Über Alter, Ursprung und Bedeutung der Hippokratischen Schrift Von der Siebenzahl : ein Beitrag zur Geschichte der ältesten griechischen Philosophie und Prosaliteratur / von Wilhelm Heinrich Roscher.
- Wilhelm Heinrich Roscher
- Date:
- 1911
Licence: Public Domain Mark
Credit: Über Alter, Ursprung und Bedeutung der Hippokratischen Schrift Von der Siebenzahl : ein Beitrag zur Geschichte der ältesten griechischen Philosophie und Prosaliteratur / von Wilhelm Heinrich Roscher. Source: Wellcome Collection.
27/176 page 15
![Seele oder Denkkraft gehalten haben.”) Den ausgesprochen kni- dischen Charakter des Buches περὶ ἑβδομάδων hat bekanntlich niemand energischer betont als ILBere (a. a. O.); hier aber finden sich an zwei Stellen deutliche Hinweise darauf, daß der leider namenlose Verfasser ebenfalls den Sitz der denkenden Seele ım Zwerchfell angenommen hat. Die eine von ihnen ist uns zufällig im griechischen Wortlaut erhalten und lautet (cap. 52 — ΥΠ| p. 672 u. IX p. 463 Littre): Ὅρος δὲ ϑανάτου, ἐὰν τὸ τῆς ψυχῆς ϑερμὸν ἐπανέλθῃ ὑπὲρ τοῦ ὀμφαλοῦ εἰς τὸν ἄνω τῶν φρε- νῶν τόπον καὶ συγκαυϑῇ τὸ ὑγρὸν ἅπαν ἐπειδὰν ὁ πλεύμων καὶ ἡ καρδία τὴν ἰχμάδα ἀποβάλωσι, τοῦ ϑερμοῦ ἀϑροοῦντος ἐν τοῖσι ϑανατώδεσι τόποις, ἀποπνέει ἄϑροον τὸ πνεῦμα τοῦ ϑερμοῦ, ὅϑενπερ ξυνέστη τὸ ὅλον, εἰς τὸ ὅλον πάλιν, τὸ μὲν διὰ τῶν σαρχῶν τὸ δὲ διὰ τῶν ἐν κεφαλῇ ἀποπνοῶν, ὅϑεν τὸ ζῇν χαλοῦμεν᾽ ἀπολείπουσα δὲ N ψυχὴ τὸ τοῦ σώματος σκῆνος τὸ ψυχρὸν καὶ τὸ ϑνητὸν εἴδωλον 20) Vgl. vor allem folgende den beiden allgemein für knidisch geltenden Schriften π. νούσ. γ΄ und π. παϑῶν entnommene Sätze: m. νούσ. γ΄ 9 = Lirre& VI p. 128 = Küns I p. 299: φρενέτιδες δὲ γίνονται καὶ ἐξ ἑτέρων νούσων. πάσχουσι δὲ τάδε τὰς φρένας ἀλγέουσιν, ὥστε μὴ ἐᾶσαι ἂν ἅψασϑαι, καὶ πῦρ ἔχει, καὶ ἔκφρον ἐς εἶσι, καὶ ἀτενὲς βλέπουσι. --- π. παϑῶν IO —= Littee VI p. 216f. = Küm U p. 387: φρενῖτις ὅταν λάβῃ, πυρετὸς ἴσχει βληχρὸς τὸ πρῶτον, καὶ ὀδύνη πρὸς τὰ ὑποχόν- ὅρια, μᾶλλον δὲ πρὸς τὰ δεξιὰ ἐς τὸ ἧπαρ .. .. καὶ τοῦ νοῦ παρακοπή ..... ἡ δὲ νοῦσος γίνεται ὑπὸ χολῆς, ὅταν κινηϑεῖσα πρὸς τὰ σπλάγχνα καὶ τὰς φρένας προσίξῃ. --- m. παρϑενίων — Τχπττπῦ ΥἼΠΠ p. 466 = Κὕηκν 11 p. 527: ὁκόταν οὖν τὸ στόμα τῆς ἐξόδου μὴ ἡ ἀνεστομωμένον, τὸ δὲ αἷμα πλέον ἐπιρρέῃ .... τηνικαῦτα οὐκ ἔχον τὸ αἷμα ἔκρουν ἀναΐσσει ὑπὸ πλήϑεος ἐς τὴν καρδίην καὶ ἐς τὴν διάφραξιν [= φρένας]. ὁκόταν οὖν ταῦτα πληρωϑέωσιν, ἐμωρώϑη ἢ καρ δέη᾽ εἶτα ἐκ τῆς μωρώ- σιος νάρκη εἶτ᾽ ἐκ τῆς νάρκης παράνοια ἔλαβεν... ἐκ δὲ τῆς καρδίης καὶ τῶν φρενῶν βραδέως παλιρροεῖ [τὸ αἷμα] ἐπικάρσιαι γὰρ αἵ φλέβες καὶ ὃ τόπος ἐπίκαιρος ἔς τε παραφροσύνην χαὶ μανίην ἕτοιμος %. τ. A. — π. καῤδίης IO = [πττεῖ IX p. 88 = Küm I p. 490: γνώμη γὰρ ἡ τοῦ ἀνθρώπου πέφυκεν ἐν τῇ λαιῇ κοιλίῃ [τῆς καρδίη ς] καὶ ἄρχει τῆς ἄλλης ψυχῆς. --- Galen x. φιλοσ. ἱστορίας = XIX 315Κ: τὸ ἡγεμονικὸν ..... καϑίζουσι.. .. οἵ δὲ ἐν τῷ διαφράγματι, τῶν δὲ νεωτέρων τινὲς διήκειν ἀπὸ κεφαλῆς μέχρι τοῦ διαφράγματος. ---- Galen ΧΥΤΠ Β p. 87 (zu Hippokr. προγν. a’): τὸ μὲν διάφραγμα παραφροσύνην ἕτοιμοτάτην φέρει, διόπερ καὶ προσ- αγορεύεσϑαί φησιν αὐτὸ φρένας ὑπὸ τῶν παλαιῶν. Ähnlich ib. VIII 331. 166. XIX 412. XVI 492£.: ἐν γὰρ τοῖς τ. ἐπιδημ. βιβλίοις... ὁ ᾿Ιπποχράτης φαίνεται τὴν ἐν ὀξεῖ πυρετῷ διηνεκῆ παραφροσύνην φρενῖτιν ὀνομάζων... . μαίνεσϑαι μὲν γὰρ ὀνομάζουσι πάντες ἄνϑρωποι τοὺς ἄνευ πυρετοῦ παραφρονοῦντας, φρενιτί- ἕειν δὲ τοὺς ἐν πυρετῷ. --- Aristot. de part. an. 3, Io: διὸ καὶ καλοῦνται φρένες ὡς μετέχουσαί τι τοῦ φρονεῖν. — Auch Diokles von Karystos versetzte ebenso wie die Knidier und Ägineten den Verstand (φρόνησις) und die Seele ins Herz und Zwerch-](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b29003714_0027.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
