Epistolae anatomicae duae novas observationes, et animadversiones complectentes. Quibus anatome augetur, anatomicorum inventorum historia evolvitur, utraque ab erroribus vindicatur ... / [Giambattista Morgagni].

Giovanni Battista Morgagni

Date:: 1762

Credit: Epistolae anatomicae duae novas observationes, et animadversiones complectentes. Quibus anatome augetur, anatomicorum inventorum historia evolvitur, utraque ab erroribus vindicatur ... / [Giambattista Morgagni]. Source: Wellcome Collection.

68/106 page 60

$non raro ufui fit, acorem pro acrimonia defume- re. yEgre omnino ferendum efl, quod idos pluri¬ mos medicos Mutiores non indicaverit, incognitos certe eruditiffimis illis Viris qui Lexicon Medicum collegerunt, & non unis curis adauxerunt ; quam¬ quam hi fortaffe aliquos eorum viderunt, fcd pro cAuttoribus in eo habendos efle , non putaverunt, in quo manifeftiffime errarent ; improbandus e- nim imperitorum abufus elt, do&orum confuetudo fervanda - At enim Do&os etiam atque eruditos Medicos fic loqtu potuiffe , Provocator contendit. 3, Acorem, inquit , non effe latinum , feu gram- ,, rnaticum etiam plane nego, acor enim apud La- „ tinos, atque Grammaticos non folam fignificat „ ariditatem , fed etiam & acrimoniam. Conf. Ca- ,, lepinus in verbo acor quod redditur italice, acuitd, „ afpregjga. ,, Itaque non dubitat, fe viciUe , ut qui fibi perfuafic (*), Medicos qui latine Icribe. re velint , toros a Calepinis , & 'ISji^oliis quos femper in manibus vcrfent , pendere. Illi vero, Ii quando opus elt ut Lexicographos holce confu- lant , tantum iplis credunt, quantum probant, velut hac in voce, acor: quam etiamfi traderent, id quod non faciunt, acrimoniam fignifkare; nili tamen id certo idonei Auctoris produdto loco de. monftrarent , neminem qui quidem mediocriter peritus effet, impellerent ad credendum. At pro. ducunt , inquit ; „ exemplum videlicet ex Coi. ,, lib. V. ea res emendabit acorem malorum, quo ,, certe cafu ridiculum , inquit , effet inrelligere „ non quidem malorum ( ut decet ) afperitatem, „ fed potius Itridto modo ariditatem.,, Sed utrum horum ridiculum (it intelligere , non ego, fedipfe doceat Columella. Qui' cum de Malo punico eo in loco (/) verba faciat,/;, inquit , MCI CUM, aut minus dulcem frutlum feret, hoc modo emenda. bitur•, traditaque una , itemque altera emendan¬ di ratione , ea res inquit, emendabit MCOBJEM ma¬ lorum . Igitur, ridiculum effe credere , acorem ma¬ lorum aliud quam aridum eorum faporem fignifi- care , non ego , led Columella ipfe docet , ne forte ajat perhumaniter ille Provocator prae larif- , fimus: fed bone Deus , quam dcmifje hac Tadago- gium olent ! minime videlicet attendens , in quem hoc cadat, ignarufque fententis, hac quo¬ que state veriffims , M. Tullii ( m ) : non tam preciarum efe fcire latine , quam turpe nefeire , eum nimirum qui latina lingua vel grandia , fi Oiis placet, volumina feribere audeat. Non enim hic agitur de invalefeente (n) noflra hujus retatis pro latina elegantia prurigine, de qua tertius hic e calo •delapfus Cato cum fsculo rixatur: de hac ipfum Icimus undequaque fapientiffimum Virum tamdul- ci litteratorum Hominum mentis regritudine non la¬ borare . Non de pompa ( o ) verborum inutili , non de eloquentia fuco, non de artijuiofo illo ora. tionis genere, non de elocutionis lenociniis, non de verborum volubilitate illa, qua neque fcienti, ne¬ que ignoranti unquam profuit, non inquam, de ullo htiufmodi declamatorio , non medico orna¬ mento agitur. Sed de re agitur fine qua improvi¬ dis \uvenum fenfbus imponitur , Ime qua fruftra utiliora illa, liqua lint, Tofierorum memoria com¬ mittuntur , fine qua genuina illa fimplexque ratio Me¬ dici feriptoris non attingitur, ut (altem de lingua latina feriptor tantum fciat, quantum fatis fic ne ■cum negare credat, affirmet ; cum affirmare, ne¬ get; ne unum cum velit., alterum omnino feri- bat; ne cum bilis naturalem conflitutionem defi- gnare fe , putet , morbofam .exprimat ; ne cum ■acrem fellis laporem indicare cupiat, acidum figni- ficet. Id Ii nefeit, cur latineferibit f* imo cur la¬ tine provocat? cur provocatos, fi ipfum neceffario doceant , invidiofo Cenforum nomine appellitat ? cur refte monentibus refragatur? Silere potiusde- cec , vel alia , fiquam forte melius calleat, lingua feribere, vel iis, quorum manus perfspe in ejus ultimis feriptis omnes agnoicunt , omnia , non ita inaequaliter emendanda , augenda, interpolanda; fed a capite ad calcem referibenda permittere j fiquos tamen inpoltcrum . in'venire poffit, quibus pro moleftiffims opera? pretia illa grati animi fen- ia ad extremum perfblvat : ipfos noflra hujus ata. tis pro latina elegantia prurigine , & hac tam dul¬ ci literatorum Hominum mentis agritudiue laborare . 55 Qui loquendi modi longe hamaniffimi in hu¬ jus novae Editionis nova Praefatione in noftrae aetatis feripeores Medicos ja&i, illam ipfi excufa- tionem adimunt quam mox ei loco praetendit in quo Borelli, Nuckii, Reverhorftii, aliorumque Hominum Celeberrimorum fententiam Moderno¬ rum aliqualium infomnia nuncupaverat . Faretur namque , juvenilem in hac dicendi formula ante hos 14. annos difplofffe igniculum . Nunc autem poft annos 14. cum multo graviora jaciat; cum in ea¬ dem Praefatione diditet, recentiores prope omnes Medicinae feriptores — ad propria autioranda com¬ menta, pro innata libidine , Naturam difiraxif e , ac velut i in alios mores coegiffe; cum fatalem quan- dam propria afiimationis cupiditatem feriptorum animos plerumque adortam affirmet ad famofiora venditanda commenta etiam atque etiam accendiffe ; cum in tam portentofa medicarum Harefum mul¬ titudine pudere fe feribat, innumera alia vigilan. tium infomnia recenfere ; cum Medicina prafen- tium in primis temporum tenebras & infortunia — jure — dolere fe, confirmet; cum ad Hepatis1 & Bilis morbos —a Tfupcrontm commentis vin. dicandos, improbo fatis, diutuxneque labore fe con- vtrtifje, alTeveretj cum haec, inquam, aliaque e- jufdemrnodi nunc addat; credemufne , priora il¬ la juvenili imprudentis , an utraque peculiari cuidam confidentis, & dicacitati effe adferiben- da ? Cui certe adferibo quod meos de eximiis feriptoribus loquendi modos cum fuis conferri po* ftulec, indeque judicari, uter nofirum impcnfius hu- manum aliquid pajfus fit . Q.uid enim ii mile ? Lapfus, illos y inquam, quos tertia quaque pagi¬ na exprobrat , lapfus in pnma Claffis Medicis , <& xAnatomicis feriptoribus adnotavi . Num uf- quam infomnia dixi? num, ut ipfe de Bachio, & Sylvio, deliramenta ? num ridiculas confabulatio¬ nes? num vaniloquia? num fabellas? Ego vero, nili mite, nili moderatum , nili inter homines communis imbecillitatis confcios facile ferendum illud lapfuum vocabulum exiftimarem ; ita me Deus amer, ut quodeumque aliud multo libentius ulurpaviflem : quamquam hunc eundem loquendi modum is ipfe, qui ufque adeo in me damnat, non ita horruit, quin de Laurentio, ut fupra vi¬ dimus, hsc pronunciaverit: celeber ifle Mnatomi- cus in gravem quandam confufiovem CECIDIT ; & de Verheyenio : in ejus ligamenti defcnbenda origine LMB1TUP\. Atenim ego in triginta quin¬ que , mortuis vero omnibus , adnotaVi . Fortaffe & in pluribus, qui multa, & de univerfa ferme Re Anatomica fcripferim , adnotavi; nil tamen nili lapfus. Quod fi quinque dumtaxat ac triginta funr; fallum e!f igitur, quod alibi obtrufum elt, me Lapfus Mutioribus aliis OMTflBUS , uno exce¬ pto Bohnio , communes reddidijfe » Quod fi mortuorum tantum lapfus notavi ; eonfulto feci, cum Eruditi cujufdam inter Gallos feriptoris do¬ cumentum non ignorarem, quod utinam alii ani- madvertiffent: fic tolli fufpicionem quandam invidia nec locum cjfe fecrcta cuidam audacia:, qua. fepius alterum alteri ex numero viventium opponit . Atenim lapfus adnotavi ducentos fexaginta fex ( ut fedulitati cl. Provocatoris credamus , qui fummam omnium anxie fubduxit ) in prima Claf¬ fis Medicis , & Mnatomicis feriptoribus , ex iis vero figrntc centum & unum in folb fatnigeratif- fimo , accuratifimoqut Verheyenio . Mirum videlicet quod non in feriptore quoque infimi fubfellii ad- notaverim, qui non alia nili illa multo honefliffi- ma, utiliffimaque caufa id fecerim, quamdeVer- heye. ©7 1050 roi 1020 8S7 ion ( *) Frxfat. cova Hift. Hep. (/ ) De Re Ruft. ]. 5. c. 10. (m ) Dc Cl. Orat. {n j Pxxfat. cit, Hift, Hep, ( 0) Orat. Anat. IJI, pag. 21.$