Copy 1, Volume 6

Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten].

  • Gerard van Swieten
Date:
1745-1772
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten]. Source: Wellcome Collection.

    15/370 (page 5)
    malia languere , dum utebantur rubia , quae adeo pertinaciter viribus afiimi- lantibus reddebat [a) . Patet ergo ferax fatis morborum chronicorum origo a iola ingeftorum tali indole , ut admodum chffimilia fint humoribus noftris } 6c nimis re fidant viribus permutantibus noftri corporis : fed & fimul appa* ret ratio , quare debiliores homines a pluribus ingeftis laedantur & langueant, quae a robudis , <5c exercitatam vitam degentibus , luperantur fatis commode^ & cur debilibus conveniant talia nutrimenta , quae, antequam ingerantur , jam poffident dotes fi miles humoribus nodris fanis , uti explicatum fuit ad 28. Simul & inde intelligitur , quod in robudis & exercitatis hominibus morbi chronici plerumque tantum oriantur ex vitiis reliftis a morbis acutis non bene fanatis : In debilibus vero, & otiofam vitam degentibus , chronica mala oriuntur ex vitiis liquidorum , fenfim natis, ob minus perfeftsm affimi» lationem rngedorum . Aerem liquidis nodris inhaerere , plurimis conflat experimentis ( de qui¬ bus vide §. 647.) ; fed fic unitum aliis particulis , ut non fit eladicus • 3c peffima mala fieri pofie , fi pridinam eladicitatem denuo acquirat aer in liqui¬ dis haerens. Verum demondravit Celeberrimus Hales (b) , notabilem partem fubdantiae animalium & vegetabilium conftitui ab aere tali fixato , non ela- dico * illumque aerem fic per plurimos annos manere in fofidis vegetabilium &z animalium partibus • & denuo amiffam eladicitatem acquirere , dum per jgnem folvuntur nexus , quibus cohaerebat folidis, Vires ergo permutantes ingeda in animalibus habent hanc efficaciam , ut aerem reddant non elafti- cum , mifceant intime fluidis , uniantque folidis partibus nexu adeo durabili. An forte in morbis languidis moledae illae flatulentiae adeo frequentes funt, quod a debili vi affimilante non fatis fuba&us & mutatus fit aer ingedus ? Ve* rum innumera per aerem difperfa fiu£luant, quae una cum aere corpus in- greffa fanitatem turbare poffunt ( vide §. ^05. 4.) . Sic paludofa & depreffa loca habitantes fcorbuto peffime folent affici: & alii morbi endemici a fimili caufa oriuntur frequenter * de qua re adhuc plura dicenda erunt §-. 1408. , ubi de morbis epidemicis agetur . Verum 8c ciborum major tenacitas , quam ut a viribus permutantibus cor* poris fuperari poffit, frequens morborum chronicorum caufa ed. Dum te¬ neris infantibus duriores cibi ingeruntur , vel & lenta farinofa fercula • tumet abdomen & indurefcit , reliquum corpus lento marafmo extenuatur. Ob ean¬ dem caufam & in obfeffis urbibus languent homines rhiferrime , dum ex an¬ nonae penuria minus congruis alimentis uti coguntur ( vide §.25. 1.). Idem & de potu verum ed • etiam falubris aquae , fi majori copia ingurgitetur fi- niul & femel, a fiticulofo , 8c laboribus validis fefifo, vel etiam a febre aeduan- te homine. Nifi enim vires tam validae fuerint, ut movere poffint ingentem aquae potae copiam , Sc per cutis fpiracula , aut urinae vias , educere , fin- cipiunt brevi tumere , & in hydropem incidunt, homines a fola hac caufa . ; Pifi M Medical Effays Tom. V. part. 2. pag. 990. Academ. Royale des Sciences 173 9- [b] Vegetable datiks paffim. an