Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora.
- Agostino Nifo
- Date:
- 1559
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentationes in librum Averrois de substantia orbis ... Omnia multo ... emendatiora. Source: Wellcome Collection.
92/102 page 84
![Conclufiones loan, Prima. Secunda Moderatto. eo» vrumqua Ioan. dicit. Érrer Ioan. primus. 84 tuit , quia motus cceli eft mobilis & motoris xterni. Ex iis concluditduo. Primum quód primus motor mouet vtfinis tantum patetpereaqua Auerro.di - cit.ait.n. ipfum mouere vt quoddam appetibile,extra omnem,coclorum multitudinem.Secundum quód fit infiniti vigoris,aitenim cxteros motores mouere té pore finito , quia funt finite virtutis.igitur quod mo uet téporeinhnito , eritinfinita virtus in vigoge. hec Ioannes. .Sed circa hecanimaduerte, quia ea que dicit primo funt vera vno modo, & altero modo fal fa. fi enim velit virtutes ceelorum effe fuapte natura finitas , quatenus funt corruptibiles.fed preferuan- tur à motoreillo communi , mentitur.hz enim funt forme fimplicesnon conftitute per fubie&um , vt totiens Auerro.exclamauit. Atfivelitpfinteter- necoxiftitiue,finite vero tempore ex conditionere- Ge fapit.hec enim cum dependeátin effendo & mo- uendoà primo, fic funt finite , quód fi primum intel ligeretur non effe;hz non effent, veluti fi propofitio- nes non effent verz,cócluíiones non effent vere quá- quam & propofitiones & conclufiones fint neceffa- riz. Igitur ex conditione funt finit, quia effe earum elt ab effealterius.Suntautem cocxiftitiue infinite, quia coexiltunt cum illo motore com munt. & fic pa tet dictum Auerro.&id quod Ioannes ait.ecundum quod dixit g motus ccelorum funt perpetui,propter mobilis & motoris perpetuitatem , recte cenfet . eft enim fua natura finitus omnis cceli motus , fed per- petuitatem nancifciturà motore, & mobili. Sed li- cet hic vera fint , conclufiones non funt Auerroica. prima quidem non quia vbique Aüerro.vult primü motorem mouere vniuerlum vt agens. X intellectus orbium , vt appetibilis finis, mopet quidem vniuer fum congregatum ex omnibus orbibus vt agés, quia mouetillud motu diurno , quo omnes orbes mouen- tur, 2 4. horis. mouet vero motores particulares or bium particularium vt finis quia illi mouent fuapte natura finito tempore qui nifi ob illud bonum mo- uerent;certo & ftatuto tempore mouerent.& propte rea motor orbis ftellati, mouet perpetuo , qui fua na tura mouet.3 6.mil.annorum tantum . propter illud appetibilecommüune.& motor faturni perpetuo;qui fua ná non mouet.nifi.s.annis,proprer idem , & de cateris fimiliter. Quod vero hic motor moueat parti culares motores vt finis , perfpicuum eft de mente Auerro.vbiq; fed qp moueatvtagens poffüum proba- re multis authoritatibus Auer.& rónibus. Ad prefens tribus.Primo.3.cceli commen.2 8.& 4.coeli.commé. 22.forma materialis & eft mouens,& eft mota. qua- tenus quidem forma mouet, cum de ratione forme fit mouere , quatenus vero in materia mouetur, quia deratione materiz eft pati. vndenono metaphyfi. commen.fecundo dicitur quod in liberatisà materia noneftpafsio,fedactio. Tuncarguo, de ratione formz e(t mouere.igitur vbi potifsimum faluaturra- tio formz in eo faluatur etiam ratio motiui, Atcum inprimofimpliciter & ratio formz, & ratio a&us maximefaluatur,& ipfum maxime mouebit. fecun- do omnequodagit & mouet, agit & mouet vt eft in a&u. tertio phyficorum commen.1 7.& nono meta- phyfi.cómen.20. Primus motor fimpliciter eft actus per effentiam igitur agit & mouet per effentiam.ter- tio primus motor fimpliciter eftin maximo circulo. octauophyficorum.commen.8 4.vtinloco. &po- tifsimumin dextro illius vtin ortu. fecundo celi com | men, 5.vt inloco magis proprio , igituribi operatur | & mouet, quia fubftantiz feparatz apud Ariftot. & EB Vu Auerro.non funtinloco nifi propter operationem. u n Exiis colligitur primum motorem non mouere vt |. finem,led vtagens. Multasrationesaddoin co- dicillo deinfinitateprimi. | Decipiturautem Ioan- nes, quia Auerro.ait primum motorem mouere vt appetibile, & effe extra alios motores.hoc enim non intellexit, Auerro.enim voluitipfum mouere vtap- petibile,fi referatur ad motores particulares & pro- prios orbium , nam refpecu illorum finis eft. voluit autem ipfum effe extra alios,quatenus illenullum mo bile , nullumque orbem particularem mouet , fed vniuerfum animal coelicum.Et fic quatenus eft com | munis videtur effe extra alios . Errauit etiam fecun- | seczdus error. | do Ioannes, quia dixit primum motorem effe infini- !»«. tum , contradixit enim fibi in octauo phyficorum vbi voluit ipfum nec finitum, necinfinitum effe. Et contradixit Anerro.vbique , qui negat ipfum effe infinitum , vt in codicillo-de infinitate oftenditur. Sed quia res hec eftlonga ; & in illo lib.determinata, fufficitícire primum dici infinitum non vigore , fed | duratione, qui ( quoniam eft independenter & à fe I talis) ideo dicitur infinitus abfolute.cateri motores |] particulares funt etiam infiniti , fed quia funt tales ab | alio atque dependenter , hac rationedicuntur finiti, vt totiens dictum cft. — n T Et quia continuatio non prouenit uif? à motore non 110 to,fequitur quód iflud mouens neque efl corpus , neque po tentia in corporesc? quod est intelligentia abflratfa,quod etiam declaratum cft in libro de anima , fcilicet quod omne quod eft tale , eft intelligentia ab[lratía , ev. quod istud corpus calefte intelligit banc intelligentiam ; intelli- gentia enim tranfmutat ipfum appetere ad illud. Nuncexponit qualis nam fitille primus motor, & Commen 2 3: vult quód neque fit corpus, neq; virtus corporea, & quód fit intelle&us feparatus. Et hoc probatur, quia continuatio fiue perpetuitas motus non perue- nit, nifiámotore non moto, & hocidem tertio de anima eft probatum,& dictum quód omne mouens, quodin mouendo non mouetur, eft intelle&us fe- paratus vbi etiam dictum eft corpus coelicum intel- ligere hanc feparatam mentem per hoc quia intelli- gentia vnicuique propria tranfmutatipfum appetere adillud, hoc eft per hoc, quia intelligentia vnicuiq; orbi propria facit ipfum appetere illam mentem fe- paratam , qui appetitus non eft abfque comprahen- fione... Sicigitur patettalem primum motorem cí- fe neque corpus, neque vim corpoream, & effe pu- ram & feparatam mentem . quam Platoidzam boni appellat,& alibi vnitatem. Etcumco[iderauit etiam da caufa eternitatis celi de- clavauit in vltimo primicolietr mundi in eo non existere potentiam ommninoyc declarauit etiain de virtute qua mo uetur calum localiter , fcilicet anima appetitiua quód ip- Ja nonbabet materiam nifi materiam qua eft in potentia inloco tantum ..— Cum igitur. fciuit bas tres caufas , compleuit fcientiam de celo ,. e e$t declavatum ex boc toto quod dixit in fecundo celi cr mundi fcilicet quod fiin](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33550116_0092.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
