Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
70/102 page 62
![p'EOS NV BSTANTIA ORBIS tranfíparentia , fiueinterlucentia , quia interpofita in« ter vifum & obie&um,non impediunt vifionem,im- i mo vifileobie&um penetratintentionaliter perilla,& huius generis eft coeelum,quia ccelum lunz interpofi- liü quod adaccidétia, quia vt Auer.ait.r.de aia, cóm.3. cognitio rei non perficitur nifi per cognitionem fub- ftantiz cius,& accidentium , qus accidunt per fe illi Dabicirca'or rei.Sed occurres , quia videtur cp Auerro.tranfgreflus Ji i Firm eftordinem.prius,n.debuit tra&are de accidentibus, tum internos & ftellas fixas non impedit vifionem il- € solio. qu& de eflentiis.el!,n.ordo do&rineàinotioribus.Di larum, immo peripfüm illeinterlucent. Huicvero ; | 1M c poteft qj Aucr.procefürrefolutorieà piioriad po- — contrarium eftopacum, fiuetetrum, quod necinter- IM S fterius,qim inuétio illorum eftfa&a percognitionem — lucet, nec tranfparet, fed eclipfat, vifile cuiufinodi | A4 AM acceptam fecundum conuenientiam & differentiam eft terra, lignum, & id genus. quod ab Auerroe dici- | tur pernegationem ,videlicet non diaphanum. forte abipfis giiabilibus , quz fufficit ad inuentionem cau quiain Arabico non habetnomen . Secundo debes fic acidentium illorum pet fejhec Auer. die ANA V^ . , nualiter vavái| Differunt enimin natura. pa[Jua, qua dicituraltera- — fcirequod rarum & denfum non funt vere caufz dia- C difim fint tioy c? conueniunt fecumdum accidentia; fecundum qua no — phaneitatis , & opacitatis, quia ambo funt aterna; er i zranfmutatur fubslantia.Hac-n.alteratio fecundum quam tranfmutatuy fubflantia alterati, videtur e[fe propria cor poribus, quorum fubstantie admifcentur potentieycir funt & nullum aternü eft vera caufa effe&rix alterius eter | ni. Prxtereaambo confequunturanimam calied . — BP dicunturfere caufz, quia immediatius rarü & denfum p T a 33e TEC 4 » . . e . e ^ : ni WA corpora generabilia ci» corruptibilia . accidentia veroque — fluunt ab intelligentia , quam diaphaneitas & opaci-- d T 20n trafmutant fubslantiam deferentis , funt communia |, tas , vcl quia difpofitiuz caufe funt refpe&u illarum; | nam quam cito aliquid efficitur rarum, tam cito pre- paratur ad tranfparentiam , quam cito vero denfum; | tam cito ad opacitatem. | Sed tamen dicuntur vtraque in vtroque corpore fecun- | dumprius c? poftevius ficut dicitur corporeitas . Soluit dubitationem,dictum eft enim hecacciden tia quz non auferunt à fübítantia fübiecti , conue- | nire celo &generabilibus;poffet quis dubitare,vtrum | conueniant vniuoce, vel equiuoce, velanalogicefe- Eo cundum prius & pofterius. Refpondetquod vtrzq;, LT hoc eft omnia hxc accidentia , funt omnia coeli & ge- p T vtrique corpori. | Propofita intentione , exequitur , & declarat quz fant illa accidentia in quibus conueniunt, quzüe illa in quibus differunt. Vbi debesfcire cp accidentiit que- IE dam funt corruptiua fübftantiz, quedam perfectiua. ji corruptiua quidem funt,que velipfa immediate pre- parantad corruptionem vt qualitates tactiles detertia | fpecie qualitatis. quzdam quz copfequuntur ad qua- LI litates ta&tiles, vt qualitates fecundz albedo, videlicet & nigredo , & id genus. perfectiua vero funt, quz in- fünt,nec preparantad corruptionem, nec confequun C6n. 31. Differttia ac» cidentiume Moenum. tur przparantia ad corruptionem , vt motus, & lux, & id genus. Vultigitur Auer.ceelum & gfiabilia differre quidem quo ad accidentia corruptiua primo vel fcd'o modo.cóuenirevero quo ad accíitia perfectiua vt funt motus &id genus.cá autem quare differunt in primis accidentibus eft, quia illa noninfuntnifiiis corporib?, quz mifcent potétiz, & materia, cuiufmodifunt cor pora corruptibilia.cetera veroifunt oibus corporibus; Quo vero ad verba attinet , debes fcire qp accidentia nerabilibus non vniuoce, neczquiuoce,fed fecun- dum prius & pofterius, veluti ipfa corporeitas , nam motus coeli eft caufà omnit motuum;qui funt in cor- poribus generabilibus. Similiter raritas illa & den- fitas, diaphaneitas & opacitas, funt caufz diaphanei- tatis, & id genus ; quz funtin iflis.. & tu intellige non abfolute raritas enim & denfitas coeli non funt cau- Íz effe&trices, fed ratione fubiecti , cui infunt , & pro- pterea adiecit , ficut dicitur corporeitas. nà vtilla cor Accidétia cur appellantur na rare paffiua,et «drerattones . primo modo appellantur naturz pafsiuz & alteratio- nes.naturz quidem pafsiuz pro quanto funt de tertia fpecie qualitatis,quz eft pafsibilis qualitas . alteratio- nes vero pro quanto preparantad corruptionem. Et primum istorum eft motus localis, et diapbaneitates c? qualitates quas fequuntur ifla-f-vavitas e denfitas . 3 pora funt caufz horum,fic omnia quz illis infunt;funt caufe omnium quz his infünt. igitur hzc analogia eft : : | nns ratione fubie&orum;nonabfolute. | vni Et fimiliter conueniunt in illuminatione,ct ob[curitate, Sed bac magis videntur dici &quiuoce quam fecundu prius detur.n.quód raritas cr den[itas caufa fint fere diapbanei tatis c? non diapbaneitatis Di&um eft celum & güabilia corpora cóuenire in accidentibus que non abiiciuntà fubftátia deferentis. nunc explicat, illa & ait qp deilliseft motus]localis.hic .n.vt dicitur.s.phy.có.1 4.nihil abiicità fübftantia rei, & propterea eft maxime perfectiuus . Amplius deillis eft diaphaneitas,hoc efttranfparens & opacum.hzc.n. non abiiciuntá fübíftantia eius , cui infunt, etiam de illis fantraritas & denfitas qu funt qualitates ad quas fequuntur ifta,videlicet diaphaneitas , & opacitas , & cy ad raritatem denfitatemüe fequátur diaphaneitas& opacitas,declarat ex hoc , quiararitas & denfitas funt fere caue diaphaneitatis & opacitatis.Sicigituracci- ce po[lerius.lux enim videtur fieri bic in boc corpore igneo diapbauo fimplici quod efl in concauo orbis lung , quando agit in corpore den[o, e admi[cetur cum eosat caufa ilu- minationis partium corporis calestis , fcilicet flellavum vi detur effe denfitas illius partis diapbana in atfuex orbe.Et boc apparet in ftellis qua eclip[aut [e adinuicem et boc .be ne apparet in luna . Quartum accidens in quo coelum conuenit cum generabilibus corporibus, eft lux, & obfcuritas.fünt enim cceli lucidi , vt ftelle, & funt nonnulla. corpora güabilia lucida , funt cceli obfcuri ; qui grece aphoti dicuntur , vthz coelorum partes, quz non funtítellz, fimiliter & luna obfcura eft, fed recipit lumen à fole. Sunt & nonnulla generabilia obfcura, vt lapides ligna, dentiajin quibus conueniunt, tunt motus localis,dia- phaneitas & opacitas ,raritudo & denfititudo. Quo vero ad verba attinet debes fcire gj diaphano verbum Tl grecum eft , & latine fonat paruium , tranfparens, vel D interlucens , cuiufmodi eft vitrum;aer, aqua , & ignis elementarius & id genus.hzc enim peruia dicuntur, & id genus.igiturin his accidétibusetiam cóueniunt. dicitenim g licet conueniant hec, tamen potius vi- m gd dentur dici equiuoce,quam analogice,& hoc poteft declarari protanto;quia interlucé cocleftem,& füblu- narem nó mó reperitur ordo fubtorum,fed etiam £m proprias rónes.lux.n.illa eft cá lucis huius róne fubti; quia Quid diapbae TIN son C2* opacis,](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0070.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
