Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
41/102 page 33
![44, lvii rdi. y nit ali j;il MMC e c en ee ESI BEARAR mediantibus , quia náq; antecedunt eorum dimenfio- nes, funt indiuidui ac impartibiles, propterea puriintel le&us, & zterni,ac carentes contrario.& in eorum ma terijs fixam habentes permanentiam. Sed vnde finita- tem agendi fortiti fünt,tráfigamus. Imperfectio, quá inepti priuationem vocitant,nos carentiam,multiplex eft, vna quidem indiuiduo propria, vt citas in catulo ante diem nonum,eft.n.imperfectus& carés vifu, quem innono die habebit,hec autem imperfectio indiuidua eft,quia vifum non habet;& poteft habere proratione individui. Amplius vnum indiuiduum imperfe&um habere poteft alterius perfe&tionem, quam ob ré effet vnum indiuiduum in fpecie, illud effet perfe&um in il- la fpecie. & nihil fibi deeffet perfe&ionis fuz fpeciei, vnaitaq; imperfectio; fiue carentia fiue priuatio eft fe- cundum fpeciem & per contrarium perfectio. Alia eft fecundum genus. vtfialbedo effet vna numeroin fpe- cie eius, adhuc effet imperfecta fecundum genus , quia adhuc careretperfe&ionealiquam fccundü genus qua- litatis,non.n.habet perfe&ionem totius qualitatis. Alia eftimperfe&tio tranfcendentis limitati.vt pofito q» ha- beret perfe&ionem omnis qualitatis, non effet tá per- fectaip grie intelle&us fiue fübtátiz,quia fibi non có- petitoisratio intelle&us fiue fubftantie. Alia eft im pfe- &io tranfcendentis fimpliciter vt (i haberet rationé ois intelle&us fiue fübftantie. adhuc non haberet pfe&io- nem totius entis naturz. Alia eft imperfectio tranícé- dentis excogitabilis.vt pofito «pfit deus,quia habetra- tionem totius entis natureadhuc non habetrationem totius entis excogitabilis. Quareinfinitum fimpliciter illud effet cp habet perfe&ionem a&u totius entis natu re,& cogitabilis,quale facri theologi dicunt deum efle, philofopbi , vero minime. Tunc dicendum g motor cali.verbi caufa.motor lunz eft finitus,quia caret per- fectionegüis.nam fi effetin güepraedicamétali,fibi de- ficeret perfectio aliqua , non.n.ipfi competit ratio to- tius intelle&us. cft.n.intelle&us aliquis eo perfe&tior, vtintellectus corporis perfe&tioris.Secundo fibi deficit perfectio entis nature , quianon habet perfe&ionem ois entis naturze,quia non dei. Tertio fibi deficit perfe- &io entis excogitabilis, quia nó fibi competit ratio ois entis excog tabilis. [mitur eit finitus primo gfie.Secun- do tranfcendente, T'ertio excogitatióne:Quod fi dica- turjinfinitus erit fm quid in ipfo,quia fibi competit ra- tio ois fuz fpeciei,fi effet in fpecie. Eft autem hc infi- nitas potius $m durationem quàm £m qualitatem,quá videlicethabet , eo q» non recipiturin materia dimen- fionibus mediátibus,& fic motores ceelitem porefunt infiniti ,fimpliciterautem vigore & perfe&tione finiti, Cóm.4 1. funt tamen fpeciediciinfinitipro quanto fuarum fpe- cierum nihil deeft, m rri Q ando ergo inuenit eorum a&iones e[fe infinitas,conclu dit formas eorum non e[[e in fabie&lo mediantibus dimenfio uibus;fed eas non e[Je potentias in corporibus. Tres differentias dedit inter ccelum & gíiabilià ex parte materie & duas ex parte forme , nunc quafi hec enititur declarare reperiri ex verbis Arift. Arifto.itaq; fyllogifmus.8.phyfice aufcul. tex,cóm,vlti.&12.me- taphy.tex,cóm.4 t,fic componitur, ois formá quz re- cipitur in fubie&o mediantibus dimenfionibus, eft &i- pita tempore in fui a&iione. Motores coslorum nó fünt tempore finitiin fuis a&ionibus.Tgitur non recipiuntur in fübie&o mediantibus dimenfionibus,neq; funt po- PERI M VS 3 tentiz in corporibus,huius accepit minoris vim,& có- clufionem . Animaduertédum formam finitam tem- porein fui actione & formam diuifibilem potétiam in corpore effe idem fimpliciter.pro quanto.n.qriq; defi- net effe, definet agere, & fic fui in a&ionetempore fini tur,pro qnanto vero mediante diméfione recipitur fi- nitur,per fui fubie&um,& dinidua redditur, prout auté à corporeipfo fine corporeo fubieto in effe cóftitui- tur df potétia in corpore, Vnde forma indiuidua & im- partibiliserit temporefui in a&ioneinfinita, non re- cepta in fubie&o mediante dimenfione, nec potétiain corpore,immo feparata. Et demonftrauit ex vniuer- fitatem potentiz totius , & partis in formis diuifibilis per diuifionem fui fubie&i impofsibile effe Potentiam infinitam reperiri in corporefinito,quz agat actionem infinitam , aut potentiam finitam in corporeinfinito, Duz funt conclufiones , quas Arifto, declarauitin.8, prima; potentia infinita non poteft effein corpore fini- to.hanctextu cóm.7 8.declarat. Secunda potentia fini tanon poteft effein corpore finito . Hancibidem de- clarat. textu.cóm.7 9.& inde, Prima qux eft ad pro- pofitum declaratur ex diuerfitate potentiz totius & partisin formis diuifibilibus per diuifionem fui fubie- Ci. Si enim, vt dicit , pars motoris mouetpartem mo- bilisin parte temporis, Totus motor mouebittotum mobilein toto tempore, & tunc per crementum pofsi- bile erit finitum motorem mouere eodem & íanto in tempore quanto moueret motor infinitus , quare mo- tor infinitus,hoc eft temporejin fui a&tione non poteft effein materia , & fic erit omnino indiuiduus, & fepa- ratus,quod erat intentum, Et cum fieebatuy iniflis popofitionibus , ct inuenit po- tentias calefles agere aGlionum infi unitamyconclu[it median- tibus dimen[ionibus bas virtutes no e[fe in corpore ommno, ncq; babere materiam recipientem eas mediantibus dimen - fionibus, neq; materiam multam in potentia, nequevecipere magnum e paruumsneq; babere contrarium etr totus boc fequitur ex boc quód forma eorum agunt attione infinita:et omne boc e$t probatum in naturali pbilofopbia. Nunc epilogat quzcunq; dixit per vnum fyllogif- mum in fecunda figura fic.omnisforma recepta in ma teria mediantibus dimenfionibus , multain potentia, diuifibilis&£m magnum & paruum,habens cótrarium, elt finita tempore in fui àáctione, formz codleftes non funt finitz tépore fuis in a&ionibus.igit non recipiun- tur mediantibus dimenfionibusin materia, multa po- tentia, diuifibili £m magnum & paruum, hoc eft cdm maius & minus, nec habent contrariü,tangit maiorem jbi. 1 Etcum figebatur] minorem veroibi. Et inue- niti reliquum eft conclufio , Et abbreuiauit vim ratio- nis , volensillam effe totam inhoc q forma cccleftes aguntactioneinfinita tépore. Et qim Auic.8.foe meta. capite.4.opinatur hanc conclufioné declarariin meta, adicit; & oéhoc eft probatum in naturali philofophia, Perfpicuum igit eft tria effe ex parte materi coeli,qui- bus ccelum differt à rebus griabilibus,g illa materia nó prahabent dimenfiones,quibus formas recipiat.Scdo non eft potentia multa. Tertio nec efl vna numero per priuationem.materia rerum güiabilium contra phabet illas diméfiones,qbus recipit formas,eftd; potétia mul- ta;atq; vna priuatione.Ex pte forme duo funt,eft,n.for ma cceli primo ídiuifibilisyob qd materia non recipit ed £m magnum & paruü,maius & minus,ampliü & minus amplü;fed ídii(ibiliter,Eft (cdo in fui a&ionetpe infi Sueff, de fuba : (T3 nita, Que forma ff. nita. Ratio JIriflo, Cóm.4 3.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0041.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
