Copy 1, Volume 6
Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten].
- Gerard van Swieten
- Date:
- 1745-1772
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten]. Source: Wellcome Collection.
14/370 (page 4)
![ponaceo, acido, u Salfedo muriatica, ex fale, falitifve; vafcuiade- ftruit, liquida folvit, acria reddit illa; hinc ccrpotplcwy folutiones va- forum 3 extravafationes liquorum, non cito putrefcentium, fed ma¬ culas producentium. Tollitur aqua3 acidis, lixivio calcis vivae. ^ Alcali (76. ad px.). q^Glutinofum (<5p.ad 76.). 2. A viribus no¬ ftris nimiis in ingefta [ 50. ad 58. p2. ad iod.] . 3. A fpontaneis xioftrorum humorum viriolis permutationibus ( 58, ad px.) . Sanitas habet latitudinem quandam (vide §. 1.); & in hac latitudine admittit parvas mutationes , quae a perfedla Se ftn£le dicenda fanitate recedunt quidem , interim tamen nondum turbant multum functiones. Unde Galenus ( vide I. ) dixit : Non enim abfoluta ipfaefi , nec indivifibi- lis Jimul, quae efl & dicitur favutas , verum etiam quae ab hac deficit, modo adhuc ufibus noftns non fit inepta . Foffunt ergo fenfim humores noftri a conditionibus illis , quas in perfeCta famtate habent, recedere, & tamen, dum fic incipiunt degenerare , nondum fenfibiiiter funftiones laedere. Ve¬ rum dum pergit ille receffus a ianitatis legibus , vel augetur copia humorum degenerantium , tunc laefio funCtionum manifefta fit, Se dicitur morbus. Unde de diaeta fanorum agens Hippocrates ( ^) dicit: Nam etji a caetens non inultum deficiunt, temporis tamen fpatio corpus ab excejju fuperari , & in morbum incidere necejfe efl ♦ Paulo poft addit fequentia : Neque enim morbi derepente ho¬ minibus accidunt, fedpaulatim colletli , confertim Jeprodunt. Quod imprimis de morbis chronicis , fenfim fubrepenti humorum degenerationi originem fu ani debentibus , intelligendum videtur. Confiderandae jam funt caufae praeci¬ puae , a quibus illa vitia in liquidis noftris fenfim nafcuntur . I. In Phyfiologicis demonftratur , ingefta fucceffive per aCtiones confpi- rantes vifcerum , vaforum , & fanorum humorum, in corpore mutari ita, ut fiant partes noftri corporis foiidae & fluidae; ficque refti tuantur quotidie illa , quae per ipli-us fani-tatis asiones pereunt de corpore. Verum , uti an¬ tea ad §.25. diflum fuit, requiritur ad hanc rem, ut ingefta fmt talis indo¬ lis , ut poflint per vires mutantes noftri corporis fuperari, Se noftram induere naturam. Certa autem experimenta docent , non omnia ingefta aeque facile fuperari a viribus permutantibus noftri corporis ; imo & quaedam diu moveri pervafa cum humoribus noftris , antequam propriam indolem deponant , Se noftris liquidis folidifque omnino affimilentur. Qui allio quotidie in cibis utuntur , toto corpore ingratum allii odorem fpirant; leporis , brafficae fo¬ liis per aliquot dies nutriti, carnes ingratum admodum faporem , Se odorem , acquirunt. Rubia tin&orum , animalium cibis permifta , non tantum inte¬ riorem ventriculi Se inteftinorum fuperficiem infecit fuo colore,{ed& folidiffi- ma offa rubedine confpicua tinxit; retinens adhuc fuam indolem , dum jam adhaereret unita folidis animalis partibus. Sed Se obfervatum fuit, haec ani* malia . [z] De y i cius ratione Sanor, LibJ. Cap.n. Charter.Tom.VL P^S-449>](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30527120_0006_0014.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)