Volume 2

De sedibus, et causis morborum per anatomen indagatis, libri quinque. Dissectiones, et animadversiones, nunc primum editas complectuntur propemodum innumeras, medicis, chirurgis, anatomicis profuturas. Multiplex praefixus est index ... / [Giambattista Morgagni].

  • Giovanni Battista Morgagni
Date:
1761
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: De sedibus, et causis morborum per anatomen indagatis, libri quinque. Dissectiones, et animadversiones, nunc primum editas complectuntur propemodum innumeras, medicis, chirurgis, anatomicis profuturas. Multiplex praefixus est index ... / [Giambattista Morgagni]. Source: Wellcome Collection.

    17/460 (page 13)
    ( a ) non femel poni videatur. Quamobrem ne praeter modum brevis eflet tota Sedtio, interjectas fu i (Te credi¬ derim Appendices quatuor, in quarum nulla infpedhim cadaver memoratur, eamdemqne ob caufam difledtiones adjedtus duas, quse minus mirarer, fi ubi de Vomitu a- gitur , propofitse effient, hominum ruminantium.- neque id latis eft; noviffime ex Peyero tam longus de ruminatio¬ ne fermo eft additus , ut Sedtionem fuperet univerfam . Ne tamen ha?c a me notari credas quafi omnino improba¬ rem j fac tibi mei propofiti veniat in mentem. Quin ac¬ cipe nonnulla, qua: cum Appendices illas de Singultu, & ruminantium hominum Obfervationcs perlegerem, a- liud ex alio , ut fit, fuccurrebant. 3. In fecunda Appendice cum Thomas Bartholinus inter fingultus caufas tumorem memoret, nervos qui ftomachum adeunt, comprimentem ; qualem ,,inquit, illi adfmfie fu- fpiciofuit quem Tat avii perpetua fingultiendi moleflia novi¬ mus : in memoriam rediit Jo. Rhodii Obfervatio (b) ad eun¬ dem pertinens cafum, quae , ut fubobfcura fit , infpici tamen a te poterit. Idem Bartholinus in Appendice ter¬ tia quaerit, cur fola brachii vena fetta juvaret in quodam raro fane quem deferibit fingultu ? Quid ? fi .Phraenica Su¬ perior vena, comes , ut nofli, Phrsenici ner/i, repente imminuta copia faftguinis, illuc quo ea vena influit, re¬ dituri, & quod conlequitur , ipfa quoque parte oneris fui levata, aut forium nervum minus premebat, aut aliquid unde hic irritaretur, abforbebat s5 Et quando in his omni¬ bus Appendicibus mentio fit auxiliorum adverfus fingultum, neque externa in prima, atque altera reticentur 5 Valfal- V£e memini facile, obviumque remedium in Nobili Comi¬ te refpondiffe , lac videlicet , quo fovebat abdomen 5 quam- diurenim lintea ladte madebant, tandiu fingultum , tegro moleftiffimum, fidebant: in quo tamen nec inutilis fue¬ rat theriaca impolita. Quod vero in Scholioquodam (c) tertiam inter & quartam Appendicem interjefto,adnotatum eft de fingultu qui cum febri cuidam, pelfimislignis fti- patae , fupervenilfet, lethalis non fuit, rarae quidem eft obfervationis , negantibus inter eseteros duobus nobilif— fimis Medicis Francifco Vallelio (d) ,& Hieronymo Mer¬ curiale (e), libi unquam in ejufmodi cafu aliter obfervare contigifte, atque Hipocrati in ea muliere qute decumbe¬ bat in foro mendacum. Quin pariter in malignis febri¬ bus quas nofter deferibit Ramazzinus (/) , quotquot fue¬ runt fingultuofi , omnes periere, quorum uno diftedto , ventriculus nigris notis fqarfirn compunclus repertus eft: quid autem in fingultuofi cujuldam ventriculodeprehen- fum fit , difees ex Cei. Halleri Opufculis Pathologicis (g). Ledelius (h) tamen, poftquam Epiphanium Ferdi- nandum produxit, Deum teflantem, fingultum in febribus malignis & ardentibus ad mortem praedicendam Je nun¬ quam decepiffe, lapienter monet, aegrotum non elfe dere¬ linquendum quoufque anima adejl, quia multoties monfira fiunt in curationibus morborum, velut in pannifice quo¬ dam ipfi accidit. Neque ei folum, fed & aliis, ut Lan- zono (i), Cl. Delio (Q, & mihi in Forolivienli illa Con- ftitutione A. 1711. quse a me tibi alias (/) deferipta eft. Duo enim $gri quos in ea primo loco nominavi, cum haec feriherem, adhuc vivebant 5 tametfi eos quicumque tunc viderat, & Garavinum praefertim, mortui, quam vivi, dies jam aliquot fimiliorem, & crebrum infuper utriufque fingultum audiverat , continuo fpem omnem eorum falutis abjecerat. 4. Quod vero ad homines attinet ruminantes, quorum exempla quotquot potuit, collegit Peyerus (m), & aliaad ruminationem quafi ingenitam atque connatam, alia ad exci¬ tatam a morbo retulit; lingulas ad lingula ha.3c genera idem cenfuit attinere Obfervationes duas Viri nobilis , & Mo¬ nachi , quarum utramque hic vides in Sepuicfireto (ri). Ambae Patavii habitae funt, primaeque fiunt omnium;& folse praeterea quae eum diffiedlione conjundfte fint. Unum hic perperam additum eft. Monachum illum duo habuifie cornua. Nam neque Rhodius (0) id feribit, in quo hal- Jucinatur Peyerus (/>) , merito alioquin reprehendens Bar¬ tholinum , qui (q) addidit , & qui Bartholinum fecuti funt. Certe Fabricius abAquapendente (r) cum eundem illum Monachum commemoraret, illud minime ornilif- fet, ut qui modo fibi addendum omnino putaftet, nobilis illius Viri ruminantis Parentem corniculum in capite geffifle. Inter caeteros autem qui eam Bartholini hallu¬ cinationem defcripferunt, Ettmullerus fuit (s) , qui fuam alteram infuper addidit, nempe in his ruminantibus ob- fervatum fuifie ftomachum Jblito fibrofiorem & carnofio- rem , quafi veftimento mufculofo effiet indutus . Utinamfic tueri pollemus, quafi ftomachinominecefophagumintel- lexifiet; hunc enim in illo faltem Monacho revera unde- quaque carnofum inftar mufculi reperit Plazzonus (/), id eft non modo qualem habent omnes plane homines, ut Peyerus («) credi vellet ; nam nifi multo magis fuilfet carnofus, Anatomicus haud ignobilis non id unum ad- notalfet, cum reliquas univerft corporis partes /e reffe habuifie, pronunciavit. Sed pro Ettmlillero; fi tamen ipfe illa fcriplit; hac uti defenfione non poffumus; quip¬ pe qui , ut omnia qCix eo capite praefatus erat , often- dunt, ftomachi appellatione ventriculum delignabat. Gra¬ vior tamen ea Bartholini hallucinatio eft qua feriptum re¬ liquit in Anatome quartum renovata (x); quin ventri¬ culus duplex fuerit in homine ruminante apud Salmu- thum, & alios, dubitare non licet. Q^od relatum mi¬ ror in Sepulchretum eo in Scholio quod duabus fubje- flum eft obfervationibus, contrarium docentibus, de qui¬ bus hactenus locuti fumus, praefertim cum praeter has, nullam, quod fciam, ruminantis hominis difledtionem, ne ex Salmutho quidem, proferre pofiet Bartholinus , cumque infuper lepores, & cuniculi ruminent , neque duos tamen ventriculos habeant. 5. Ut vero nec Valfalvae, nec mihi unquam contigit ut ruminantes homines videremus, nedum ut eorum ca¬ davera incideremus; ita haud taro utrique accidit , ut hominum corpora dilfecaremus, quos gravis afflixerat Ventriculi Dolor, de quo Sedtionem inferibi VII. fu- pra indicavimus. Quarum Obfervationum illas qua; in hanc magis Epiftolam, quam in alias convenire credi¬ dimus, continuo accipies. Et has primum tres exVal- falva. 6. VIR fexaginta annos natus, temperamenti biliofi, a multis jam annis de ventriculi debilitate, & dolore conqueri cceperat, cum circa eam regionem durities ac- ceffit, infra quam nonnulli praeterea duri globuli, fedhi quidem facile mobiles, percipiebantur cum aliqua totius ventris tenfione. Agitatus venter effufum intra fe hu¬ morem manifeftabat. Crebri erant inteft-inorum rugitus, crebra: flatuum erudtationes. Vomitus , aliquot ab al- fumpto cibo interjectis horis non femel redibat, qui a- lioquin primis morbi annis raro accidebat. Homointe- rim parum mingebat, inultum fitiebat, & de lingua: fic- citate querebatur: pulfus debilis, & parvus erat. Tan¬ dem multo Iero per urinarias vias amandato, & detume- fadto ventre, cum tamen esetera incommoda in dies ma¬ gis fevirent , vomitufque menfe vita: ultimo eftet quafi feri fuligine infedli, & grave olentis, ut a:ger ipfe re¬ ferre diceret putrida: carnis fcetorem, fenflm diminutis viribus, & balbutienti ore defecit. VENTER li¬ bram etiam tum unam aut alteram fefi continebat, aquae iimilisinqua caro recens lota eft . Totum omentum con- tradlum erat in qualdam varii coloris extuberantias , quae, jpfo moto, movebantur. Ventriculus fero fcatebatejuf- demmodi ac vomitu reijciebatur: durus autem erat fa- dlus parte circiter tertia: ha’C ad pylorum pertinebat, ipfumque adeo coardlaverat, vix ut tranfire confedta a- limenta poflent . Qiiainvis autem tota ea dura pars fe- dta, albam intus folidamque , ex qua conftahat, fub- ftantiam oftenderet; ea tamen facie qua cavum ventriculi fpeclabat, putridam carnem & colore, & foetore ompino referebat, quibufdam(anguineis pundtis diftindiam. 7- Du- (a) Confer Obf. 6. cum §. 6. Obf. 7. (i) Cent. 1. Obf, Med. 6u ad §. 6. Obf. 7. (rf) Commfent.in Hippocr. Epidem.l.j. S. 1. Aei;r. ii. Ce) Praeleft. Pifan. in eand. hift. quae ibi 16. (/) Conftit. A. 1791- &duor. feqq.n.11. (g~) Obf. 14. ('b) Eph.N.C. Dec, 3. A* 7. Obf. 117. (,') Earund. Cent. 1. Obf. 61. (k] cx Aft. T. 8. Obf. 108. 0) Epift. 7. n. 16. Cm) Merycol. 1. 1. c. 6. Sc I. j. c-. 3'. («j Obf.io.ic 9. foj Cent. i, ©bf. 59- (?) c. 6. cit. (9) Cent. 5. Hift. Anat. 61. (r) De Ventric. Intefl. &c. ubi de Variet. Ventric. in fin.