Copy 1, Volume 7
Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten].
- Gerard van Swieten
- Date:
- 1745-1772
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten]. Source: Wellcome Collection.
17/444 (page 5)
![Sc fimilia de fanguine ex capite & palato defcendente, Si fallacem hae« flioptoes fpeciem faciente, Jfretaeus (m). Prudenter certe veteres Medici confideraverunt triplicem modum ^ quo ex vafis pulmonis fanguis exire poffit, Si haemoptyfm facere . Vel enim rumpuntur vafa a vi quadam illata , tunc vocaverunt pnfyv (n)' j Celfus (o) autem monuit, appellari pnypox*wpw * fve hiatum rupti va« fis. Ubi vero ab ipfa humorum per vafa circumduftorum acrimonia fit erolio, tunc appellaverunt <Tiufipaciv* Tertiam autem haemoptyfis fpe¬ ciem dixerunt illam , ubi integris manentibus vafis, adeoque nec ruptis, nec erofis, per ultima orificia eorum dilatata fanguis exiret : hanc au¬ tem vocaverunt apto fatis vocabulo ufi. Cretaeus (p) ®sos nomine ufus fuit ad hoc idem defignandum , Sc relaxationem , fignificat. Sic apud Galenum legitur, quae *roU mvxvuTwou opponuntur. Cum autem , tam in Prognofi, quam in curatione, magna diverfitas fit, dum tribus his modis haemoptyfis oritur , operae pretium erit Sc de fignis Diagnofticis fingulorum dicere. A ruptura vaforum haemoptyfm natam credimus, fi tales caufae prae* greffae tuerint , a qdibus vaforum ruptura metui poffit . Sic ab idlu, lapiu , pondere magno elevato, clamore valido , iracundia &c. Si fu- bito fanguis exfpuatur , novimus, a magna vi pulmonibus allata ruptu¬ ram vaforum fadfam fuiffe (q). Metus quidem eft, ne ob fubitam ru¬ pturam vaforum, fi majora fuerint, purpuream vomant animam, & fu- bito pereant, quales cafus plores in obfervatis Medicis habentur; fi au¬ tem primum hoc difcrimen evaferint , multa curationis fpes fuperefb : rupturae enim facilior folidatio ejl , quia vulneris labia fe mutuo contingunt (r) • Cum enim vulnus recens fit, Si in fano. caeteroquin corpore , fi fiant omnia illa, de quibus §. 1200. dicetur, confolidatio vafis rupti fperari poterit . Ubi autem erofis vafis haemoptyfis fequitur , longe difficilior cura erit: optime monuit %Aretaeus (rj : Ulcus enim , non vulnus, efficitur Sponte patet , ulcus , in erofo pulmone ob humorum acrimoniam na¬ tum , longe difficilius curari poffe , quam recens vulnus a violenta fa- £Ium caufa. Cognolcitur autem , ero fi on em effe haemoptyfis caufam, fi. nulla vis externa illata fuerit fi tuffis diuturna & irritans praegreffa fuerit, fi dolor aliquis in thorace interno perceptus fuerit, fi parca co¬ pia fanguinis tantum exfpuatur , fed fere perpetuo , vel faltem redeat frequentiffime fanguinis fputum . Ruptis enim vafis larga copia fangui¬ nis M De cauf & fign, morbor. acut. Lib. IT. cap. 2. pag. 12. [n] Are- taens ibid. pag. 13. Galen. de ufu part. Lib. Vfl, cap. 3. Charter. Tom, IV. pag. 452. [0] Lib. IV. cap. 4. pag. 203. [p] Ibidem. (y) Aretaeus Ibidem, (0 ibid. pag. 14. (f) Ibid. pag. 15. quod Sc rarefadiionem, faepius dpetianxoe](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30527120_0007_0017.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)