Volume 2

Opera medica. Editio novissima in hac novissima editione variis variorum praestantissimorum medicorum observationibus, et plurium constitutionum epidemicarium recentiorum descriptione quàm maximè illustrata; imò et mechanica tum morborum, tum Medicamentorum a Joanne-Baptista Mazino, necnon Coelestini Cocchii, et Bartholomaei Boschetti tractatibus medicis rursus aucta ... / [Thomas Sydenham].

  • Thomas Sydenham
Date:
1762
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Opera medica. Editio novissima in hac novissima editione variis variorum praestantissimorum medicorum observationibus, et plurium constitutionum epidemicarium recentiorum descriptione quàm maximè illustrata; imò et mechanica tum morborum, tum Medicamentorum a Joanne-Baptista Mazino, necnon Coelestini Cocchii, et Bartholomaei Boschetti tractatibus medicis rursus aucta ... / [Thomas Sydenham]. Source: Wellcome Collection.

    289/462 page 269
    ufum, in tot graviflimos affeflus, forfan non alia potius decaufa, incidifle. quam quia Arthriticum miafma ( quod citi 'bucfAfoiv ex more ufitato, & regulari, minime, fic, ut debuit, expulfum fuit ) in ea, qua: intus funt, ferretur; ibique diflos, vel ex toto, vel ex parte, eaque nunc majori, nunc minori, faceret affeflus. Unde probabile, fi, longo illo multorum annorum fpatio, (di- fceffum inter reditumque refls, in artubus molefts, & vehemen¬ tis Arthritidos) quo tot tantifque modis sger afflicfatus erat; ha¬ bita Arthritidos ratione, fuiflet ille tranatus, &, in Arthritide re¬ ducenda , locata fuiflet opera ; medendi viam tutjoram, sgroque multo fuifle commodiorem . HISTORIA VI. Aflhmatis Vultum induens Arthritis . ATOnnunquam artus, ut ante diflum eft, relinquit Arthritis, & JL\ increfla Rejpirationis Organa, vel ea continenter urget, vel acceflionlbus adeo crebris, & molefiis; ut, in illa corporis regio¬ ne, non tam peregrinus, quam morbus indigena, & vernaculus effe videatur. Hujus rei exemplum hic fubjiciam, mihi notiffimum; virum medendi arte percelebrem, eamque hodie feliciter exercen¬ tem, fuit ille parentum altero, diu Aflhmatico ; altero Phthifico pro¬ creatus , brevem, & male formatum habens Thoracem, tanquamad Afthma faflus, PeEloris affeflibus ab ipfo ortu proclivis exifiimari jpoteft. Poft adolefcentiam floridam, fed & temperatam, state matura, laboravit Arthritide , crebro recurrente, fatifque apta. Anni ali¬ quot hunc in modum agebantur, cum a Catarrho fplrandi difficul¬ tas Arthritidi fuccrevit, progreflu temporis ingravefcens. Huc non parum contulit aer, fumo carbonum, falinis (e vicino mari) vapo- libus, & officinarum, qus in propinquo erant, graveolentia reple¬ tus. Flante euro, vel euro aquilone, raro ille fine difficultate fpi- tavtt; ut vel ea de caufa, (vento nimirum eo exorto) fspe leflo Jfe ejicere, & corpus erigere cogeretur. Eo durante vento, femper ICxoamocxos; ceffante eo, vel in alium mutato, tanquam incanta¬ mento, levatus eff. Coena interdum obfuit immodica, & in viflu error ferre omnis. Obfuit cutis, alias a frigore, alias ab aere ni¬ mis fpiflo, conftipata, & impedita cuwirvon'. Quin etiam Ajlhma tionnumquam intulit, ab equitatione , vel ambulaticfne, vel alia aliqua exercitatione nimia, fatigatio; uti etiam nonnunquam aeris, & planetarum ardor sftivus: unde fpiritus animales, five exhaufti, dive debilitati, reciprocando pecori vix fufficerent. Sspe a cruditati- ius incepit Ajlhma : namque inde flatus; inde abdominis diflentio; in¬ de thoracis coarflatio, in fpiritu trahendo; inde labor, & difficultas. Sanguis huic aegroto, Inflammationi contrahenda admodum pro¬ nus erat: fspe in Penpneumonias, aliafque Pebres, ( nunc Sudori¬ bus , nunc Diarrhoea, nunc Urina profluvio fignatas) eveflus; fem¬ per autem pertenuis, quique minima de caufa colliqueret ; qui nunc per renes efflueret; Pulmones fero qui nunc obrueret, & fpi- jitum elideret. Illud autem ferum, poff aliquam in Pulmone mo- :ram, vitre® fspe colore exantlatum eff. Ingruente Aflhmatis infultu, reliqua ejus fymptomata antecedere folebat ventriculi inflatio, cum inteftinorum vermiculatione, &de- jeftione poffmodum infequente: magna PeEloris erat conftriflio; lateris praecipue dextri, fubtus mamillam: ubi loci aeger in omni Aflhmate, potiflime torquebatur. In paroxyfmo Aflhmatis (quoniam unum idemque raro diu pro¬ fuit) medicamenta in ufum trahebantur varia. Mixtura nempe Ri- veriana, Tabacci Fumus Tabo hauflus, Emp/. Fpifpaflicum Dorjo in¬ ter Omoplatas admotum . Ol. Amygd. d. cum Diacod. Potio Tea, cum adjeflis Balf. Sulp. Therebinthinati guttis aliquot: at omnium ma¬ xime, certiflimeque, Inflationem mirum in modum cicuravit, com- pefcuit potio Coffee. Ad Prophylaxin, & adverfus Aflhma fui tutelam, sger, (auxi¬ lium ab exploratis fumens) Fccoprotico identidem adhibito, tempo¬ ri cruditates exterminavit, itaque malum anticipavit. Profuit De- cobium Corticis, eo namquefanguini robur conciliatum. Profuit dis- xx ratio accurata; ccena parca, vel nulla; loco cerevifis Vinum Bur- dega/enje , aqua dilutum ; profuere Fonticuli, dorfo aperti. Id au¬ tem , ut refle concoquerer, & frigus evitaret, sgro praecipue cura erat. At, quod rem noffram maxime attingit, eamque non parum il- luffrat, ex quo tam gravi Aflhmate, omni menfe, ne dicam heb¬ domade, recidivo laboravit sger (id eft, per decennium ultimo lapfum , & quod excurrit) rarius, minus ille doluit articulus: &, quod in primis notandum, hujufmodi dolor, quoties occurrit, e veftigio Aflhmatis infultum eff fecutus, eique connexus: ut, ab ea¬ dem caufa communi, nempe Arthritica, non immerito fieri creda¬ tur uterque hic affeflus; & quod Aflhmati , natura tam Arthriti- c>, per Arthritidis paroxyfmum regularem, ( modo vires alisque asgri res annuerint) utiliter occurratur. Huic quidem sgro perfuafi, ut quo fieri poffet artificio, prafer- tim Marte, & Phanigmis, a peflore longe arceretur, in extremas partes evocaretur Arthritis ; ea nimirum opinione duflus, quo plus Pedibus, eo illum minus Pulmone laboraturum. Neque huic opi¬ nioni refragatus eff sger ; imo maxima ex parte confenfit : iftatn autem medendi viam exclufit sgri conftitutio tenera , Phcenigmorum, aliorumque, quas dolorem excitarent, ufum non admittens . Quas ad hanc rem adhiberentur omnia, PeElori ne obeffent, Aflhma ne inferrent, potius quam ut Arthritida, cavendum erat. Ut autem Hiftorias nobili finem imponam, habetis Arthritidem, dolore articulorum, tumore certifque omnibus numeris abfolutam, germanam , exquifitam ; habetis, inquam , eam caftra mutantem ; peflus invadentem; idque fic afficientem, ut in Aflhma, morbum illius regionis proprium, & vernaculum, mutari exiftimetur. historia VII. Ab Arthritide repercuffa, Pefloris externi Opprejflo, Spiritus impeditus, Ir infignis, illuftri domo natus, poff adolefcentiam opiparam, & non nimis ficcam, fub ingreffum juventutis Arthritide cor reptus eff ; eaque multos annos apta, & regulari laboravit. Pe¬ de doluit, cum, a frigore repereuffa, Arthritis fternon, & refpi- randi organa derepente invafit. Peflus hinc gravatum; impeditus fpiritus: nulla vero expuitio, nulla Tuflis erat; ut in membranas mufculofque, peflus ambientes , materiam impelli vitiofam, omni¬ no judicemus. Vomitu, quando illi proclivis erat, per DecoBum Cardui cicato, tametfi non multum ejecit, dilatavit tamen fpiritum, & caput do- ore affeflum allevavit. Vifum erat Diaphoreji materiam evocare; quem in finem Epithemate ( ex Aq. Regime Hungarix, TinEl. La- venduhe, Spirit. Vol. Oleo/. ) immerfa lintea , PeElori applicantur; llragulifque fimul pro rei neceffitate adjeflis, fudor eliciturexoptatifll- mus, utiliffimus. Verum materia nondum penitus educta, fed interdum Inguen, nonnumquam Oculos, alias Cervicem, modo ejiam Genu af¬ ficiente, ut magis regularem Arthritida facerem , & extremarum partium articulis infigerem, Inf ufl amari hauftum, cum TinEl. M. gutt.xx. bis in die fumendum, imperavi: nec quidem fruftra: pau¬ corum etenim dierum fpatio pes doluit: expulfa eff Arthritis ; ea, qus intus, funt liberata. Alio tempore, cum a frigore pariter repelleretur Arthritis, ejuf- que materia una cum fero abrepta Gravedinem faceret; ufu TinElur.e Sulfuris, (cujus beneficio materis inclinatio commodum mutata, & ad 7« verfa erat) sger convaluit. CAPUT XI. De Catharrho, Tujfl, & Peripneumonia Arthritica. Art. I. /'AUamvis hi affeflus, quoties abfoluti & legitimi repe- V^rianrur; propter diverfos eorum vultus, & pathogno- monica diverfa, non]immerito Specie diftingui; proin- deque non unius tituli effe judicentur; nihilominus has Anomalias, quando ab eadem caufa, nempz Arthritica, idem SubjeElum, nempe Pulmonem, afficiente producantur; propter hanc earum inter fe con¬ venientiam, & neceflitudinem, una, non inepte hoc Capite, tra¬ diari fas eff . Ut autem de illis clare, &perfpicuedicam; primum, earum communia, qua: omnibus, vel minimum plerifque funt; tunc, quibus illarum, quas propria fint, edifleram. II. Omnibus hoc commune eft, illas tam cito nullos, unquam invadere, nullos aeque male habere, & mulftare, ac quos five gib- bofos, five graciles, five PeElore nimis brevi , aut acuto, aliove quovis modo angufto, nec fatis apto, natura fabricavit, aut etiam conffitutione nimis tenera donavit. Si qui etiam Iclu, Cafu, Vocifera¬ tione, vel Exercitatione aliqua vehementi injuriam Pulmoni intule¬ runt; vel a parentibus Phthiflcis, aut Aflhmaticis exorti, vel ipfi tales fuerunt. Hos, inquam, omnes Arthritis faspe larvato vultu ag¬ greditur; cumque ejus fufpicio ne vel minima incidit; Pulmonis adytum intrando, membranas ejus corrodendo; tarde crebro, ac certo, perimit. His enim corporibus, Pulmo laefus, & debilitatus, alienum facile recipit; difficulter rejicit, itaque tandem acri, & virofo eo' corrumpitur. III. Hujufmodi corpora vexantur his Anomaliis. Utrum vero Ar¬ thritis, vel quoufque ea, priufquam Je Regularem oflentavit , & in Artubus unquam emicuit. Pulmonem afficiat; quoniam indicia non habemus manifefta, & fide digna, explicari nequit. Sufpicarivero licet, naturam, in iis, qui parentibus nati Arthriticis, una cum ipfa vitas lampade miafma accepere; quoties illi, astate prima & ineunte, Achoribus, Catarrhis, Tufli, aliifque hujulmodi rnalis fu- pra modum urgeantur, (eos autem crebro fic urgeri, & morbis his alienum aliquod exterminari conflat ) miafma, a parentibus acce¬ ptum, in natorum fanguine retentum, ibique copiis adventitiis quo¬ tidie audlum, hifce morbis, aliqua ex parte ablegare. Hoc autem, utrum ita revera fit, an fecus; ex natorum, & parentum malis fi¬ mul comparatis, optime ( tametfi, propter rei obfcuritatem, non fine aliqua dubitatione) colligendum. Quare in medicis, uti dixi, Sufpicionibus hoc habendum, eoque magis, quoniam, data pofita- que conjeflura hujus veritate, medicinas Arthritidem expellendas re- ducendasque, state hac tenellula, omnium minime locus inveniatur. IV. Ad eas tranfeo Anomalias, quas difquifitioni noftra magis exponantur, & patefeant. Poftquam Arthriticis paroxyfmos aliquot idoneos, & regulares fuftulere, non raro accidit; maxime, fi i idem corpora modo deferipta habent, a paroxyfmo five intercifo, nimis le¬ ni, vel raro, materiam in Pulmonem transferri voaeptiv. In Paro¬ xyfmo intercifo, vel abrupto, faspe per Ernplaflrum, Cataplafmum, Frigus, vel externum aliquod aliud iftiufmodi repellens, ad tu e^o>- 3-c* retro agitur materia, cujus utique repulfioni ffatim fuperveniunt pefloris gravitas, & farctura, fpirandi anguftia, afperas arteris titil¬ latio, tuffis, fputum primo.tenue, poffea craffius ; qua: quidem acci¬ dentia, qua funt proportione, Pulmones affici, & in eos humidum im¬ pelli Arthriticum, aperte indicant. Hasc eft Arthritidos in Pulmonem translatio, omnium maxime evidens & certiflima. Eft autem ubi, Paroxyfmo minime abfeiflo; verum, propter ejus five lenitatem, five raritatem, mala eadem oboriantur; & dubium magis reddant, fintne ipfa Arthritica, an non? Hoc autem dubium, Arthritide brevi poft in Paroxyfmum regularem erumpente, non ra¬ ro eluitur: & ea, redte nunc demum agendo, fe nuper minus re¬ flant fuifle confitetur. Ita ex Arthritide regulari pracedente, co¬ mitata, vel infequente, habes de iftarum Anomaliarum natura pror- fus Arthritica, quibus tuto poflis acquiefcere . V. Porro, in hoc concordant has Anomalia, ( uti cum iis caste- rx fere omnes) quod faspiffime feniores, interdum media state vi¬ ros, at rariffime juvenes, quantum obfervatione conftet, adorian¬ tur. Ut dc meis loquar; ex hujufmodi laborantium numero, quem vidi, non exiguo, unum tantummodo adoiefeentem inveni; alios omnes aut state grandi, aut faltent matura, ac conflanti. Hujus rei caufa minime obfcura eff; quia, licet Arthritide nati¬ va, & a parentibus dufla, sgrotantes , ipfa quidem adolefcentia, nonnunquam pueritia, dolent; hoc in Arthritide acqnifita non teme¬ re cernendum . Ebrietate, gula, malifque ea moribus acquiritur; at¬ que ideo, ante medium vits, raro paroxyfmos inchoat regulares; perraro A'ruu.xxius: in fexu vero muliebri, raro ante partus, & ca- tamenia finita . VI. Sputi ratio eff habenda. Primo illud tenue, nec quidem multum effe folet; brevi poff tempore copiofius; aliquando cum hu¬ morum tanto in Pulmonem flumine, quantum peflOs aggravet, Pul¬ monem infarciat, vocem obtundat, fpiritus impediat, quodque, fi diutur¬ num
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3