Über Alter, Ursprung und Bedeutung der Hippokratischen Schrift Von der Siebenzahl : ein Beitrag zur Geschichte der ältesten griechischen Philosophie und Prosaliteratur / von Wilhelm Heinrich Roscher.
- Wilhelm Heinrich Roscher
- Date:
- 1911
Licence: Public Domain Mark
Credit: Über Alter, Ursprung und Bedeutung der Hippokratischen Schrift Von der Siebenzahl : ein Beitrag zur Geschichte der ältesten griechischen Philosophie und Prosaliteratur / von Wilhelm Heinrich Roscher. Source: Wellcome Collection.
77/176 page 65
![τὰ μὲν οὖν ὄμβρια κουφότατα χαὶ γλυκύτατά ἐστι καὶ λεπτότατα καὶ λαμπρότατα᾽ τήν τὲ γὰρ ἀρχὴν ὃ ἥλιος ἀνάγει καὶ dvaondseı τοῦ ὕδατος τό TE λεπτότατον καὶ κουφότατον. δῆλον δὲ οἱ ἅλες ποιέου- σιν᾽ τὸ μὲν γὰρ ἁλμυρὸν λείπεται αὐτέου ὑπὸ παχέος καὶ βαρέος, καὶ γίγνεται ἅλες τὸ δὲ λεπτότατον Ö ἥλιος ἀναρπάξει ὑπὸ χουφότητος ἀνάγει δὲ τὸ τοιοῦτο οὐκ And τῶν ὑδάτων μοῦνον τῶν λιμναίων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ϑαλάσδης καὶ ἐξ ἁπάντων ἐν ὁχόσοισιν ὑγρόν τί ἐστιν. . .. καὶ ἐξ αὐτέων τῶν ἀνθρώπων ἄγει τὸ λεπτότατον τῆς inuddog καὶ κουφότατον x. τ. 4. — Aristot. Meteor. Β τ. 353” 6 — Diens? I, τό, 41fl.: εἶναι γὰρ τὸ πρῶτον ὑγρὸν ἅπαντα τὸν περὶ τὴν γῆν τόπον, ὑπὸ δὲ τοῦ ἡλίου ξηραινόμενον τὸ μὲν διατμίσαν πνεύματα καὶ τροπὰς ἡλίου καὶ σελήνης φασὶ ποιεῖν, τὸ δὲ λειφϑὲν ϑάλατταν εἶναι διὸ καὶ ἐλάττω γίνεσϑαι ξηραινομένην οἴονται. Alex. Ζ. ἃ. St. 67, 3: ταύτης τῆς δόξης ἐγένετο, ὡς ἱστορεῖ Θεόφραστος, Δναξίμανδρός Te καὶ Διογένης. — Αδύ. 3, 16,1 = ΠΙΕΙΒῚ, 17, 7: ᾿Δναξίμανδρος τὴν ϑάλασσάν φησιν εἶναι τῆς πρώτης ὑγρασίας λείψα-- vov, ἧς τὸ μὲν πλεῖον μέρος ἀνεξήρανε τὸ πῦρ, τὸ δὲ ὑπολειφϑὲν διὰ τὴν ἔκκαυσιν μετέβαλεν.) Auch hier können uralte, auf ein- fachster Naturbeobachtung beruhende Volksanschauungen zugrunde liegen: ich meine einerseits die Erfahrung des über dem Feuer verdampfenden Wassers, anderseits die bekannte deutsche Redens- art „die Sonne zieht Wasser“ (vgl. Schwartz, D. poet. Natur- anschauungen I 85. 137f.).. In Kap. 15. (s. unten!) wird das Wasser als “die Erhalterin und der Aufbewahrungsort der Wärme’ be- zeichnet, im Gegensatz zur Luft, der Ursache der Kälte und der Erstarrung’.'*) VI. Sphäre VII: Die Sphäre der Erde. Parisin. 2142: Eßdouov αὐτὴ ἡ γῆ, ἐφ᾽ ἣ τά τὲ ζῶα καὶ τὰ φυτά, καὶ ἐστὶ παντρόφος ἐξ ὕδατος ἐοῦσα. Οὕτως οἱ τῶν ξυμ- πάντων κόσμοι ἑπταμερέα ἔχουσι τὴν τάξιν. 120) Vgl. endlich auch Xenophanes b. Αδί. 3, 4, 4 = Dimus? I, 43, τοῦ, Diog. Apoll. b. Schol. Apoll. Rhod. 4, 269 = Dmus? I, 330, 32f. und Ὁ. Sen. N. Q. 4, 2, 28 = Diens? I, 350, 35f. — Demokrit. Ὁ. A&t. 4, I, 4 = Diens? I, 368, 27 ff. 121) Völlig abweichend lehrt π᾿ σαρκῶν p. 427 Kümn: ὁ δὲ ἐγκέφαλός ἐστι un- τρόπολις τοῦ ψυχροῦ καὶ τοῦ κολλώδεος, τὸ δὲ ϑερμὸν τοῦ λιπαροῦ μητρόπολις [τοῦ δὲ ϑερμοῦ τὸ A. u.?].. Ebenda p. 431 heißt es freilich: ὁκόσον ἐν τῷ κολλώδει ἐνῆν ψυχρὸν τοῦτο ὑπὸ Tod ϑερμοῦ διετάκη καὶ ἐγένετο ὑγρόν, was doch auch eine ge- wisse Beziehung der Wärme zum Feuchten voraussetzt. Vgl. auch π. διαίτ. α΄ 9 —= Dies, Vors.? I, 82, 43ff., wonach τὰ ὑγρὰ καὶ μαλακά die τροφὴ τοῦ πυρός Sein sollen. Abhandl. ἃ. K. 5. Gesellsch. ἃ. Wissensch., phil.-hist. Kl. XXVILL v. 5](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b29003714_0077.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


