Volume 2

De sedibus, et causis morborum per anatomen indagatis, libri quinque. Dissectiones, et animadversiones, nunc primum editas complectuntur propemodum innumeras, medicis, chirurgis, anatomicis profuturas. Multiplex praefixus est index ... / [Giambattista Morgagni].

  • Giovanni Battista Morgagni
Date:
1761
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: De sedibus, et causis morborum per anatomen indagatis, libri quinque. Dissectiones, et animadversiones, nunc primum editas complectuntur propemodum innumeras, medicis, chirurgis, anatomicis profuturas. Multiplex praefixus est index ... / [Giambattista Morgagni]. Source: Wellcome Collection.

    28/460 (page 24)
    24 deje<ftiones offendebant, fanguinis videlicet cum fru- flulis carnofis, id eft polypofis, repetitur, fi Superis placet, ex corde per pulmonei afpcram arteriam . ( c ) nempe quia cor repletum inventum eft materia tali qualis vomitu ejefta fuerat* Nec vero ex- pedtabis, ut opinor, in hac Epiftola eas a me Ob- fervationes, quae etfi vomitum conjundtum habent , proprie tamen aut ad Iliacam Paffionem Ipedlant, & ad Hernias quas vocant incarceratas, aut ad Vulneia certarum Partium , ipfiusque in primis ventriculi , aut ad morbos alios quorundam vifcerum quibulcum ventriculus confentit. Nimirum ejufmodi omnes Ob- fervationes quo fint a nobis differendae, praclareintel- ligis : quin etiam plerafque de hoc genere ita in hac Sedlione produci , animadvertes , ut ad alias in quibus fufius confcriptae funt, di ferte rejiciamus. Sed ad fatis magnum harum numerum aliae infuper acce- dunt , quae bis in hac ponuntur Se&ione : quod intelliges , XXIX. comparando cum LIX. §. 55 XXXVIII. cum XLIII. §15 LVII. §. 9. cum VI. earum quae in Additamentis leguntur , & fortalhs alias . Idemque de Scholiis didhim puta , in quibus eadem iterantur, ut offendent quae I. & quae III. Obfervationi fubjiciuntur , cum iis collata qua; XIII. & quae item V. & aliis fortaffe adjedta funt. 19. Cum I. illam quam modo commemoravi, Ob- fervationem relegerem, & quae de rejedbis polypofis fruftis , & quae de vomitu lunt morbos confequente Partium cum ventriculo confentientium 5 redii in me¬ moriam quarundam rerum, quas fi huc addam, legas fortaffe non invitus . Willifius igitur in ea Obler- vatione affirmat, /i hilis conflans /uffufio in partibus vicinis y aut contiguis ventriculo, accidat’, quia tuni¬ ca hujus extima propterea multum ac crebro irrita¬ tur, frequentem vomitionem excitari, idque fe in plu¬ ribus pofl obitum difjeffis obfcrvavijfe. Qtiae ego non modo a Praeftantilfimo Viro confpedta credo, fed et¬ iam fateor , eam aliquando efie fellis acrimoniam , & irritandi, ac penetrandi vim pofie, uc vomitus in¬ de fortaffis accidat in hominibus praefertim exquifi- tiore fenfu praeditis , & fi bilis tin&ura late fe ex¬ pandat , & ad ventriculi interiora pervadat : quod Platerus , ut in fuperiore VII. Sedione ( d ) eft , in iis maxime animadvertit quibus viventibus perpetui ventriculi ardores molefli erant . Non una tamen caufa eft quae meabaflenfu nonnihil tardet. Nam pri¬ mum dubito , num viciniam inficientes bilis par¬ ticulae , vivo adhuc homine , e veficula elabantur , an poft mortem dumtaxat, cum tunicarum vis le re¬ mittit , & quae inter fibras & fibras funt, interftitia laxantur . Deinde faepe adeo, quod proximis quoque Litteris ( e ) fcripfi , veficula? vicinas partes in cada¬ veribus flavere, confpicimus, ut inde non peculiares quorundam noxae , fed plerifque , dum viverent , communes repetendas efle viderentur . Denique nifi conftet 3 id autem non conftat 5 cum eam ibi tindu- ram animadverterunt Egregii Viri, nihil aliud in iis corporibus fuifle, cui aut ardoris fenfus , aut vomi¬ tus poffet imputari $ dubitare fas eft, num ei caufa: hi fint effedus adferibendi. Exemplum juftae hujus dubitationis in catella dabo quam juvenis Bononiae pcrfecui . Huc enim attinet maxime , & Oblerva- tiones, in canibus quoque habitas, tum alibi haud ra¬ ro proferri video in Sepulchreto, tum in hac ipla et¬ iam Sedione ( f ). 20. CATELLA junior poft magnos vo¬ mitus repente erat mortua. PYLORI an¬ trum qua bilis veficulam contingebat, flavedine infe- dum reperi, quse ab exterioribus ad interiora perva- ferat , in tunica tamen fubfiftens intima , ut materia quae ventriculo continebatur, ovi albumen referret et¬ iam colore . Dum quaero , fitne aliud adnotatione di¬ gnum , flavam pariter die video in diaphragmate centri ejus tendinei partem, quod cum pertenue fit , ea praefertim aetate , flavedinem in thoracis cavum tranfmiferat fic ut contigua aliqua particula , quam- vis lcviflime , flavefeeret. . Cundis Partibus jata infpedis , Se fanis inventis, fubiit animum inteftina fecundum longitudinem perfecare. Multus erat in iis mucus, in eoque prope ultimam Tenuium partem lumbrici teretes decem, finguli paris ferme craffitudi- nis, & longitudinis quoque 5 haec autem erat digito¬ rum tranfverforum feptem. 21. Num igitur flava? illi tindurae , quamvis non ventriculum modo, fed & tendinem iftiufmodi infi¬ cienti, an lumbricis tot, ac talibus, fi ve in ventri¬ culum irrepferant, five ubi erant, perftiterant, eas tri¬ buere males irritationes, qua; convellendo, magnos il¬ los vomitus, & repentinam demum mortem intule¬ rint ? Haerebis faltem, nec primum illud pro certo af¬ firmabis. Sed longe magis haereres} ut ad alte¬ rum tranfeam; fi forte crederes quae in Additamen¬ tis ad hanc Sedionem (g) pofita funt de Altcmbur- genfi ancilla quae lacertas, bufones, ranas, aliquando etiam non mortuas, fed in fextum diem, fi Superis placet, viventes , ex ore, ano, aut etiam, quod aje- bat ipfa, genitalibus ejiciebat ! Fadum bene , quod Viri Dodi qui haec primi fcripferunt, non ajunt, fe cum vivae iftae beftiae excluderentur, affuifle 3 ne fub ipfis eorum oculis fucum iis fadum afeeminis praefti- giatricibus inviti dicere cogeremur . Equidem nihil veri fuifle exiftimo in rebus iftiufmodi quas reapfe mu¬ lier excerneret, nifi extimam quandam, & fortuitam eorum animalium fimilitudinem : corpus autem mate- riamque illarum ex polypofis concretionibus , viridi bilis colore infedis coaluifle. Accidit forte mul¬ tis ante annis, ut optima Virgo, & honeftoloco na¬ ta , extremis folemnium jejuniorum diebus queri inci¬ peret de molefto quodam angoris, & ponderis fenfu quo ventriculus hora potiffimum confedionis ciborum afficiebatur. Accellit deinde faciei pallor , & manifefta corporis macies. Exadis denique a querelarum initio menfibus circiter duobffs, corripitur paulo ante meri¬ diem tribus immanibus , 8c cum fumma virium, ani¬ mique defedione conjundis, vomendi conatibus, quo¬ rum primo nihil quidquam, altero non multum ama- riffimi, & fubfiavi humoris, tertio autem, cumadef- fet is qui haec ad me fcripfit Medicus, in puram ar¬ genteam pateram id rejicit quod ut mihi ab eodem accurate deferiptum eft, fic a me tibi deferibetur - Parva planta, feu mavis herbula , digitum circiter longa, radiculis, caule, & tribus in fummo foliis praedita , quorum unum erat denticulatum , reliqua fe- micirculum plane referebant , viridia omnia . Caulis autem fuperius albus, inferius viridis, nifi quod fan- guinolentis quibufdam ftriis perexilibus diftingueba- tur. Poft tres quatuorve horas jam ficca herbula fe quidem contraxerat; colorem tamen retinuerat . A multis , & in his ab nonnullis rei Herbariae peritis priufquam crebra contredatione dccrefceret,& prope fria¬ bilis fieret, cum diligenter infpeda efffet 5 nemo omnium fuit , qui cujus eflet generis, diceret. Caeterum Vir¬ go, illa ejeda, nullam poftea ventriculi moleftiam fen- fit 5 quin colorem , & corpus, cum haec ad me non multis poft diebus fcribertntur, jam manifefto repa¬ rabat . Ex me autem quaerebatur , quid de inaudito hoc vomitus genere fentirem. Nec vero'erat, cur hic cogitarem, idem forte potuifle accidere quod in quo¬ rundam Obfervationibus, ut puta Lentilii (b) quivi- diffe fe, ait, vomitu re] eft as l ablue as, cum floribus na- flurtii Indici, borraginis, rofarum > colore fuo parum aut nihil immutatis, quos ante dies quatuordecim & ultra mulier Uluftriffima comederat . Ut enim caetera praetermittam; ea Virgo ab herbarum efu, & ab ace¬ tariis natura abhorrebat. Alterutrum igitur relinque¬ batur , ut herbiformem aut excrefcentiam , aut polypum e ventriculo ejecifiet. Hujus praecedentia incommoda , & immanes in evomendo conatus, & ejedi corporis fanguinolentae ftriae , & albus color ; nam quidquid vi¬ ridis erat, id a bile induci potuerat cum acidis fuc- cis commifta 5 ea, inquam, omnia conjeduram alte¬ rutram confirmare videbantur : Utram autem fequi praeftaret, id vero aut nov«e quaedam ftomachi mole- ftioe , ( h ) Vid. Append. ad A. 1. Dec. 3. Eph. N. C. in Parali, ad Obf. 92.