Copy 1, Volume 7
Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten].
- Gerard van Swieten
- Date:
- 1745-1772
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis / [Gerard Swieten]. Source: Wellcome Collection.
22/444 (page 10)
![race plano & angufto ; fcapulis depreffis ; fanguine valde ru¬ tilo, tenui, diffoluto, acri, calido; colore valde candido, & amoeno rofeo; cute pellucida ; hilaritate, & fubtilitate prae¬ coci ingenii. Vaforum firmitas refidit liquidis impulfis ; adeoque quo minus vafo- rum robur ed , eo majus rupturae periculum : fed & quo impetus moti per vafa fanguinis major ed, eo major vis infertur vafis : fi jam fimul concurrat cum vaforum debilitate majori* & impetu moti liquidi vali¬ do, humorum acrior indoles, tunc certe vaforum ruptura magis etiam-* num metuenda ed . Sed obfervamus in illis , qui in hunc morbum pro¬ ni funt, haec concurrere. Notaverat Sydenhamus (d) , hominibus cali¬ dioris temperamenti, fed minus robuftis , haemoptoen contingere : fan- guis his de vena millus pulchro quidem rutilat colore , fed pars rubra minus firma eft, ferum ipfum falfius invenitur, tenuius, & minus co¬ loratum . Cum autem per tenera vafa facile pelluceat liquidorum con¬ tentorum color, hinc candidus in cute color, ubi vafa cutanea tam par¬ va fiunt, ut fanguinem rubrum non admittant; in genis amoenus rofeus color confpicitur, pulchro rutili fanguinis colore per tenera vafa fangui- nea pellucente. Monuit Galenus (e) , quod color a fuccis proveniat , non a [olidis animalis partibus. Quoties doluerunt Medici, dum in ipfo aeta¬ tis flore venuftiffimae formae juvenes utriufque fexus faevus hic morbus abftulit; ut turbo nafcentes rofas . Si jam fimul pecforis ftrufilura talis fit , ut planior fit thorax , a* deoque anguftius ejus cavum , pulmones minus dilatari poterunt , adeoque & per vafa pulmonum minori cum facilitate tranfibunt humo* res; hinc plus urgebunt latera vaforum : unde fufpeffa femper Medicis apparet talis conformatio : cum autem coflarum arcus minus convexi firnt, hinc a fcapulis magis recedant, ideo illae magis prominent , ala¬ rum indar, & nrrtpvyoobtis ab *Aretaeo (/) vocantur. Haec autem diffor- mitas magis augetur, ubi in confummata phthifi omnis pinguedo evanuit, & mufculorum torofitas periit ; tunc enim longe magis fcapufae a co¬ dis didare videntur: interim tamen illa fcapularum prominentia mani- fede fatis apparet in illis, qui in hunc morbum vergunt , licet adhuc fani fint : hos autem merito Galenus [g] vocavit \pfovdfots , qui nempe idonei funt hunc morbum pati , licet nondum phthifi laborent. Prae¬ cipue autem pefitoris angudiam accufavit ( rivos ^ u/3*9v< ) , Sc fca- puiarum a retro prominentiam pro figno angudi pectoris habuit : folet etiam {d) Se£L VI. cap. 7. pag. 361. (e) De Sanit. tuend. Lib. IV. cap. 4. Char- ter. Tom. VI.. pag. 121. (/) De cauf. & fign. morbor. diuturnor, Lib. I. cap. 8. pag. 37. (g) Gemment. 1. in libr. Epidem. Charter, Tom, IX. pag. 23,](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30527120_0007_0022.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)