Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
40/102 page 32
![Pefitio Ioan. Impagnatie. Pofitio feciida. Pofitio tertia. Peofitio quarta. Inflantia, Refpotjfio, Pofitio quinta proprias 4 Ts a Nui f gt $2 defi potentia ens refifteret,tunc materia elementi refi- fteret formz,& ficin vacuo elementum non fübito mo ueretur vt Auer.deducit. 4.phyfi.cóm.6 r.quia ratione materiz refifteret. Quedam, vt Ioannes, enixi fünt pro- pter hancrationem dicere qp altera pars coeli, quz ma- teriz loco habetur, eft ensinactu, & gp intelligentia non fit forma, & anima cceli , fed motorappropriatus. Et tunc facilee(t foluere, refiftit.n.quantum in a&tu,& nonin a&u fimpliciter , fed in a&utale. Sed hzcfot. peccat primo quia Auer. vbiq; vultipfam intelligentiá effe formam coeli , & eft impofsibile effe formam nifi erficiat materiá; vt primo coeli.cóm.6 3. Vbiq; quoq; vult illam effe animam caeli.vt 12.metaphy.cóm.5 6, & non poteft effeanima,nifianimet, & conftituat rem in efleanimali.Secundo.quia Auer.inter materiam cce li & materiam rerum gfiabilium tales traditdifferen- tias. primo q» materia rerum gfiabilium eftanteceden ter quanta, materia cceli eft.quanta confequenter, hoc eft poftintelligentiam.Secundo materia gfabilium eft potentia multa, hoc eftad effe & ad non effe, & ad effe plurapro numero formarum . Materia coeli eft poten- tiavna & ad elfetm , & ad vnum effe, hoc eft ita ad.A. animam q nonad.s. Tertio materia rerum güabilium eft vna numero priuatione , materia coeli vna numero propter formá vnam, d habet femper. Et caufefecüdze & tertie dfiz fola eft qp dimenfiones confequunt formá & non przcedunt. Tunc patet q coeli materia eftin po tentia & non in actu,quia recipit formá vt materia rerü güabilium,licet materia coeli femper.Hec materia non fem p.Quarto oé quod eft in a&u veleft forma velha- cedit vbiq;modo illud non eft forma,quia nullius ma- teris,materia.n.& forma dür ad aliquid.2.phy.nec ens in actu, quia tunc cópofitum effet, & tunc redderetur pofitio Auépaces,plura alia adijciemusin dies. Alij di xerunt materiá coeli refiftere refiftentia priuatiua, d eft incópofsibilitas terminorum, jputidem effetin termi- noà quo & ad qué,g eftimpofsibile. Sed neciftud fta repoteft,quia hecfaluari poteft cuminfinite velociter moto,& fic infinite velociter coelum mouerct. Amplius elementum mouerctin vacuo,quiaibi eft talis termi- norum incópofsibilitas , & plura alia dici poffunt cótra hec, Alij finguntintelligentiá mouere proportione quam vult & non quam poteft;quia eft motor pintelle &um & voluntatem &liberet & contingenter. FIec fol.eft theologica,fed non ad mentem au&oris, quem expono. Inlib.de.d.nos dicimus q colü,hoc eft ma- teria cceli refiftitfua corporeitate a&uali, non quidem praecedente aiam,fed confequéte,illa.n.materia ab in- telligentia conftituitur in effea&u,& per confequensin accidentibus proprijs a&tualitati ceelethi, quorü vnum eft refiftentia ccelum itaq; conftituitur ab intelligentia in tali effe refiftitiuo. Dicestuidem dicam demateria elementaria,& fic elementum poteftin vacuo moueri, Dicerem ego qp effe a&uale elementari eft adhuc po- tentiale,quum elemétum fit vt materia mixti, Sed effe actuale coeli eft vc effe actuale hors, quod eftlimitatifsi- mum,& tu confidera hec &illa,& habebis veritatem, Nunc vero dicerem g duplex eft materia , videlicet eaque limitaturad vnam formam vt cceli materia , & materia cis ad plures formas, prima materia benepo- teít refiftere pofitiue, quia eft limitata ad vnum & non in potentia ad omne vbi,quia ficut non eftin potentia nif1ad formam, itanonnifiad certum vbi, & fic habet vim refiftendi pofitiue, nec oportet gfitin a&u vel actus, fed fatis eft qp limitata fit ad certum a&tum.Ma- teria vero cóiscum fitin potentia ad omnes formas,eft in potentia ad omne vbi, & per confequens non refi- ftit motori,qui mouet ad quodcunq; vbi. Hanc folu- tionem Auerro.innuit.2.cccli.cóm.6 3.& vbiq; vbi cce- lum moueri certa velocitateatferitquia motorad mo- bile ccelefte certam habet proportionem . refültar.n. hzc proportio, propter coeleftis materiz refiftentiam. Hecfatisnunc, quia poftea in dies plura adijciemus. Hic.n.liber totuseft de cocli fubftantia. Et negauit formas corporum celestium diuidi per diui - fionem fubietti fuiycr elfe finitarum a&ionum propter fini - tatem eorum corporum , quoniampotentia totius in formis diuifibilibusper diuifionem fubietli eft maior potentia pav Us. N ami forma eorum exiflerent in materia dimenfioni- bus medantibus ,tunc potentia corum e[Jent finite propter boc quod diuiduntur per diuifionem fui fubietti. Tria conclufit dé ccelo ex parte materiz eius, nunc duas alias differentias ex parte formz.Primam Cp forma corporis generabilis eft diuifibilis, & tota i toto,& pars in parte,forma vero coeli indiuidua;tota in toto,& to- tain fingulis partibus vtita loquar. Secundam quod forma rerum generabilium eft finita actione, videlicet in parte, quia non agit eterno tempore,& in vigore Cp agit certa velocitate, Ac ccelefti forma velocitate qui dem finita exiftit,tempore veroinfinita, hoc eterna,& [yllogizat has primo fic , formarum diuifibilium po- tentia totius eft maior potentia partis , formz coeleftis non eft maior potentia totius quàm potétia partisjigi- tur formacoelinon eft diuifibilis,hoc eft recepta in cce lo vel eiuspartediuifibiliter. Huius accepit maioré tr in litera , vt patet. Nam materia fi forma.] Secundo probatillasà primo ad vltimum fic. fi forma coeli effet diuifibilis,reciperetur in materia mediantibus dimen- fionibus,vtdeclarauit.Hoc non accepit,fed fuppofuit, vltrafi forma coeli reciperetur mediante dimenfione, tüc effetfinita actione , hoceft tempore genita & cor- ruptibilis,propter hoc videlicet, quia diuidit diuifione fubiecti vt declarauit, atvltimum confequens eftim- pofsibilejgitur & primum antecedés,& fic forma cceli eritindiuidua & impartibilis, erit; & actione intem- poreinfinita, quiazterna, Animaduertendum g pri- ma ratio fortalle tenetper demonftrationem Ariíto. S. phyfice aufcul,cóm.8 8.Ibi,n.declaratum eft partdin motoris mouere partem mobilis in parte temporis , & totum motorem mouere totum mobile in toto tem- pore, & pro hoc deduxitmotores coeleftes effe impar- tibiles. In quibus Auer.multas ambiguitates diffoluit. Autfortafle accipitur per illud cp accepit Arifto.i.coeli. rext.cóm, 4.6,& Auerro.declarauit cóm.4 9.«p omnis virtus diuifibilisin maiori quanto,hoc eft in toto quá- to eft maior,& in parte minor, quiain toto eft tota, & £m effe & vires.& in parte eft pars,&£m effe,& poten- tias , modo conftat motore, coli effe equales in toto ccclo.& in fingula partes & ita non funt diuifibiles per fubie&ti extenfionem, & vtroq; modo ratio Auer. va- let. Quzret fortaffe quifpiam propter quid coeleftes motores fint temporequideminfiniti. Vigore vero fiue agendi qualitate finiti. — Ad hanc quzftionem quoad primam partem, Solutio ex Auerro. verbis fa- tis conftat , eo videlicet p non recipiunturin eorum materijs fiue fubie&tis dimenfionibus potentialibus median- Cóm.4 0. Fnde yis pri» ma rattonta.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0040.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
