Copy 1, Volume 9

Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten].

  • Gerard van Swieten
Date:
1745-1772
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten]. Source: Wellcome Collection.

    17/310 (page 7)
    morbo decumbentes tranaverat , nunquam infeftus ipfe. Notum eft, & inter illos, quibus per inoculationem morbum hunc excitare conantur Medici, paucos quofdam non affici ab hoc contagio . Hoc tamen credo , nemini pofle plenam ab hoc mor¬ bo immunitatem promitti , licet faepius contagio expolitus nullam omnino inde no¬ xam fenferit , cum in decrepitae etiam fiene&utis ftadio quidam hoc morbo correpti fuerint , qui non fine probabili ratione credebant , fe hujus morbi periculo jam dudum defun&os efle . O&uagenaria majorem hoc morbo correptam fuilfe novi, & & avidos nepotes , qui certa opimae haereditatis fpe freti advolaverant ex diflitis etiam locis , falfe rififle , dum ex tanto difcrimine emergebat, per integrum adhuc fexennium fuperfies , & , quantum in ultimo fenio fperare licet , fana fatis . Plu- res fimiles cafus apud Sralpatt van der IViel (?) , & alios , leguntur. An, uti mor¬ bi haereditarii inveniuntur , ita etiam rara haec a variolis immunitas quibusdam familiis propria efl ? Certe Diemerbroecktus (u) de fe ipfo teflatur , quod , jam fe¬ re feptuagenarius , millenos viderit & curaverit hoc morbo decumbentes , tetrum hujus morbi foetorem fatis diu perpeffus fuerit , aegrorumque ulcera tranaverit f femper immunis : fed & patrem & patruum fere nonagenarios , aviam octogena¬ riam , cognatos duos oCtogenarios , & nonnullos alios ex fua familia, recenfet,qui nunquam variolis rentati fuerunt. Neque tantum morbus Hle ab ipfa nativitate ad feram ufque in ultimo fenio mortem metuendus e(t , verum etiam latentem adhuc in utero materno foetum ag¬ greditur quandoque , & ante diem humanas calamitates ferre cogit. Bartholinus (w) oculatus tetfis affirmat , pauperculam mulierem , variolis correptam , edidiffa foe¬ tum , cujus tenerum corpus aeque multis , ac maternum , Variolis oblitum erat , & qui paulo poft nativitatem mortuus eft , matre adhuc per triduum fuperflite , tuncque pariter vi morbi fuccumbente . In hoc cafu videtur mater cum foetu eo¬ dem tempore infeCfa fuiffe . Verum & contigit alius cafus , qui docet , prius matrem , & pollea foetum , hoc morbo laborafle . Gravidae enim mulieri , quae a mitibus & non adeo numerofis variolis feliciter convaluerat , dabatur lene pur¬ gans , quod cum efife&u careret , poft biduum dabatur alterum , quod femei aut bis tantum alvum movebat : hinc poft biduum validum catharticum fumfit , adeo infaufto cum eventu , ut non tantum poft validiffimas furfum & deorfum faftas evacuationes animi deliquia & convuifiones fequerentur , verum etiam quinque poft dies mortuam puellam pateret , boni quidem habitus , fed cujus totum cotpus Va¬ riolis pure maturo plenis oblitum erat (x) . Cum tantum intra matrem & foetum in utero commercium fit , non adeo mirum videbitur , a' matre foetum infici; hoc potius mirum apparet , quod non ftatim cum matre inficiatur , fed , illa jam mor¬ bo feliciter defun£fa , incipiat eodem laborare . Longe magis miratus fui certe , quod Illuflxis matrona, quam Celeberrimus Boerhaavius curaverat feliciter fexto gra¬ viditatis menfe peffimis variolis confluentibus decumbentem , debito tempore pepe- rerit fanum puerum , in quo ne minimum materni morbi veftigium inveniebatur . Sic foetus immunis manfit a morbo , quocum confli£fabatur mater , a qua tamen fanguinem & nutrimentum recipiebat perpetuo. Verum & alia obfervata docuerunt , foetum variolis correptum fuiffe in utera matris ab hoc morbo liberae . Mauriceau (y) teflatur , fe faepius ab utroque paren¬ te audivifle , quod in lucem editus quinque vel fex puflulas variolofas habuerit : fexennis autem frater ejus pridie ante ejus nativitatem variolis mortuus fuerat , & qui- - - ■ .----- ---—- •' ~ T~ — ~]- i ~i -' (t) Obfervat. rarior, ccntur. pofter. part. prior. obferv, 42. pag, 425. C“> tJe variol & morbill. cap. 3. pag. 274, (w) Epift. Mcd. Ccnt, x, pag. 681, Pbilofoph Traofsft. abridgM Tom. III. pag. 308. Cy) Tcait6 des rtialad, des femm. grolf. Tom, I. pag. 66, 67*