Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
80/102 page 72
![y I [| ] u | I NEU LI L [| €0n.A 2e €on 4 3- IDDubitatto. con tra rationem. Selatio, €. 4 53 * J f dem nominis & rationis , vt recte Alfarabius. probat. hac de dubitatione, Et fortecorpora caleflia largiuntur calorem licet mon fint calida in fe.non.n.[équitur vt omne faciens aliquod ac- cideus difbonatur per illud, verbi gratiaequoniam non om - ne quod mouet , debet moueri , neque omne quod ai erificat debet [Je nigrum. Quartus modus quo coelum calefacit & nó eft ignis veligneum,eít quia calefacit non per motum, nec per lumen;nec per calorem, fed per virtutem,hoc eft cale- facit non quia elt formaliterlucidum, aut quia forma- liter mouetur;aut quia eft formaliter calidum, fed quia coelum & ftelle funt virtualiter calidz. hoc autem p- Íuadet pro tanto, quiaad hanc pofitionem non fequi- tur aliquod impofsibile, quia non oportet vt agens ali- quod accidens, difponatur atq;formaliter efficiatur il- lud, Veluti nonoportet vt omne mouens moueatur , & id genus.Sic igitur fol,velalia quzuis ftella calefacit, nonquia mouctur,non quia lucet,non quia eft forma- litercalidus vel calida fed quia virtualiter eft calidus vcl calida veluti eficit plantam , quia virtute plantam continet.hic eft quartus modus. ; Et boc apparetetiam ex boc quod (i alteratum e[fet ex alterato, ci calidum ex calido , tunc procederetur in infini- tHm ye non inueniretur pvimum alterans ficut fequitur in qotunecelJe igitur efl peruenire ad alterans non alteratum, ficut ad mouens nou motum. Perfüafit quarrum modum perhoc g ad illum nul lum fequitur impofsibile, nunc probatillum de fa&o. hoc modo, videlicetquiafi omne calidum fieret ex ca- lido & omnino alteratum ab alterato, effet proceffus ininfinitum , & non inueniretur primum alterans , vt fequiturin motu veluti dedu&um eft.7.& .S.phyfico rumízpe. Sedoccurreshuic rationi, quo nam modo valetilla confequentia cp fi calidum fieret ex calido , tunc procederctur ininfinitum. Primo dicam ómnia calida proficifcià ccelo calido & coelum calidum à nul lo proficifci, quia elteternum,&à fe. Secundo dicam non'effeimpoísibile procedere in infinitum in altera- tis & alterantibus. quia vt Auer.aitinlib. deftru&io de ftru&ionum. difputatione prima , & quinto phyfico- rum. cóm.13.& 8.phyficorum.cóm.4 7.in accidenta- liter ordinatis non eft impofsibile procedereininfini- tum, Dici poteft «pfi ccelum eflet affe&um calore, velaliquo accidente eiufdem fpeciei , & rationis cum calído, quod efücit, tunc effet proceffus in infinitum. Nam fi ccelum eflet calidum calore eiufdem fpeciei cum eo calido quod efficit, eius calor effet fa&tus.ali- ternon eflet eiufdem rationis, quia aternum & geni- tum non funr eiufdem fpeciei , & fic patet confequen- tia . Impofsibilitas vero confequentis patet pro tanto, quia procedere in infinitum in accidentaliter ordiaa tis non przfuppofitoaliquozterno,quod motu ater- noferatur, cft impofsibile,vt fequitur in propofito. Et fic patet folutio quzftionis, Sed differunt quia smouens in loco nonpevuenit ad ali- quod mouens fe fecisndum totum . fed ad mouens aliud . In alterationibus autem peruenire potefl ad alterans per ali- quam difpofitionem , que nou babet caufam , cifla:funt corpora celeflia. | Diétum eft qp alteratio & latio cóueniunt,quia am- bo perueniunt ad mouens immobile, nunc vero ponit differentiam, quz eft q» latio fiue motus localis perue- nitad mouensincorporeüm,quod mouet per fe; &nó per aliquam difpofitionem corpoream , alteratio vero peruenitad mouens corporeum, quod alterat per ali- quam difpofitionem corpoream fiueilla fi lumen,fiue non habet caufam, fed eft terna, & hoc pa&o primü alterans e(t corpus ccclefte, quod alterat vel motu, vel lumine,vel caliditate, vel virtute; Eis Sed illa difbofitio qua e$t in eis forteesl de genere. eius, quod agitin aliud , c? forte non . verbi gratia quia calefa- &io, quam agit ininferioribus esl d natura neque calida ne- que frigida, ficut motus eius efl d natura neque gvaui neque leui, Cr boc eft magis quod apparet , cumba qualitates [iut inuicem aliua c. pa[fiue nece[Je est peruenire ad qualita tesacliuas,qua non [ant pa[J.ua. | Solait nunc dubitattionem.di&tum eft. n.ceelum effe primum alterans,quodalteratper aliquam difpofitio- nem corpoream , querit nunc vtrum illa: difpofitio fit eiufdem fpeciei & generis, cum difpofitioneilla,cuius ipfa eft principium;verbi caufa ccelum calefacit'per.a. difpofitionem, vtrum;a.difpofitio fit eiufdern generis cum..calido,cuius.A.elt principium actiuum;R efpó- det cp A. difpofitio quz eft in'coelis'; per quam:calefa- ciunt,forte eft de genere eius; qd^ egit in aliud;& forte non, & videtur a(lerere magisfecundam partem,qua- tenus calefactio quam egit in his inferioribus;eftà na- tura neq; calida neq; frigida; veluti eius motus videtur effeà natura neutra.& hocaiteffe tpagisapparens,pro tanto quia hz qualitatesfuntactiuz & pafsiuz inter fe, Gppterea neceffe eft peruenire ad qualitates actiuas primas, que agunt, & nullo modo patiuntur, & fic vis rationis huius eft illa, quam dixit. : Et appaventius est cr diguius ,vt ifle qua [unt bic. won reducantur ad qualitates ,qua funt [ui generis. Et fi pouan turylebent dici [ecundum prius c posterius, fequeretur.n. vt de genere qualitatum pa[Jwnavum ef]et aliqua. non pafft- uayquod esi remotum, apparet igitur ex boc quod ignis non ef primu calefaciens quia eft pap[uns.fed necel[e eft vt pri- mum calefaciens calefaciat per qualitatem non paffiuam [i eut primum mouens mouet per difpofitionem qon mobilem. Cófirmat dictam folutionem;per hoc quia eft appa- rentius, & dignius vtifte qualitates reducátur ad.qua- litates alterius generis, apparentius quidem ; quia ma- gis fenfibus cóforme , quia videmus ccelum calefacere lumine & motu , dignius vero, quiafemper reductio debet effe ad nobilius fimpliciter. modo quz funt eiuf- dem generis, funt que nobilia addit tamen «p fih qualitates reducuntur ad aliquod fui güis, illad nó de- bet efle fui generis vniuoci,fed analogici quia (vt ait)fi eflet eiufdem generis vniuoci , effet eiufdem rationis. & itaingenerequalitatum pafsiuarum vniuoco & etuf dem rationis effet aliqua qualitas non pafsiua, vtpote illa, ad quam effet reductio, & fit apparetillauo. Sed dices dico qp redu&tio eft ad aliquod accidens corru. ptibile & pafsiuum, quod eft eiufdem generis , & nun- quam corrumpetur. Iam reponfum eft vniuerfaliter necin fübftantis, nec in accidétibus poffe effealiquod corruptibile , quod nunquam corrumpetur, & hoc Auer, tanquam principium füpponit , propterea ratio eft efficax. Ex iis Auer, infertignem non effe primum calefaciens, vt Platonici tenent,qui coelum efleignem veligneum afferuerunt. quiaignis & omneigneum eft paísiuum Cóm. 4*5. Cóm.4 6; Obietlié, Solutio, Platonicoruvs opinig de cale](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0080.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
