Volume 1

Elementa matheseos universae / [Christian Wolff].

  • Christian Wolff
Date:
1743-1752
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Elementa matheseos universae / [Christian Wolff]. Source: Wellcome Collection.

    32/608 page 8
    gulares percipimus. Quamobrcm ad illas provocans cafura lingularem in medium proferre renetur, nili velfen- fui, vel memoria? fuerint obviae : id quod in Matheli exadilfime obferva- tur. Neque enim,ex.gr. in Aftronomia bolis Wicntis & occidentis Obferva- tiones rcccnfentur; utpote quotidia¬ na’, ac omnibus fatis nota?. Diametri vero apparentis Planetarum Obferva- tiones, a diverlis Aftronomis, tempore diverfo, divcrlisque inftrumentis ce- ■ lebratx, fideliter referuntur i cum non in cujufvis poteftate exiftant. §. -2,6. Mathematici quoque Expe¬ rientias a conclulionibus inde deduc¬ tis accurate diftinguunt; aliis ut plu¬ rimum has cum iliis confundentibus. Ex. gr. quod, candela accenfa, corpo¬ ra, qua? ante non apparebant, in con- fpedum prodeant, per Experientiam innotefeit. Quodfi vero perpendens, lumen in caula cffecur tenebrisdifcuf- fisappareant, & una expendens rerum naturalium eodem modo le haben¬ tium eundem effe effeCtum, infero; Quicquid lumine colluftratur, videri poteft : hax propofitio non in Expe¬ rientiarum , fed conclufionum per le¬ gitimam confcquentiam inde deriva¬ tarum numerum referenda. §. ^7.Iftiufmodi conclufiones,omif- fis Experientiis, commemorantur, fi modus, quo ex his eliciuntur,omnibus fuerit cognitus atque pcrfpe&us. Ex. gr. maximam Solis declinationem non immediate metimur,fed ex data eleva¬ tione aquatoris & altitudine meridia¬ na Solis in folftitio invenimus. Pro-, prias igitur de ea obfervationestradi- turus, non altitudinem Solis meridia¬ nam in folftitio obfervatam annotet opus eft ; fed lufticcre poteft, ut ip- fam declinationem ftatim indicet. Si enim conftct , quantam elevationem a?quatoris aflhmlerit; nec quanta me¬ ridiana fuerit a titudo bolis ignoratur. Quod fi vero non appareat, quo¬ modo propofitio data ex pra?via qua¬ dam Experientia eliciatur; cafus lin¬ gularis omnino adducendus, ut ratio i deductionis ad examen revocari poftit. Quod enim aliquid perceperis cum [ demonftrarc nequeas; ut credatur ju- I re pofeis: fed quomodo unum cxal- ? tero deduCtum fuerit, cum rationis ! examini fublit, ut fides deduftis ha- I ; ■ beatur fine ratione flagitas. §. 38. Propofitio theorctica ex : pluribus Definitionibus inter fe colla- | tis eruta Theorema appellatur. Ex.gr. j Si .in Geometria,Triangulum cum Pa¬ li rallclogrammo fuper eadem,bafi & \ ejufdem altitudinis confertur, & par- \ tim immediate ex iplis eorundem De¬ finitionibus , partim ex aliis ipforum | proprietatibus jam ante erutis infer- S tur; Parallelogrammum efle Trianguli ! duplum : ea propofitio in Theorema- ! tum numerum referenda. §. 39. Duo autem funt, qua? in ! omni Theoremate attentionem meren¬ tur, Propofitio nempe atque Demon Vr/t* i tio. Ifta quidem enunciatur, quid rei j cuidam fub certis conditionibus con- i venire poftit, quid non : in hac autem | rationes exponuntur, ob quas intcllec- ] tus illud ipli convenire concipere valet. §. 40.
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3