vt in lib. Pofteriorü, & hoc modo nonaccipitur hic, velid quod eftinfepa rabileab illa , vc intelligentia Orbis, eft.n.coclo pro-- pria acin illiusfübítanta , pro quanto infeparabilis. Vnde videtur mihi gj ois Auer. rófuftentaturin hac: poftulatione.videlicet c» impofsibile eft materiam ef- fe abíq; forma.vt.2.phy.cóm.12.& 3.celi.cóm,2 9.de- clarat. hac enim accepta fequitur.fi materia non effet multiplex, potentia cum non pofsit effe abíq; forma. femper haberet vnani formam , & ficilla effetin eius fubítantia, Et quia iflud fubietfum nonrecipit multas formas infi- qmul,vel facce[fue , nif ex boc quod vecipit tres dimen[io- nes primitus,manife[lum es quod fi fubietium aliquod fit, quod non recipit nift vnam formam , [emper quod eius fu- biectum [it vnum numero fimpliciter , ci» quod nulla mul titudo el in eo omninoyneq; in potentia neqsinactu c quod non diuiditur fecundum formam y neque forma per eius diuifionem. Videtur primo gp Auer.circa dicta faciat confequé uaminipío, de quafecundo topicorum , vel magis e- contrarioquam dicimus confequentiam per contra- pofitionem , hoc modo; videlicet materia non reci- pit. multas formas infimul vel fuccefsiue , nifi exhoc qyrecipit tres dimenfiones primitus.igiturfi fubie&ü recipittm vnam formam femper, erit vnum numero fimpliciter,ita vt nulla multitüdo fitin ea oino, neq; potentia, req; actu adeo q nec illa per formam , nec forma per llà diuidetur, vis iftius eft vel confequentie inipfo velecontrario , Nam vbiprafentia naute eft caufa falutis nauis , abfentia erit caufa fubmerfionis. Similiter fi , quia dimenfiones precedunt,materia re- cipit multas formas , vbinon recipit nifi vnam,dimen fiones minime precedent, & vbi non precedunt;non recipit plures.Etin hoc tex,apparet contra Ioannem cp fola caufa,cur materia recipit formas multas fiue fi- mul, fiue fuccefsiue, eft quia primitus recipit tres di- meníiones.Hec.n;elt caufa cur materia effecta eft mul tafm potentias, & efle multum £m potentias eft cau- fa cur materia eft multiplex fecundum contingentiá, preaccipere.n.dimenfiones & effe multiplex £m poté tias duz funt caufz multitudinis formarum & con- tingentie, fed funt ordine quodam , quia prebabere dimenfiones eft caufa quód fit multiplex fecundum potentias,quod vlterius eft caufa cótingenti & mul- titudinis, & ita fequitur quód vbi noneft multitudo ibi materia non eft multiplex fecundum potentiam, & vbinon eft multiplex fecundum potentiam , mate- ria non;recipi primitus dimenfiones, &ficeft con- fequentia econtrario, quafi à contradic&torio coníe- quentis, ^. Etqd Cómen 3 2. Fundamentum rationis, Cómen. 3 3. Conira Ioan,](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0033.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


