Commentarii in sex libros Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia / jam denuo ab ipso autore recogniti, et locis plus mille aucti. Adjectis plantarum, et animalium iconibus, supra priores editiones longe pluribus, ad vivum delineatis. Accesserunt quoque ad margines Graeci contextus quam plurimi, ex antiquissimis codicibus desumpti, qui Dioscoridis ipsius depravatam lectionem restituunt.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- 1570
Licence: Public Domain Mark
Credit: Commentarii in sex libros Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia / jam denuo ab ipso autore recogniti, et locis plus mille aucti. Adjectis plantarum, et animalium iconibus, supra priores editiones longe pluribus, ad vivum delineatis. Accesserunt quoque ad margines Graeci contextus quam plurimi, ex antiquissimis codicibus desumpti, qui Dioscoridis ipsius depravatam lectionem restituunt. Source: Wellcome Collection.
194/1144 page 22
![f €ontra afie- zëtes crafsio- rem Galan- gam legiti- mum effe aco ram a Ozimel ex Acoro, Acorn uires ex Galeno. Galange có- fideratio & hiftoria . Galangz mi- res. T Amh OM achte bh in uocant . quanquam non defit noui quidam berbarij , qui nostram fententiam deftruere nitantur Leonicenum, Bra[auolumne fequnti.Sed ridiculum fatisymeo quidem iudicio, eorum eft argumentum , quippe ut probent à bat Serapio in Syria nafci Galangam y nec eft qui dixerit unquam ibi prouenire Acorum , nil aliud probant, quàm Galangam effe Galangam. quam quidem in Ponto nafci apud Colcbos'j aut in Galatia , Bitbyniaue , ubi Acorum oriri fcribunt autores,nemo e$t qui afferat; Nec minus infirma ac leuis eorundem ratio eflubi uolunt uno tantum infpeéto Galange folio, Iridi (ut aiunt.) emulo è Syria allato, Galangam banc effe J4 corum . Ete- nimtametfi concedam ego facile folium illud fuiffe Galange » quod [ciam banc folio effe Cyperi latiore, nege- tioreq; [ridi non omnino abfimili, concedam tamen nunquam ex illius tantum folij in[pe&lione ; vette affirmare poffe quenquam Galangam evaffiorem effe Acorum y ceteris latentibus partibus ac notis . Folia enim 1ridis, A coriyP[eudoacori,Xypbij,xyridis.GalangesCyperisfimilem fere faciem referunt Quo fit,ut ex folo folio, ni- bil certi quis affirmare queat.Fabulantur ijdem pratereayimó potius ueritati fe opponuntycum dieunt Calami aromatici radices Iridi non effe fimiles , cum tamen geniculata folide odorata; ubique fpe&lentur . Nam non fecus fe habét Iridis vadices,ft Diofcoridi eredimusyita de ijs differenti. Pigu Vaeuziy yore deis. sepen doses de Radices fubfunt geniculata folidæ,odorate. Atquinon folum fabulantur fed potius delirant, cum tandem hi- non item apertiffime infaniunt,cum dicunt vecentes calami ipfius radices omni prorfus fapore, c odore desti- tuisci paulo poft affirmant eafdem recenter effof[as,e[fe amariffimas,cir odore admodum ingrato ? Furor [ane bic efl non uerbisynequevationibus,fed antidotis coercendus.Credam ne boc ego illis? Profecó minime , quód yecentiRimas ba[ce radices deguflauerimy tum etiam, quüd Tartaros compertum habeam eas [apidiftimé pro obfonio cum pane deuorare;Sunt enim tunc nil minus odorata , ctr acuta, quam , qua ficca ad nos deferuntur. Cateras borum ineptias pratermittoyne nimis feuerus cenfor tante ofcitantia uidear. Ceterum qui plura audi re cupit,legat Anguillarij Italicum libellumyde fuis in plantaria facultate opinionibus. Poterit enim equus le~ ftor bine fuum quoque de reliquis ferre iudicium: quinetiam facile agnofcere craffioré Galangam arundinis po tius quam lvidis , uel acori referre radicem . Et fubinde mecum affirmare calamum unlgaris ufus legitimum proculdubio effe Acorum. Siquidem radices illi primim iridi perfimiles fumtygeniculis distintie, reflexy fu~ balbida,acres,odore praStantesset (ut inquit Galenus) etiam fabamara.in[uper ci folia, qua integra ad nos unà cum radicibus ( ut bac pi&&ura demonstrat ) è Conflantinopoli allata funt,id apertins affirmant funt enim ferme iridis. Ad hao ut Aeniponti ( Gérmani Ifprucb dicunt.) retulit mibi clariffimus medicus Ioannes Merli- nus , qui pluribus annis degit apud Lituanos , quod paffim calamum aromaticum uocant s frequentifjmum in Lituania, circa Tartarorum finesynafcitur:folijs iridi emulis: caule iridis longiore graciliored; , à quota- men nullus exoritur calamussuocaturQ; ab incolis fuo idiomate Tattar[cbi zelijsid esl;berba Tartarica quód fortaffe à uicinis Tartaris in Lituaniam primum fuerit allata . IdeoQ; Plinio memori vete proditum eft lib. XXV. caps X11 1. optimi id effe [4 coruquod ex Ponto aduebitur. Pontus enim bis tartaris fere iungitur y qui ultra Lituaniam inbabitant,ubi apud probatiffimos autores nufquam legituryodoratum calamum oriri.Q ua- obrem nū potui non maxime Brafauolum admirari,quód (ibi tam facile perfuaferit,uulgarem calamum legiti- mum, odoratum calamum effe,à Diofcorides Tbeopbraflo,Galenosctr Plinio no in radicum, fed in arundinum genere defcviptum . nam (ut fua loco de calamo odorato agentes latius explicabimus ) is arundinea eft fiflulas mon autem radix.Sed de bis baífeuus..4corum ponticum à ieiunis deueratums optimè facit ad fatorem anbeli- ad tuffim,eiufdem quoque radicis . e cimamomi drachma in uini abfintbitis) bauflu fumpta . frigidum , infir- mum; uentriculum voborat.Fit quoque ex Acoro oxymel, quod mirum in modum praflatyad refrigeratos lie~ nesseirefrigerata Iocinora boc modo.Teritur JA cori radicum libra craffiufculé, etr dein tribus diebus macera tur in. acetoypostea coquitur ad mediase linteolo percolatur demum aceto adiungitur mel , quod fufficit . Et coquitur yquou[que acetum euanecat.De quo datur quotide mane uncia, cum eiufdem A cori decotto . Affer- tur JA cori radix faccbaro uel melle afferuata recens à locis in quibus prouenit . Quin etiam in Italia c Ger- mania paratur e ficca radice, fed nou ut genuina illa utilis. Acori meminit Galenus lib.v1 ade fimplicium medi camentorum facul.fic inquiés..Acori utimur radice que guftu acris]eflyc modice amarayodore non iniucunda. Vnde conflat,quód facultatis calida efle con[istentie tenuis Huic confentaneum e$t, ut urinam moueat ; c lienes induvatós iunet, tum ceratoidis craffitiem detergeat fimulý; extenuet . Sed ad boc melior eft ipfius fuc- eus.Onmino ueró ficcificum effe clarum eft.Et fané ordinis efto tertij in utroqueyn calfaciendo.f.c defiecando. Hac Galenus. Sed quando bic aliquid dicere de Galanga occurrerit , cùm a Diofcoride , alijs; antsquioribus Gracis nibil de ea memorie proditü fit,differam ego de bac,que à Mauritanis, dir ais fum confecutu +» Efl ita- que GALANGA duplexsmator altera,altera minor.Minor tenuis e$l radix , interius etr exterius in purpura vu fefcens;geniculatayinternodis quibufdam reflexayodorata.[apore admodum acri,adeo ut manfa piperisser gin- giberis modo lingnamydr fauces exuratyodore forma; cypero [imilis.quaproter quibufdam cyperus Babyloni cus dicitur ,In Italia namque tam ex Mepbi,quàm ex Syria tranfertur.Optima qua fuerit granis den[ayfatura te rufasadoratasc guštu acerrima. Non defunt tamen impo[lores,qui cyperi radices comtorquentes,acetoy etr pipere macereut,e pro Galanga uenditent.uerüm fraus facile deprebenditur:quippe abvafo exteriori cortices nulla in radicis fubftantia acredinis notaynullufGue galanga fapor percipitur. At maior ; tametfi longè craffior fit vadixsignatior tamen efer uiribus infirmior,colore etiam dilutioryminusi; odorata.Galauga calfacit s er ficcat ordine tertio. Proinde uentriculum roborat, qi eius dolores tollit; fi tamen à frigore ueliflatu proueniant. Naribus TM SS. p z ` <e - EXER: X n. ERI PR, Fl AR, NQE MI. UN iac NONI o modi d pe yah snf Í [d (um n (n j iuit ji / yi ma n 1 219 nifl tre LT fri fim] dl dwg jo lin; ft trj hi Ch Mii](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33549618_0194.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


