Volume 2
Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- M. D. LIIII. [1554]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio. Source: Wellcome Collection.
722/782 page 660
![Anacardiorü uenent figna, & curatio » Staphidis a- gris noxa, & curatio. Dorycnij ue- neni confid. Solani manici ueneni noxa, & curatio. 60 And3MatihioluConat. unde nonnunquam miferi egrotantes in tam magna incidunt difcrimina, ez tan feua fequuntur fymptomata , ut nift poftea à peritis siedicis remedia e* antidota adhiberentur , facile deperirent , id quod. plurintis eueniffe fcimus . ANACARDIA igifurtaminpotonibus bala, quám alis ingefLa preter quàm quod fauces, guttur, e uen triculum inurunt , e ufqueadeó uniner [um excalfaciunt corpus , ut inde febres oriantur , excitant ez paralyfim in. quibusdam corporis membris , c» ratiocinatricen. facultatem corrumpunt , quod fia calorifica ui atrum fuccum exurant . Quibus eft. faccurrendum , factis antea uomitionibus ac cly[Lerijs , oleo amygdalino dulci , aut € pineis nue cleis, aut € nucibus Yndicis, aut € papaueris femine, aut recenti butyro, cz bubulo latte . Dantur bec affatim in potu, mago fane iuuaimento . Quin ez. alia pinguia medicamenta conueniunt : nempe pinguium carnium iua , fuillus , e7 anfevinus adeps liquefactus, quadrupedum, es» uolatilium cerebrum, c2* oftium medulla . quandoquidem bis amplifsis ma ineft facultas ( ut pluries diximus ) qua uenenorum calidorum omnium feruor extinguttur , vetunditurd; acrimoz nia . Preterea ijs auxiliantur omnia, que fuapte natura refrigerant, uel que arte fuerint refrigerata . Proinde Aui- cenna Anacardiorum feruori cxtinguendo ceteris pretulit bubulum lac acefcens, uiolaceum oleum , ez bordeaceam. ptifanam, prius tamé glacie, uel niue frigefactam . Veruntamen proprium Ánacardiorum antidotum funt Yuglandes, e pinoruum nuclei aliquantifper torrefacti.. Ceterüm. s v ^ PH 1s ^ G R14, dnacardijs (ut paulo fupes rius diximus ) temperamento refpondet , quod adgodum calida fit, ac urens . Quare eadem fane. adfert inconmoda , que anacardia, e cantharides.. Adurit enim fauces, cz palatum , uonitiones commouet , uentriculi erofiones facit, cz dyfentericos fluxus ciet, poflremó flrangulat, nifi fEatim fuceurratur . Sed cum bec. fua fponte € propria facul- tate uomitiones moliatur., non aliter eft prouocandus uomitus . Verüm animaduertendum eft, an ipfa reijciatur. quod ubi non euenerit , dulce amyedalinum oleum in potu fuerit dandum , admiflo bydromelitis plurimo : atque interim co- gantur egri, ut continuo inambulent . nanque boc tantàm medicamento ualentifsime per uomitum. exigitur . Nec t«- men ob id negligantur clyfleres, quorum pluries meminimus , ut fi ramentum ipfius aliquod ad inteflina. defcenderit , bis extrabi posit. Reliquum uero curationis [uttatur € cantbaridum curatione, non omifiis uniuerfalibus antidotis . AopVXVo). - DOR Y CNIVM. CE PSY DonvceNroN, quodaliqui manicon folanum appellarunt, epotum, la&tis faporem in guftu refert: continentes fingultus ciet; humor linguam uexat, fanguis cófertim reijcitur : mucofa qux- dam perinde quafi dyfentericis, aluo egeruntur.: Itaque antequàm aliquid ex ijs eueniat ; auxilio funtantedicta, uomitus , clyfter; & quecunque potum uenenum expellere poffunt. Priuatim 1s opitulatur, aqua mulfa,lac caprillum, aut afininum, dulce uinum, quod tepidum cum anifo biba- tur, amygdalz amarz, gallinacea pectora decocta. quinetiam conchilia omnia, tam cruda quàm tofta effe, falutare eft. conueniunt & locuftz marinz , & gammari, & pota eorundem 1ufcula. Dzponrcewto fatis differuimus libro quarto, quantum que noftra effet de co fententia, ingenue dicendum erat . Hoc tamen loco non tacebo, quod idem e[fz non arbitror Dorycnium, ez manicum folanum . quandoquidé duto- bus capitibus libro quarto, de bis tariqua de diuerfis diJeruit Diofcorides . Verüm cnimuero etfi boc in loco dixerit is reperiri quosdam; qui-Dorycnium manicum. folanum appellarunt ; non tameri id effe uerim a[ferit , fed aliorum.tanz tian vefert opinionem y quam nec probaidam cenfet. Ceeterim Solano manico ueneficam uim inefJe con]Lat utpote quod cosy qui ipfum bauferint, maximis afficit incommodis , ut ipfe Diofcorides teftatur loco citato, cm inquit . So» lani rtanici radix drachme unius pondere pot ex uino, facit fpecies uanas, imaginesqs non initicundas obuerfari : fed duplicatus bic modus , ad tres usque dies mentis alienationem. adfert : quadruplicatus uero interimit . F.encdio eft aqua mulfa copiofitis pota , ex womitione reie&fa . Has perniciofas facultates; earimdq; remedia locodicto reddidit Diofcorides Solatio manico : cuius tamen bic inter uenenatas plantas poftea non meminit . Ybidem libro quarto non a- liam uim maleficam Dorycnio afignauit Diofcorides , quàm quod copiofius baustum. mortem adferat . Binc itaque cotiijcere aufIm , quod eadem utrisq; riedicamenta facile competere: pofnint . Dorycnium Áuicenna uan uulpinam uocat , nec tamen plura de eo retulit , quàm fcripferint Diofcorides, ez Paulus . Mdcirco boc in negotio 4 Diofcoride minime difcedendum erit, nec ab ijs preterea medicamentis , que à nobis inferius in opij curatione defcribeutur ». AxohTo. ACONITVM. CAP. VI: AcoNiTYM ftatiminlinguainter bibendum, cum adftri&tione quadam dulcefcit: & fubine de; potifsimum cüm exurgere conantur, vertigines offundit: lacrymas ciet: grauitatem pectori, & przcordijs adfert, fimulduecrebri fpiritus deflantur.. Quare venenum uomitione abigi, aut clyftere per aluum egeri opus eft. Vtimur inter propinandum, origano, ruta, marrubio, uel abfin- thij decoto, cum vino ablnthite, vel femperuiuo , vel abrotono , chamelza, aut aiuga. Prodett etiámnum opobalfami drachma , cum melleaut lacte, cum caftorio, pipere, & ruta, zquis ponde- ribus ex vino. coagulum hzdi, leporis, aut hinnuli cum aceto: ferri quoque ftercus, item uinum in quoaurum , ferrum ,argentámyve cadens reftinguatur , potum : lixiuiaque cum gallina, & vino deco&a, aut carnium bubularum przpinguium iura, cum uino fumpta. Fertur & aiuga priuatim ipfis fubuenire. Tamzzrst 20 39 59](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33551200_0002_0722.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
