De sedibus, et causis morborum per anatomen indagatis, libri quinque. Dissectiones, et animadversiones, nunc primum editas, complectuntur propemodum innumeras, medicis, chirurgis, anatomicis profuturas. Multiplex praefixus est index rerum, & nominum accuratissimus / [Giambattista Morgagni].

Giovanni Battista Morgagni

Date:: 1761

Credit: De sedibus, et causis morborum per anatomen indagatis, libri quinque. Dissectiones, et animadversiones, nunc primum editas, complectuntur propemodum innumeras, medicis, chirurgis, anatomicis profuturas. Multiplex praefixus est index rerum, & nominum accuratissimus / [Giambattista Morgagni]. Source: Wellcome Collection.

826/860 page 424

$mortem prsgreffa, notitiam haberi cum propter alias nonnunquam caufas , tum haud ita raro ob hanc quod corpora quae plerumque diflecamus, ut homi¬ num funt inflmiE fortis , fic multa faepius quam vellemus, contingit , ut propter fummam aut ino¬ piam , aut infeitiam , eorum morbi non fuerint aut obfervati , aut intelledi . H*c ipfa Meckelii Cl. Viri ( 0 ) querela eft , prim* de Sedionibus duabus prjefixse, in quas divifit accuratas alioqiiin , & non vulgares fuas Morborum' Cordis Obferva- tiones , fpatio plurium annorum colledas. Eas ni¬ hilominus attente perlege. Dignae enim, fiquae alia», funt, & huc, & ad Sepulchretum maxime pertinen¬ tes : nec omnes lignis carent fuis; quin aliqua mor¬ bi hiftoriam habent diligentiffime exprelTam . Huc adde interjedas, fane congruas, explicationes, uti- Jefque animadverfiones ad propofitorum vitiorum naturam, & federa internofeendam; ut puta nequan- do agrorum angoribus, & refpirandi difficultate ab¬ repti, pulmones temere incufemus j fed , omnibus bene perpenfis , ubi cos incolumes dignofeamus , cordi, ut par eft, morbum imputemusj nili forte ( ficut alibi ( p ) vere pariter admonuit ) fym- ptomatum illorum caufa in ventre fit , qua res fapius quam creditur, minime animadverfa, facit , ut curatio thoraci adhibita, noceat potius , quam fanet . Illas igitur Obfervationes cum leges live pericardii , & cordis inflammationum , hujufque , vel potius pinguedinis qua infternitur, fuppuratio- num 5 five pericardii , & cordis cohafionum vel per fteatomatofam, hoc infuper comprimentem , mate¬ riam, vel, ut fapius, per telas quafi quafdam, & fibras, hafque ad mucronem potiffimum alligatas; fi¬ ve valvulajum ad cor attinentium aut quam vocitant, offificationis, aut intumefeentia, ut orificiorum viam ex parte impediant, aut contra lacerationis, & pro- pemodum deftrudionis ; five unius , aut alterius cavearum cordis amplificationis; five arteriarum ab eo difcedentium dilatationis , aut conftridionis; fi¬ ve interna in ipfa Magna arteria fcabritiei, & ul- cufculorum, & offificationis ; five demum non al¬ terutrius , fed utriufque, id eft tum cordis , tum Aort® dilatationis ,* ejufmodi igitur Obfervationes cum leges , fi forte quarundam in mentem vene¬ rit, a me olira ad te feriptarum, qua ad harum aliquas propius accedant; non illibenter collaturum te, fcio . Qua caufa etiam fuit, ut has tibi indi¬ carem , fimulque eft , ut Deferiptionem quoque in¬ dicem Aneuryfraatis arteria ejufdem Magna, & cor¬ dis infuper, quam alter ex Inclyta illa Regia Aca¬ demia Egregius Vir dedit Rololfius ( f ). Poteris enim cum ea conferre deferiptione quam ad te mifi Epiftola XXVI. { r ) viri quem idem Aorta mor¬ bus, iifdem ex parte offibus abfumptis, & fanguine itidem extrorfum effufo interemerat , & cur tamen non illico , ut meus , perierit ifte alter , cogno- fcere . Quod vero in ea Differtatione quam de Trombelli cafu verba faciens eadem Epiftola (/) memoravi , fperabam te aliquid non prorfus diffi- mile Verlicchii Obfervationis reperturum ; ea fpe excidi , cum Diflertationem illam tandem nadus , non de fteatomatibus qua in Magna arteria tunicis ancrevllfent, agi, cognovi, fed de concretionibus in bis dilatato hujus cavo harentibus, nec ullum cum arteria pariete intimum commercium habentibus, ut eas-pro polypofis qua'; in ancurylmatibus paulatim per ftrata creviflent , pofle accipi , intellexerim. De duabus autem , quas tibi pollicitus fum t ), rupti cordis Obfervationibus, mihi a fpedato, ura viveret, Medico , & vetere Amico Laurentio Mariano fignificatis, primam de qua fcripfcrat A. •175'o. pratermittere nunc licet, quando poftea ipfo qui illam habuerat, Galeatio proponente ( « ) per¬ legeris, fufe ut ab eo qui agrum curaverat, & hoc potiffimum agebat , perferiptam . Alteram vero , quemadmodum ex Mariani litteris accepi, A. 175:5. XIV. Kal. Martias ad me datis, continuo deferibam tanto libentius , quia fic augebitur numerus earum Obfervationum, in quas; fi ea qua praceflerunt , & qua deprehenfa funt, perpendamus cum fanguis intra pericardium effufus confpedus eft ; cadere du¬ bium non poffit , an is ante mortem vi morbi exierit, an poftea profedorum dumtaxat incuria , minime videlicet animadvertentium, fe dum pericar¬ dium aperirent , fcalpello fimul qua pericardio in¬ cluduntur,,vulneraffe ; neque enim defunt qui vel in plerifque , fi Superis placet , harum Obfervatio¬ num fic accidere potuiffe, fufpicentur. 15. MEDICUS annos natus duodefexaginta, val¬ de , fiquis alius , hypochondriacus, lurido colore, anno quem paulo ante dixi, ineunte , dolore gravi correptus eft qui e ventre ad thoracem afccndebat , non ime convulfivis quibufdam motibus , anxiaque refpiratione . Et hac quidem per repetitam fan- guinis miffionem leviora funt fada. Sed poftri^ie cum omnia ad priorem modum rediiffent , homi¬ nem intra tempus breviffimum confecerunt. VENTER nihil vitii oftendit prater quam in he¬ pate, & Ileo inteftino, quorum hoc ad tradum ali¬ quem erat fublividum, illud vero magnitudine mul¬ to quam par effet , majori. Thorax autem effufum intra pericardium habebat fanguinem, qiii illuc per tria foramina ex finiftro cordis ventricu¬ lo exierat . Is ventriculus adeo erat dilatatus, ut cavum triplo majus quam fecundum naturam, com¬ prehenderet. 16. Hunc ego Medicum credo , ut ad Marianum refcripfi, nili ita eflet hypochondriaca affedioni ob¬ noxius , non ex eo morbo , aut ferius faltem fuiffe moriturum , tum quia non ita crebris , validifque prefTus fuiftet hypochondriacis internis convulfionibus, a quibus finiftri cordis ventriculi ancuryfma, & de¬ mum perforationes repeto, fanguine videlicet fapius cohibito intra eum ventriculum, irritatum propterea ad fe fortius contrahendum, illumque expellendum, tum etiam quia mature occurriflTc initio, & progref» fui aneuryfmatis fui, nifi ejus indicia ad hypochon¬ driacam affedionem , ut fit, retuliffet. Scilicet hog maximum ex illa affedione fapenumero eft detrimen¬ tum, ut ob pleraque figna qua ei funt, & organi¬ cis vitiis communia, Medici cum in aliis, tum pra- fertim in fe ipfis ita ut opus effet , curandis diu¬ tius hafitant, & de morbis duobus eum effe quem mallent, nimirum leviorem, facilius credunt. Caterum etfi cum hanc tibi fum Obfervationem pollicitus, multo rariora exempla effe , crederem , difrupti ventriculi cordis dexteri, quam finiftri; ra-' riora quidem efle, adhuc credo, fed non tanto ra¬ riora . Cum enim in Differtatione quadam ( x ) Cl. Chriftiani Vateri aliud forte quarerem , incidi in militis diffeftionem, haud abfimilcm ejus quam ex Bohnio produxeram ( J ), in aftu venereo mor¬ tui , nifi quod vehemens quoque in diuturna chorea falt^tio pracefferat, & quod ruptio in ventriculodex- tero inventa eft. Sed prater hoc, duo alia ab aliis caufis rupti ejufdem ventriculi exempla indicari nu¬ per vidi ab Illiiftri Hallero ( :^ ) • Apud quem oc¬ current tibi complures Aucftorum -allegationes, quo¬ rum ego aliorum fi libros habere , aliorum fi Ob¬ fervationes ad intimos thoracis morbos fpedantes, a me quondam lecftas, retinere omnes memoria potuif- fera ; non eas tibi inter cateras quas protuli , facile eram omiffurus, fed nonnullas certe produdurus qua magis ad propofitum meum facerent, magifque fpe-< danda effe viderentur. Ibi ( 4 ) igitur velim quaras, & feligas quas adjungas iis qu» mihi, dum feriberem ad te Epiftolas, fuccurrerunt, ubi cavearum cordis , adjedorumque huic vaforum dilatationes , harumque aut caufas , in primifque valvularum vitia , aut effedus , ut pratcrnaturalcs refpiratio- nes, ( ) Hift. de 1* Acad. R. des Sc. de Berlin A. 1755. & A. 175«. f p ) Hift. A. 1757. f 9 ) Hift. A* 17S7- ( r 5 n. 9. ( /-5 n. 40. (e 5 Epift. 17. n. lo. C « ) Vid. Comment. de Bonon. Se. Inft. Tom. 4. in Opufculis. C * ) De Mort. Subit, non vulg. cauf. thef. 8- C r 5 Epift. »7. n. 1, ( a;) Elem. Phyfiol. corp. hum. Tom. i> I. 4. S. 4. §. I]. I 4 y Ibid. $. 10. 14. 18, i8. & S. 3. §. 17* & 1* a. S. a. §. 9.$