Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
61/102 page 53
![Qualiter acci dentia infunt compofito , C7 , AL] ; Iu [ toli | NEL 10 Rufe | B Propter quid Bo omateria cali B ^ efl prefltior Box. nil, asd Cón. 12. men Ma ma oett emm ——— P E B BOE RA leftium,que mouentur circulariterà feipfis fine oi ex- trinfeco motore,per à hzc & fimilia coeloinfint. Sic igitur patet illam coeli partem effe materiam , propte rea quia per illam infünt ccelo accidentia materialia, vtfuntindiuidualitas,& figura,& id genus, qd erat fe- cundum. Debes fcire y accidentia materialia profi cifcuntur fiue emanantà compofito & , infünt com- pofito quatenus quidem emanantà compofito, caufa illorum eft forma.quatenus vero infunt. compofito, caufa illorum eft má.nam forma eft agendi ratio,ma- teria vero ratio patiendi & fubiicieadi . Et propterea notatur primo phyficorü, gy materia cum forma cau» fa eí(tomnium accidentium in compofito. Ideo dixit hic Auer. cp eiufmodi accidentia infunt compofito ce lefti propter materiam,& materiz propter formá,qa materia coeli & forma coeli fünt caufeillorum.forma quidem caufa eftillorum vté ccelo fluát.materia ve- ro vtillis celü fübiiciatur , & fic patetfecundum. l'er tium quod infert , eft vt talis coeli materia quzdicta eft effe corpus, fit perfe&ior ceteris modis materiz propter tria.Primo quiahac materia celorum depo tentiis non habet nifi potentiam inloco , & non. po- tentiam ad corruptionem;Secundo, quia habet poté tiamad motum perfectifsimum: omnium motuum; videlicet circularem. Tertio quia afficiturilla celi ma teria nobilifsima figurarum, vtpote fpherica.eft.n.il- la celi materia fphzrica. propter has igitur treseminé tiás eft prxflátior ceteris modis materia Ex iis. patet Auerro,voluiffe hanc coeli materiam preeminere ma- teriis corruptibilibusnonróne eflentiz;fed róne po- tentiz,rationeactus,& ratione códitionis , qua fubii- citur a&ui.róne quidem potentiz,quia potentia cceli & illius materiz nó eft ad a&um corruptiuum, fed p- fe&tiuum,róne aüt atus;quia circularis motus eft no- bilior oibus motibus,róne códitionisquoillum actü füfcipit, quia coelum eft fphericü. Aliter non moueret circulariter.qua figura eft accidens praftantifsimum, Et quia declaratum est formas celeflesnonbabere con flitutionem per corpora celestia. (na fi baberent tunc sino uerentur ex fe per accidens , ci» indigerent moto ex [e pri- 20 f efentialiter , declaratum e$l.n.in otfauo phyfico- vum quod mota ex fe qua funt bic vna effeutia in [pecies veducuntur nece[[ario ad mouens e[[entialiter e? motum. €? quod fit compofitum &x vno mouente e? ymo inoto pri 20 , c? quod illud imouens non [it potentia in corpore om- nino. ) videtur quod forma corporum celestium , & ma- xime forma vltimi continentis , fit quodamodo anima , fcilicet propter appetitum exiflentem in eo. ct mouere fit quodammodo intelle&fus , ei fit forma fimplex, per quam animal calefte componitur ex vnomouente € vio moto. Qualistit coelorum materia declarauit,nüc obiter interponit declarare qualis fit afa coeli, vt hinc proce datad declarationem maiorem ipfius materiz. decla- ratautem qualis nam fit forma coeli per differentiá ad animasanimalium fublunarium , & per ea quz totiés funtexpofita,& concludit cp forma celi potifsimum illa primi mobilis , fit anima & intelle&iua & forma fimplex. hocautem probat per hoc , quia non confti tuitür per corpus coclefte, & c non conftituatur per Afeperaccidens, vtanimz animalium fublunarium, & ita ccelum non effet primum motum à fe; fed indi- geret alio primo motoà fe, & effentialiter, ad quod reduceretur,, quia declaratum eft.S. phyfico. qp mota ^ St É'oCAaWEN.D V.S 53 àfe vtanimalia, quz funthicapüd nos vna effentiain Ípecie, ideft compofita ex pluribusin vna effentia fpe cie,reducuntur neceffario ad vnum primum mobile, quod moueturà fe primoj& eflentialiterquod etiam cit compofitum ex vno moto primo , & vno motore primo,qui motor primus non eft virtus in corpore có Ítituta per corpus.igitur f1aia cceli moueretur per ac- cidésàfe,oporteret effe aliud primum mobileà fe, ad quod ipfum celum reduceretur.Cum igitur bocfit im pofsibilejideo tequit vt forma coeli maxime forma pri- mi coeli fit aia & intellectiua & fora fimplex. aia quidé obappetitum , appetitus.n.conftruit gradum aiato- rum.vt dicitur.2.de anima.Intellectiua vero ob motü, qui eft quodammodo intellectus,fiue rationale, eft.n. intanto ordine&in tanta regula , vt fit rationale. for ma vero fimplex ex qua vtab vno motore , & ccelo ef- ficituranimal ccelefte;protanto, quia non conttitui- tur per fubiectum, Debesfcire, vt colligitur.12.meta. cóm.36.cp ccelum eft animatum.& animal animatio- ne, &animalitate equiuoce dicta, pro quanto de vir tutibusanime folum habetappetitum,& intelle&um, & hacrationeanima coeli eft anima appetitiua, appe- titu non quidem fenfitiuo , fedintellectiuo; Secundo debes fcire cp primitas moti àfe potifsimum atribui- tur clo vltimo , fiue fit octauum, fiue fitnonum,fi- ue decimum ; propter duo. primo , quia motor eius: mouet propter fe, & gratia für. ceteri. vero motores; & fi moueant propteríe,non tamen gratia fui,fed gra ia primi,vt dictum eft.Secundoquia primum celum ceteros orbes mouetíui motu,quo videlicet mouetur vtpote motu diurno.Ipfumauténullo orbe fuperiori mouetur.recte igitur hec primitasilli tributa eft. Ter tio debesfcire (y propter tria motus coeli primi dici- tur intelle&iuus.fimillimusqueipfi intelligere .- Pri- mo quia eft regularifsimus . nam progreflus. regula- ris intelle&ui folet attribui .Secundo;quia eft inorga- nicus.vtenim intelle&io fit; & per nullam determina tam corporis particulam expletur, ita motus cceli ,p- ficifcitur ab intelligentia, & per. nullam determinatá corporis partem.talem.n.operationem femper Auer.. intelle&iuam effeait;7. metaphyfi.cóm.3 r.deactio- neformatiuà , quam ait efle diuinam intellectualem propter hancrationem , quia eftin organica. Tertio; dici poteft talis motusintellectiuus;quia proficiícicur àmotore & motoimmaterialibus.ambo.n.funt fepa- ratiàmateria , & vniuerfales aliquo modo , veluu intel le&us; & intellecto ipfa. Econtrario- de animalibus que funt bic.apparet enim quod snouens componitur ex duobus mouentibus , ex ari- ay videlicet y. €? re defiderata extvinfecus mouente ani- mam s cb» ideo motum inuenitur in eis compofitum uon [m lex. 1j Nunc oftendit effe penitus econtrario in animali- le effe fimplex in ccelo.aía.n.coeli eft ono fimplex & vna; & ipfum mobile, quod fetenetloco materiz; eft fimplex & vnum.In animalibus autem fublunaribus eft contrarium, & de motore & mobili. De motore quidem, quia motor completus , & totalis animalis eftanimaipía , & app etibile ; quod ad extra mouet vt finis, adintra mouet, vt agens, vt dicemus. De mo- bili vero , quia cum ipfum mobile debeat proportio- nari motori,etiam ipium debet efle cópofitum ex mo- bili, quod moueturab appetibili, & eft pars fenfibis : Sueff;de fuba. D 4 lis,& Qualiter. cali anima Q?* qua lis eius appetie tus, Quare yltimi calum dicitur. maxime primá snotum a fe. -Quare motus coli eft. intelle tuus. C9m.1 5.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0061.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
