Volume 1

Leerboek der heelkunde, van Max. Jos. Chelius : supplement-band naar de 7o. hoogduitsche iutgave bewerkt / door G.J. Pool.

  • Maximilian Joseph von Chelius
Date:
1834
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Leerboek der heelkunde, van Max. Jos. Chelius : supplement-band naar de 7o. hoogduitsche iutgave bewerkt / door G.J. Pool. Source: Wellcome Collection.

    52/184 (page 216)
    § 376. De zakwaterzucht des eijerstoks verschilt in loop en hevigheid der toevallen, naar gelang van de spoedige of langzame ontwik- keling der kyste en van hare uitgebreidheid en zwaarte. Neemt de kyste schielijk in wasdom toe, dan lijdt dc gezondheid daarbij aanmerkelijk. De kyste kan, op eene zekere hoogte geklommen, stilstaan, of wel in wasdom blijven toenemen. De lijdei’cs kan bezwijken door aanmerkelijke uitzetting van den zak, inzonder- heid zoo zij spoedig in wasdom wint, zelden door van zelf ont- stane ontsteking. Ook de omvang der kyste kan van tijd tot tijd afnemen door toenemende opslorping , of, volgens Kiwiscn, door het verbeenen der kyste, gedeeltelijke afzetting van been- of kraak- beenstof, even als bij jonge vrouwen ten gevolge van ontsteking, verdikking der wanden en waarschynlijk ook door eene zooda- nige verandering van de inwendige oppervlakte, welke de afscheiding of uitzweeting niet zeer begunstigt, maar veeleer tegengaat. De kyste kan van zelve ontledigd worden, als zij snel en onder tee- kenen van ontsteking aanwast en zij met andere deeleu vergroeit, daar openbreekt, zoodat de holte zich ontledigt en zamenvalt, doch waarbij vroeger of later het gezwel kan terugkeeren. Bi’eekt het gezwel langzaam opep ten gevolge eener slepende, omschre- ven ontsteking, dan heeft dit meestal door den endeldarm plaats, er ontstaan doorgaans etterverzakkingen, de lijderes bezwijkt door uitputting en zelden krimpt het gezwel in en volgt er beter- schap. Cdelids heeft echter de kyste tweemalen zien doorbreken in den endeldarm en daarop volkomene genezing volgen. 5 377. De onderkenning van den eenvoudigen zak {kyste) en den eijer- stok is niet altijd gemakkelijk, vooral in den aanvang bij lijvige vrouwen, als het gezwel door de buikbekleedselen niet ligt kan worden gevoeld; in zoodanige omstandigheden zal men tot de erkenning geraken door de verplaatste baarmoeder, hetindiingen van den waterzak of kyste in de scheede en de vochtgolving, welke men daarbij waarneemt. Heeft dc kyste eenen grooten om- vang, zoodat de buikholte gelijkmatig is uitgezet, dan bespeurt men de vochtgolving dikwijls op gelijke wijze, over alle plaatsen van den buik, even als bij de vrije buikwaterzucht. In dit geval moet men door de volgende verschijnselen worden geleid: het gezwel heeft uit eene van beide zijden des huiks zijnen ooi'sprong geno- men , op welke plaats dikwijls langen tijd een gevoel van druk- king of pijidijke spanning bestond, soms na het wegblijven der maanstonden, soms na onderdrukte afscheidingen uit de geslachts- dcclen. Dij eene ])clangrijke uitzetting vindt men dc eene of andere zijde va)i den buikwand in eenen ongewonen toestand. Inzonder-