Epistolae anatomicae duae novas observationes, et animadversiones complectentes. Quibus anatome augetur, anatomicorum inventorum historia evolvitur, utraque ab erroribus vindicatur ... / [Giambattista Morgagni].
- Giovanni Battista Morgagni
- Date:
- 1762
Licence: Public Domain Mark
Credit: Epistolae anatomicae duae novas observationes, et animadversiones complectentes. Quibus anatome augetur, anatomicorum inventorum historia evolvitur, utraque ab erroribus vindicatur ... / [Giambattista Morgagni]. Source: Wellcome Collection.
61/106 page 53
![tres intelligi poffint Scriptores Anatomici, noneft mrtii tamen necefie quem intelligat, qusreie, ne¬ que eorum aut Diemerbroeckii libros adire, quan¬ do ex ipfTs utriufque produ&is verbis conftat, hunc vaginam collum uteri majus, illam cervicem collum (,rcve , feu minus appellavide ; neque enim quid¬ quam adjunxilfent, fi colli vocabulo> unam tantum uteri partem licere intelligi, credidifTent. Atque huc tandem redeunt tot illcc , & tam diuturna:, in quibus nofter confenuit, Anatomicorum leftio- nes, ut ne unum quidem cum maxime cupiat , proferre Au&orem valeat, qui colli, & cervicis appellationibus diverfas uteri partes delignaverit. 40 Et tamen tres faltem erant qui id fecerunt, & ad eum fane prorfus modum qui ab ipfo lau¬ datur, unus qui ante hos fexaginta annos vivebat, & cujus liber in omnium adhuc eft manibus, re¬ liqui autem duo Veteres illi quidem , & Graeci1, fed quorum quod fupereft non fcmel editumi > & Jatine redditum , ab iis ignorari non potefr qui anatomica Oribifii volumina, aut Vefalii de hu¬ mani corporis fabrica editionem Venetam, aut, ne longus fim , faltem Riolani Anthropographiam , faltem Bauhini Theatrum Anatomicum mediocri ftudio verfaverint. Quinam funt igitur f Liben¬ ter dicam, ut qui faepe adeo meam accufare fidem non dubitavit, quali ejus verba, contradicendi caufa , mutilare , fi Diis placet, folitus effem , tan¬ dem aliquando intelligat , eo me veri ftudio agi, ut qua: maxime pro ipfo faciunt, cum didi mulare pofiem, ultro propofuerim. Nimirum ille eft Jo. Hornius, hi vero Mofchio , & Soranus. At quam¬ vis hi duo fic feciffe neque obfcure videantur , & certiffime dicantur; tamen multis de caufis quas nunc fingillatim recenfere necefle non eft, nun¬ quam propterea exiftimavi , decere atque oporte¬ re pos fequi potius, quam caeteros aut aetate, aut inftituto , aut audforitate longe ipfis anteferendos. Nam ut de ipfo Hippocrate nihil dicam , qsem uterorum cervicis nomine interdum faltem ipfam vaginam appellavifie, non videtur dubitandum; Ruffus Ephefius Vir Docti (fi mus, cujus inftitatum ftiit libris tribus corporis humani partium appel¬ lationes proponere, quam nunc uteri cervicem di¬ cimus, promifeue Cervicem, atque Collum vocari, docuit (a). Hunc alii apud Veteres Viri Eru- ditiffiiTii fecuti (unt. A Galeno autem , quem unum cum dico, quidquid fere apud Veteres fuit hac in re audioritatis mihi fane compledti videor, vagi¬ nam communiter ian7pxt ( hoc eft cervi, cem uteri ) nonnunquam , collum vocari, pluribus ejus productis locis oftendere occupavit Cafp. Bauhinus (b). Quae cum ita fint etfi hic de quo dixi Mofchio, & hic Soranus ita cervicis, & colli vocibus finrufi, ut apud Anatomicos varias indicare partes crediderint ; haud licere tamen nobis eorum judicium (equi, non dubito, nili velimus oftendere , alterutrum nos ignorare , vel fi ante Kuf- fum , & Galenum fcripferunc, ab his tanto ipfis ma¬ joribus Viris eorum fententiam fuiffe improbatam , vel fi poftipfos, non poffe igitur vetuffioribasilbs omnibus, verifque Anatomicae Facultatis Princi¬ pibus fic anteponi , ut quorum nominum promi- fcuutn illi ufum efTe, valuerunt, nos hoium au¬ ctoritate permoti, longe alium facere contendamus , prae ferti m eum Hornius qui id, ut opinor, ten¬ uavit, fi forte iftorum morem atque inftitutum longo intervallo referre portet, neminem, quod nunc fuc- currat, de tot Prsftantiffimis Anatomicis invenerit, qui fibi licere non ignobilis feriproris, & aliquot ipforum Magiftri exemplum fequi arbitraretur : qui- nimo Hornius ipfe (c) qui in Microcofmo fuo ute¬ rum, ut indicatum eft, in fundum, cervicem, collum & /irum pudoris diviferat,in Microtechne (d) poltea illuc rediit,ut quod collum dixerat, vaginam appellitaret. 41 Itaque ego, qui ejus divifionis , ut Hor- nium mittam ; Mofchionero , & Soranum Audtores haberem , non tamen cenfeo quod ipfi fecerunt, Morgagni Epijiola yLnat, Il¬ idem facere nos poffe. Cl. autem Provocator , qui nulla, nifi ea que fupra vidimus, Anatomi¬ corum loca produxit, nequaquam dubitat, quafi rem confeciffet, pronunciare : jam luce clarius ej]e , 1021 uterum cum memoratis AnatomU ^intifibus ( ita enim feribit ) dividendum ej]e in fundum , cervi¬ cem, & dolium : & cum itaferibat, de vi tamen vocum judicium ferre non veretur , & Chymico- rum matracia, ac retortas , quafi inftrumenta La¬ tinis notidima, eorumque parrium appellationes in medium adducere. Atque utinam de his tantum, modo verba fecifiet; neque, de animalibus loquen¬ do , fcripfiffet. collum anterius nemo unquam cer¬ vicem denominat. Nam primum Latinorum o- mnium Medicorum Magifter , Cornelius Celfus cum aliis in locis, tum maxime lib. 7. cap. 13. collum anterius cervicis vocabulo aperte fignificat, hoc illi capiti initium faciens: ^it in cervice , inter cutem & afperam arteriam, tumor increfcit. Deinde fi quod Provocator contendit, anterior colli pars proprie collum nuncupatur ; cur ipfc feribit collum anterius ? Nimirum fentit , colli vocabulo , nifi aliud addas , cervicem quoque comprehendi; in uteri igitur appellationibus quo¬ modo colli audito vocabulo , cervicem excludi intelligemus ? At cervix, inquit, proprie didfa , capiti immediate connexa ef. Quid f* reliquum collum num capiti immediate connexum non eit^ Quomodo ergo in utero collum id effe intel¬ ligemus , quod inter , & fundum media fit cer- vfx interpofita ? At animalis, inquit, colli cer¬ vix fuperior regio eft, reliquum collum inferior , l022 Icngiorque produHio: ficque in utero pars fuperius pofita cervix, pars inferius fit a, & longius pro¬ ducta, hoc eft vagina, collum dicenda eft . Quid vero fi in animalis collo cervix illa ita collo re¬ liquo fuperior eft, ut cum ad pojleriora locum te. neat, huic collo fuperimpofita non fit, fed poft- pefita. Quomodo igitur in utero collum erte m- telligemus non quod antepofitum fit cervici , fed quod fuppofitum ? Quid tandem, fi in animalis collo ita magis producitur ad inferiora collum aix terius , ut tamen hoc totum longitudine cervi¬ cem non requet, imo , fecundum Elsholtii ( e ) menfuram , ultra dimidium ipfa cervice brevius fic ; quomodo in utero collum efle, intelligemus, quod cervice ultra dimidium longius fit ? 42 Sed quis hsc non videt , & cum haec videat, non intelligic, quot, & quibus de caufis propo- iitae a cl. Provocatore uteri partium appellatio¬ nes ad obfcuritatem , & confufioncm inducendam aptiffima: fintj’ Ipfe tamen clamat, his e (Te uten¬ dum , nifi velimus in novas confufiones elabi, caf- que Tironibus noftris oggerere : increpat incautum haCtenus *An atomi eorum morem confundendi in ve- ficis cervicem cum collo: praedicat , fe anatomicas res clarius, & facilius edocere. Sed quando ejus claritas, atque facilitas quanta fit, vidimus; ee- quum eft, ut qusenam caeterorum fint confufiones, & quinam incautus baCienus mos, videamus. Non¬ ne ipfe fatetur, apud plerofque recentiores cervicis nomen ei parti uteri quae inter fundum , & vaginam eft, efTe unice, & conflant er fervat um: fubjeftum autem cervici tubum vaginam dici plerumque ccn- fuefeere ? Eft ergo hoc tempore communis, hoc eft , plerorumque Anatomicorum mos Uterum in fun¬ dum, cervicem , & vaginam dividere . Plerorum¬ que pariter eft mos Veficam urinariam cum toto fuo excretorio duftu fpedlatam in fundum, cervi¬ cem, & urethram partiri ; omnium vero, quan¬ tum quidem in praefentia memini , Veficulam fellis limiliter acceptam in fundum , cervicem, & cyfi¬ cum duffum tribuere, femper autem inVeficarum divifionibus cervicis & colli nomine promifeue uti. Atque adeo Hornius ipfe, qui uterum in fundum , cervicem, collum & c<et. diviferat hoc poftea ut fupra didtum eft, vaginam maluit vo¬ citare, neque unquam in urinaria:, aut felles ve- D 3 licas ( a ) 1. x. c. ji. ( b ) Theatr. Anae. I. 1. c. jj». ( e ) §. ( d ) §. 26. zf. (e ) Anthropometr, c.20.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30458298_0061.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
