Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
56/102 page 48
![uns * Xon E ET 3 TIU qim Solutto. eA primam, Qualiter in cz fo eft potentia, quidue fuóm, Qualites ta^ teria cali cz materia genes vabilium | funt eiuf dem rénis. Sententia ri $1o.de celi ma feria, 48 necimperfedtior,nec eque perfe&ta,quia tunc nó ma- gis competeéret corporibus coeleftibus quam corru- ptibilibus. Tertia difficultas eft, quia fiin corporibus cceleftibus ponatur potentia ad efleoportet vt in eis ponatur priuatio , nam vt Auer. innuit, 9. metaphyfi. cóm.3.potentia nunquam abfoluiturà priuatione. Et pro: hac partefacit ràtio Alex.namaut principia tra- dita 1n libro phyfico.funt vpiuerfalia omnibus corpo ribus naturalibus , aut non. fiquidem vniuerfalia om nibus corporibus;igitur celis inerit priuatio,quz funt corpora naturalia.frvero non funt omnibus vlia;tunc oporteret facerelibrum vniuerfaliorem , qui effet de principijs coibus omnibusque ratio coegit Philopo- num dicereceelum effe compofitum ex materia & for ma vniuocis;& corruptibile,vt Auicenua etiam fentit; Ad has difücultates per ordinem , Ad primam dico gj fubiectum animz'ceeleftis , fiue ea coeli pars, quz fe tenetloco materi, poteltreferriad coeleftem aiam, & adipfum motumquo coelum mouetur. Siquidem refertur ad coeleftem animam , fictale fubiectum eft in potentià £m dimidium eius; videlicet ad effe tm.qm eft coniuncta anime;& nunquam poteft abfolui ab ea. Si vero referatur ad motum, cum motus cceli fit fem per aliusatq; alius, eritin potentia £m vtrunq; , fub- ftat enim hodiecirculationi prafenti , & eftin poten- tiaadpriuationem talis circulationis, Et ficilla potétia eítadmixtapriuationi. Qua rationerectefentit Auer, dum ait, illam cceli partem que fe tenetloco materie, ratione hábita ad animam dici fubiectum , quoniam fixerecipit, & femper coniungitur ipfi effe , ratione habita ad motum , dicitur. materia , quia vt fic pri- uationi fubfternitur. Profolutionead cxterasratio- nesanimadueríionediznum q; materia coeleftis,& ma teria corruptibilium poflunt cófiderari aut in ratione potentiz abfolute. Aut in ratione potenti tranfmuta bilis, Siquidem confiderenturin ratione potentiz ab- folute: fic funt eiufdem generis potentiz, quia vtreq; funt potentiz ad effe & ad formam .Si1n ratione po- tentiz phyfice fiue tranfmutabilis,fic genere differüt, & fpecie. nam potentia corruptibilium eft fecundum vtrunque propter priuationem illi ad mixtam. potétia vcro coelorum eft fecundum dimidium j quia ad effe tí propter carentiam priuationis,quare dici poteft oj ambahe materi in ratione metaphy.cófideratz funt vniones rónis. [n ratione vero phvfi. differunt gene- re& ratione; Hancpónem fentit Arifto.2. lib.dege- neratione; vbi ait. funtigitur numero zqualia:& ge- nereeadem principia j & que in fempiternis. f; fenft« bilibus nobis prafentibus , quod exponit .:& inquit; hzc quidem enim eft vt materia;hec autein vt forma; & adhuc tertium, fcilicet agens; quod dat runc efle; nunc priuationem , non enim ad generandü fufliciüt duo,quemadmodum nec in primis,fcilicet tranfmu tationibus.Ex exponit qualis materia eft generabiliir, & qualis fempiternorum. Et inquit, vt materia igitur generabilium eft caufa cius quod pofsibile eft effe, & non effe , igitur materia generabilium ellin potentia ad vtrunque. Deindeinueftigat materiam fempiter- norum,& inquit, h»c quidem.n.ex necefsitate funt. Illa vero non ex necefísitate & fubdit. horum autem, fe eft ea effe, vt corpora cocleftia.H zc aüt impofsibile efTe, vt hy pocentaurus & id genus. Cum non contin- git circa neceffarium aliter fe habere. Et fic vult habe- re potentiam in fempiternis effe ad effetantum ,. & ita contingens fecundum dimidium . Suntigitur in cor- poribus cceleftibus tria principia velutiincorruptibi- libus ,licetmodo diuerfo, Secundo debes fcire qp pri uatio duo dicit, abfentiam, vidclicet oppofitz forma, & potentiam adillam in materia.igitur coelefti eftab- fentiaformarum elementariarum , ceterarum; for- marum, non tamé potentia adillas,quare in ccelefti- bus corporibusponi poteft priuatio fecundum poten tiam ad ynum , non autem fecundum vtrunque.qua- re illa priuatio eritalteriusrationis corruptibili(üi, ves lutmateria & forma illorum. Tuncadfcdam cócedo effe duas potétias,duas más,duod; fubiecta, qux funt eiufdé generis faltéanalogici,quarum vna inueltigat inlib.primo phyfi.via tranfmutationis.in lib, vero.8. per viam motus eterni inueftigat aliam qua refpectu motus eft materia,refpectu intelligentiz eft fubiectü. non enim poteft inueftigarefecundam nifi per primá. quarein vno lib.tradidit principia cómunia omnibus corporibus naturalibus , Ad fecundum eiufdem dico illas materias differre per fuas potentias, quafunt aut differentiz materiarum effentiales,aut propria. Ettüc dico .g tales potentie funtabfoluteà terminis,non tá à caufis , nulla.n.res preter primá eft abfolutaà caufa, &ita non eftimpofsibile effe materiz cófifterein re- latione tranfcendenti, vt Auer.ait. 12. meta. cóm.14. potentiz igitur materiz cceli differt à potentia mate- riz corruptibilium, quia illa potétia eft ad.effe tanti, Hazcadvtrüq;. Etficille materizintrinfece diffcrüt per fuas potentias,extrinfece vero per earum primas; quibus fuübfunt perfectiones ... Ad tertii eiufdem dico C vt effe earum eftefle formz,cüillis nullum debeat cfle,fic comparatio e(t ratione formarum. concedo igitur materiam cceli efle perfectiorem , non quia tà- men fit in füi effentia perfeGtior, fed quia refptcitper- fectionem praftabiliorem. Et fi dicas circunfcriban- tura&tus,& fiat ratio , vt fupra. Dico cg» aCtus non pof- funt circunfcribi, quia relatio nó poteft intelligi abfq; terminoad quem;materia.n.fiue fubie&tum non pót intelligi nifi perpotentiam;potentia nonnifi per act. igitur nec fubiectum poteftintelligi abfque a&u., vel ordinead actü.Sed replicabis,fi materiz effe confiftit in potentia , & potentia eft relatio ad a&um.igitur fü biectum confiftit inrelatione contra Arifto.4. metaz phyfi.Dici poteft cp potentia non eft relatio,licet refe ratürad.actüm;quia non refertur ad illum vt ad termi num, fed vtad caufam , é qua dependet.hzc eft folu tio Auer.vbiq;. Ad tertiam difficultatem principalem dico «pin corporibus cccleftibus eft priuatio fecundü genus,quoniam tantum incft illis quo ad primam ró- nem;videlicetabfentiz,& non quo ad fecundá, videli cet potentiam ad oppofitum; Quibusad rónes factas pro expofitoribus rcípondeo. Ad primam dico quód circunfcripta vel non confiderata intelligentia,ea cce li pars,que eft fubie&ü & mám;nec eftactus,nec ha« bens actum,fed eft fü&m in potentia £m dimidiü,quia femper actu exiftens eft fub intelligentia,nec eft verü ccelü agere in nos circunfcripta intelligentia.Imo nec actum necoperationem babertfine illa,vt fentit Auer; 1.cccli cóm.9 2.& 9 s. Ad fecundü fimiliter dicatur, cce quale,nec quátü, cà hzcoia cófequant intelligentia, fed folü eft ubm in potentia Paxdimidiü contipzétis. Et fic cü d£ o€ ens citra primü effe cópofitü, dét iteiligi illud T'ria principiall yi tit corpori cclee fiium, | ji qun * |. Qnaliter. in cel lo priuatio. yit | Solutio fecum | d& dificulta», tis. TT MI Selutio prima | t4tionis, auo fo Solutio [cds tu M hi d Thom BE witd ilm | Pu Selutio tertia, £m Inflantia. R efponfie « Wi Pn B bon dif a mea Wm nay, Replicas Solutia, &il, | Solutio terti» | difficultatis. Solutio vaties || divin nd. AT Tboma. ! LI Solutioprims — |i J [18 1 M tina ; ; | pfi bao fecune ] tie.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0056.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
