Operum medicorum tomus primus [et secundus] ... / [Giuseppe Pompeo Sacco].
- Pompeo Sacco
- Date:
- 1730
Licence: Public Domain Mark
Credit: Operum medicorum tomus primus [et secundus] ... / [Giuseppe Pompeo Sacco]. Source: Wellcome Collection.
63/726 page 47
![XXX. In his qualitatibus putredinem fecundum quid fundari fit manifeftum , ex eo, quod conco&ione e- mendantur, ut pronunciavit Hipp. lib. cit. lcribcndo , at vero arceor narium tum /edatur, non cum fluxio/it, & inflammatio adeft, fed cum humor craffor, & mi¬ nus acris ex t it erit, ac cone obius, eique qui aderat ma¬ gis permixtus, & inferius fubjungit. Reliqua autem o- mnia, qua ex humorum acrimonia , & incommodera- i io ne oriri affero, eo modo /edantur commoderata , & eoncobhc, & inferius addit „ quin etiam qua in fauces feruntur, ex quibus raucedines oriuntur, angini, cryfi- pelata , & pulmonum inflammationes , hac omnia pri¬ mum quidem /al/a, humida, & acria demittunt, & in his morbi confirmantur, at ubi craj/ora, & magis cobla fuerint, omnemque depo/uerint acrimoniam , /hw , {/■ febris, qu.e moleftia afficiebant de/inunt. Quae o- fnnia comprobant humores per primas , vel fecundas qualitates depravatos corrigi , & per has putredinem iecundum quid, vel fecundum partem conditui , quae concoftione emendatur. Et quoad primas qualitates hu¬ morum naturam contaminante, & concodlione corre¬ ctas, clariorem habemus fententiam eodem lib. ubi ha¬ bet , ab ip/a pauca caliditate , & frigiditate nulliufque alterius facultatis participet, /i hac contingerit hac ratio¬ ne ceffabunt, fi ex frigido, in calidum, & calido in fri¬ gidum commutata fuerint. XXXI. Hujus putredinis naturam, Sc edendam ex- prefferunt recentiores, cum ad Hipp. normam multo¬ rum morborum caufas in primarum , & fecundarum qualitatum alteratione humoribus fuperveniente inve¬ nerunt. Vvillis , lib. de Febribus cap. I. ait , fi vero aut fucci, alibilis fupplementum cum reliquo cruore non fit congener, nec cum ipfo ajfmilatur, quin vel ob con- eoblionis defetlum in humore in prorfus crudum diluatur, vel propter ejus exceffum in materiam retorridam affe- tur, aut ft-/anguis veterafeens fuas non deponit exuvias, fft novo cedit humori , uutritio propter hujufmodi , in¬ quam, circa hamatoftm vitia, eruor a debita crafi , (ft motu aquabih varie pervertitur , evaditque modo aquo- fus, & frigidus, modo acris, aut falfus, modo acidus , aufierus, aut alia /altem ratione degener , & eodem lib. cap. 4. de Febre tertiana intermittente ait Effentia ergo Febris tertiana in eo confiflit, quod fanquis infiar cere- vifnz 'e brafio nimis tofio barata, plus fatis acris, ac re¬ torridus fuccum alibilem , qui e come ft is crudus infertur, non cito fubigit, & maturat, fed plurimum ejus in ma¬ teriam nitro fulphuream pervertit , Sc de quartana lo- quens citat, lib. cap. 6. feri bi c , vice hujus afferimus , quod in hoc morbo /anguinis liquor, d natura dulci fpiri- tofa, & balfamica, in acidam , (ft non nihil au fleram inftarvini acefcentistranfierit. Quae omnia paffimeon- firmar in diblo lib. dc Febribus , &c in lib. de morbis convulfivis, pracipue cap. de Scorbuto , ubi fymptoma- tumIliadem, hunc morbum concomitantium, per qua¬ litates fecundas humores contaminantes, dilucidat. XXXII. Silvius hanc humorum depravationem ad¬ mittit lib. I. prax. cap„ 11. a num. 6. ufque ad 22. uti enumerat mala, quae a bile, pituita, fucco pancreati¬ co vitiofo provdniunt , & loquendo de Febribus citato lib. cap. 29. ait num. 9. bilis tunc temporis, vel acri¬ monia falina lixiva fola , aut infuper inflammabilita- te oleofa peccare /'olet, & num. 10. dicit , lympha conglobatarum glandularum omnium , aut plerarumque faltem acrior , & acidior , & num. 13. feribit, fuccus pancreaticus fecundum fe totum diverfimodo vitiatus, & acrior fablus, &c. Ab hoc vitio fecundarum quali¬ tatum humorum , non folum Febrium , fed omnium morborum caufas emanare per Sylvium colliget , qui ipfum attente legerit. XXXIII. Helmontius huic opinioni fubfcripfit in trabi. Bias humanum num. 53, dicendo , rebliits ergo quam Gal. Hipp. dixit , non calidum , aut frigidum funt morbi, fed acidum, acre, amarum, & ponticum, per quae Hipp. fequacem , & fautorem fe facir mor¬ borum , origines in qualitatum fecundarum alteratio- ce , quae putredinem fecundum quid conftituunt, in¬ dagando. XXXIV. Haec quae unanimiter Antiqui, & recen¬ tiores afferunt, de putredinis natura, & effentia , & differentia, ultra quod uuitatem fententiae offendunt , 47 conducunt etiam ad offendendam in Febrium caulis de¬ terminandis concordias, & quia combuffio videtur pu¬ tredini iimilis , 8c Febris etiam cauiam effc , ideo ds ca aliquid dicere neceffe judicavi. XXXV. Definitur ab Arifl. combuftio 4. Aleteor. cap. 3. mutatio in fubftantiam , feparatis partibus hu- midis, & tenuibus d ficcis> craffis „ d calore externo , & igneo> XXXVI. Dicit 1. mutatio in fubftantiam, & muta¬ tionem fubftanrialemdefignat, quae informa; deperditiG- ne confiftit, per uftionem enim corrumpitur forma mix¬ ti, quia lignum dum comburendo fit ignis, definiteffe lignum, per formae corruptionem. XXXVII. Dicit 2. feparatis partibus humidis, & te¬ nuibus., &crafj]s, ut afllgnencurcaufa; praedidla; mutatio¬ nis. Etenim per iolam partium diffolutionem perit for¬ ma mixti combufti , & mcdoiu^rehendantur non fumi combuftioncm quatenus importat mutationem in fub- je&o, cum de perditione unius formas, & acquifitione alterius, fed ut innotdeat combuftionem accipi, qua¬ tenus importat diffolutionem partium quibus mixtunf componimr, cum formas deperditione, quas lunr de for¬ mali combuftionis; videmus enim in omnibus qus com¬ buruntur illa omnia fuccedere, fubtilibus , & calidis ira flammam afeendentibus , craffis & ficcis in combuftia- nis area cum cineribus remanentibus , nullo primsv» formas argumento relido . Et fi poft hasc adveniat al¬ tera forma, hoc non eft de formali combuftionis , fed de confequenti. Per hanc partium feparationem, & formas deperditionem , convenit combuftio cum pu¬ tredine fimplicirer fic dida, quae illa duo in fuo effe in¬ volvit. XXXVIII. Dicit 3. d calore externo , (ft igneo: ut denotet uftionem ab extrinfeco femper provenire, nec mixtum ad hanc habere inclinationem ab intrinfeco „ & ut doceat combuftionem effe a caufa violenta , & diffolutionem partium in ea violenter & brevi tempo¬ re confici, per quod differt a putredine, quae eft i calore exrerno, fed non igneo, & etiam quia diffolu^ tio partium in putredine firfenfim, &paulatim. Dif¬ fert etiam putredo d combuftione , quia in illa calor innatus minuitur, in hac augetur, ex eo quod violen¬ ta adio agentis partes calidas mixti in copia feparat „ ut calorem in eo igneum pariat , alia corpora con> burrere potentem, Altera differentia eft, quia in pu¬ tredine efficienda concurrit interna frigiditas , quas in combuftione nullam habet partem: in putredine humi- dicas remanet , in combuftione ficcitas, & cinis, id¬ circo in jxitrefcentibus vermes facillime, in combuftis difficillime nafcuntur, XXXIX. Humores effe combuftionis fubjeblum , fi de propria loquamur , non videtur affer i poffe: quia cum fine corpora fluida & humida, in cinerem delinirenon poffunt , & fi in podagricis oblervamus humores in gyplum condenfari , non minus ficcum ipfo cinere , non tamen per hoc evincitur vera combuftio in hu¬ moribus, quia eft potius , & verius coagulatio cum tale gypfum in unam maffam coalefcat, non in mini¬ ma corpufcula divifum, ut cinis combuftorum, nec ex ficcirate arguitur combuftio , quia calculi renum, la¬ pis vefleas , funt valde ficci, & tamen non funt reli¬ quias corporis combufti, & eo minus propriam com¬ buftionem in venis , per quas fluunt humores , non credimus , cum in purgatione poft Febrem , quam a combuftione dicimus, non obferventur partes iftasadeo ficcx ut cineres, in quos humida corpora definerenon poffunt: per quaandam tamen proportionem humores ef¬ fe combuftionis fubjeblum negandum non eft : quia ficuti in combuftione propria, ejus fubjedum inflammatur , dc accenditur, dc cum illius humido evaporant partes fubtiles, & ignex cum violentia, vicina corpora cale¬ facientes , 8c comburentes , calidas fuo finu recon¬ ditas diffundunt in magna copia , & cum impetu , membra per qux tranfeunt intense calefaciendo , in partium diffolutionem poftea abeundo , relicto crafsa- mento fluido ulteriori combuftioni inepto , dicuntur proportionalitcr comburri. XL. Hujus combuftioni modum ex aliorum mente tra¬ dita Tralli. lib. 12. cap. 2. his verbis: dicendum eft igi¬ tur putrefeere, & incendi, ut videre licet in pice , &. bitu-](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30451395_0063.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


