Epistolae anatomicae duae novas observationes, et animadversiones complectentes. Quibus anatome augetur, anatomicorum inventorum historia evolvitur, utraque ab erroribus vindicatur ... / [Giambattista Morgagni].
- Giovanni Battista Morgagni
- Date:
- 1762
Licence: Public Domain Mark
Credit: Epistolae anatomicae duae novas observationes, et animadversiones complectentes. Quibus anatome augetur, anatomicorum inventorum historia evolvitur, utraque ab erroribus vindicatur ... / [Giambattista Morgagni]. Source: Wellcome Collection.
95/106 page 87
![ANATOMICA <um iis qu* ad XXI. Animadverfionem, vel po¬ tius ad huic praepofita fupra adnotavimus, con¬ ferri volumus. Sic enim patebit, num a Cei. Lancifio improbata tueri potuerit, an potius tum in eo Refponfo, tum prxfertim Cap. IX. & XV. Tart. 1. hujus Editionis coabius fit unum ex po- tiffimis fuis commentis extenuare, atque inverte¬ re, & denique nugas appellare, atque ab hoc im- poflerum excutiendo mifierio fe abflenturum polli¬ ceri. Sicopmor, agens, nonobfcuram ab Lancilio approbationem natius fuerit. At fi perperam Re- fponfum illud omifit; redte fecit quod Ampliffimi Viri Epiftolam non omitit, quacum ea qua» nos animadvertimus, ipfe autem hic negat, conferri facile poffint. Nam Lancifius a placitis, inquit, nofiris dubitanter recedit , imo vix adverfus duo -— dubitare videtur. Lancifius autem diferte fcrip. fit: duo illa, a te propojita , in quibus totam ex¬ plicanda rei rationem pofuifli, mihi 'bfULLO T^i- CTO probari poflunt -. & paulo infra: in hoc fane diligentem , foleriemque anatomicum barere minime decet, qui non artefabiis iconibus , fed natura exem¬ plaribus duci debet. Praeterea cl. Provocator vi- 1148 dere fe , negat; „ in Lancifii Epiflola , Malpi- „ shH > aut Lymphaticorum vafculorum , non in ,, extima folum fuperficie capfula fubfiflentium, ul- „ lam mentionem inltitui. „ Ego vero fic in JLd- verfariis animadverteram (r); „ Non credit Lan- „ cilius , nihil in hepate Malpighium nili nomen „ glandula? innovaffe, fed veras glandulas , veros ,, glandularum folliculos adhuc agnofcit. „ Videa¬ mus an agnoverit. Certe inter ea quae paulo ante protulimus, Epiflolae verba, diferte & fine ulla dubitatione locutus efl de hepatici corporis glan dula3 — de communi, inquam, loculo, feu glan¬ dularum folliculo , qui ad fpharoidem, vel ovalem figura^ accedit. Qui fic loquitur , num hos fol¬ liculos non agnofcit, & fi hos folliculos agnofcit, num praeftantiam , & veritatem, contemptae a Pro¬ vocatore, Malpighianae hepatis anatomiae non fa¬ tetur? Illud deinde animadverti: TSfon credere Lan- cifium lymphatica vafcula „ in extima folum fu- yperficie capfula „ fubfiflere, fed cenfere lympham, qua antea bilis particulis intermixta erat, abforbe- re. Hoc vero cenfeat, an non , alia haud procul iiJS infequentia ejufdem Epiflolae verba fatis indicant: partes, inquit, bilis fibi mutuo adbarefcere cogun¬ tur , cum fubtilis lympha, qua illas in vena por¬ ta folvebat, agitabatque, tam per infenfilem tran- fpirationem , quam per fenfilem in rorifera vafa de¬ rivationem , ab iifdem recedit, ubi in dubius bi- liarios confluunt, atque aggregantur . Si ex hoc igitur loco recedere a bilis partibus lympham in rorifera vafa, cenfuit; certe haec in extima folum fuperficie capfula fubfiflere, nequaquam credidit. Itaque in iis quae ex Lancifiana Epiflola adverfus cl. Provocatorem animadvertimus, nulla ; non mo¬ do non, quod ipfe fcriptitaverat, pleraque; com¬ mentitia funt i ne illud quidem quod illam incre¬ dibili , ut Lancifius folebat , humanitate fcriptam diximus; fatis fiaperque hoc comprobant loca quae Provocator ex ea producere non omifit, haec fa¬ cile nimirum inveniens, ac videns , qui reliqua il¬ la invenire,, ac videre fe, negat. Verum ei fummae atque adeo i ut vere diximus, incredibili T anti Viri erga fe Humanitati ut refponderit, mox videbimus. xoi Nunc pauca quae in calce hujus Animadver. 1157 fionis d. Provocator fubjicit, funt infpicienda. Et primum in meam cum Praecl. Mangeto difpu- tationem fe intrudit; fed frultra . Nam tametfi Hepaticae Tabulae, huic novae Editioni adje&ae» ejufmodi effent, ut unae pro omnibus , iilque in primis quas ab Incomparabili Ruyfchio Mange- tus fumpfit, poni potuiffent; nori hinc tamen fe- queretur , eam de qua tunc loquebar, Hepatica Hifloria Editionem , cujus vitia atque defectus alienis Tabulis, & quae ex Tabulis eliciuntur , obfervationibus , ipfe Mangetus neceflario corri- Morgagni Epiflola *Anat. II. II. Art. 101. & 101I 87 gere, ac fupplere debuit , talem fuifle, ut idem fcribere jure meritoque potuerit, omnia in ipfa fumma «xp «/?«'* confcbla nobis occurrere , nec e fle quod alfquid pro Hepatis plena defcriptione pofl ean¬ dem deflderaretur. Quod autem Provocator cl. fibi gratulatur, fe de Hepatica ]{e jam ad unguem per. duxifle Vindicias, ut jam alias omnes, quae reli¬ quis Operibus fuis medeantur , exequi protinus pojjit, atque evulgare; duobus omnino monitis vi„ detur egere, altero ut fi melius csteris quam Hi¬ floria Hepatica mederi non poffitj videat, ne fi, ut Celfus ait , (a) efl prudentis hominis, eum , qui fervari non poteft, non attingere , imprudentif- fimi fit, morbum infuper medicamentis augere: altero ut prius tamen has primas de Hepatica l{e vindicias revera ad unguem perducat, deinde ad re¬ liquas aggrediatur . NeqUe enim quae vindicanda fufcepit, vindicare potuit, fed novis erroribus cu¬ mulavit, & multa praeterea funt qua? ne vindica¬ re quidem conatus eft, fed vel convidtus abjecit, vel quafi facile defendenda Ledtoribus reliquit, vel etiam fuaviter diffimulavit: ut qua? de venae portae muniis duo perperam didta notavimus ^idverf'. III, pag. 39. ut tot illa qu<E XXI. Animadverfio- ne perftrinximus; ut pleraque pag. 43. 44. 43. redarguta: ut nonnulla quae pag. 48. attinguntur: ut alia demum , quae reprehendimus pag. 49. & 50. ex quibus tamen ultimis cum ipfe quaedam alias fe vindicaturum promiferit, vel nobis filentibus, omnes perfpiciunt, num Hifloria Hepatica Vin¬ dicias , ad unguem perduxerit , ficuti ex primo hoc in re feledta , & ab ipfo diu verfatiffima , to« ties inter fuos jadlaco, ac promifTo conatu quid de reliquis exiltimandum fit, vident , & eo ma¬ gis vident, quod quae reliquarum Vindiciarum fpecimina fubinde elegit, quae huc potiffimum af¬ ferret , ea quam levia, infirma, vitiofafint, non difficile elt judicare. 102 Quod reliquum eft , minime video, qiu confidat illa omnia, dr fingula , qua in his — feri, pta ha&enus funt, neque ultra fua hujus Hepatica Hifloria inflitutum, neque ultra ingenuam, <&■ ho- neftam ejufdem defenfionem prolata efle, probos quof- libet, atque prudentes Viros intellebiuros fore. Ne enim hic memorem quae de Utero , atque Urinaria Vefica ultra inflitutum admifeuit, & tan. dem aliquando, quantumvis invitus, ad fuperio- rem, quam huc diltuli, XXIV. Animadverfionem tranfeam; quid tandem i(ta ad Hepatica Hifloria inflitutum pertinebat ? Quid enim addit ? quid defendit? quid docet? Nonne crambem recoquit II20 primum, & in importuna non modo fatis fuper- ^ que propofitarum meditationum , fed toto praeterea cado a priore illa quae unice adverfus Animadver- fiones meas defendenda erat, fenrentiafua difere- pantium , recenfione verfatur ? Deinde fi priores 113» illas paleas, & tricas fuas, aridas quidem, fed tamen a Praecl. Mangeto propofitas, fic triturari , ut hoc faltem Litteraria Egipublica emolumentum emerferit, ut non modo omnes, fed Audor ipfe nugas efTe confiteatur; num propterea in aliis, at¬ que aliis, quas non jam Pra?ftantiffimus Mangetus, fed ipfe proponit, triturandis me bonas horas per¬ diturum, fperare potiut, eoque defcenfurum, ut fecum, quod nondum feci, metiri ulnas pofthaec praefertim meditarer ? Sr ergo neque hoc adeo fa¬ cile fperare debuit, & illud primum cum alienum a priore difputatione eft, tum prorfus lupervaca- neum ; quonam, quaefo, animadverfio i(ta redit, aut quid in ea confcribenda fpedtatum efl , nifi id quod neque ad Hepatica Hifloria inflitutum , neque ad ingenuam , &■ honefiam pertinet ejuf¬ dem defenfionem ? Horrcfco id referens, quod ipfe non horruit facere. Quis enim honeftus, ac be¬ ne inflitutus homo ignorat, quam rigide, falubri. terque Honoris difciplina cautum fit, ne pr$teri- tarum rerum memoria iterum evolvatur, poflquam foedere pacis inito, fanbla eas prejflt oblivio ? Ipfe F 4 vero 4T](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30458298_0095.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
