Volume 2
Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- M. D. LIIII. [1554]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio. Source: Wellcome Collection.
726/782 page 664
![Nerj ueneni curatio. Azadaracht arboris uene- num,& reme- 1 Gaia. Carpafi, & o- pocarpafi có- fideratio . Vana quorü- dam opinio. 664. And.Matthioli Comm... - perditis .. At non ita fit ea nigredo, que peruftis bumoribus gignitur , quemadmodum accidit Actbiopibus Hec fane dixzilfe uoluntus , non ut quicquam tam celebratorum uirorum autboritati detraberem , neq; etiam quod aufim temere corum fententijs reffagari ; fed ut meam in medium proferrem fententiam, atq; ut bec 4 nobis proponerentur alijs dis fcutienda, eg [Fudiofís diligentius eflimanda ./ Caterüm quoniam taxis N & R 1 v w quod Greci rbododendrum, ex rbododapbnen uocant , Mauritani uero oleandrum , mibi in mentem vedegit , cm fciam fcripfiffe Galenum ; ez ipfum fecutos, non stodó brutis ; fed etiam bominibus effe uenenum, cmq; eo quàm plurimis in locis referta fit Xtalia, praetereundum non duxi , quin bic de Nerio aliquid dicerem . Et quanuis non abfdj; ratione fortafJe fcripferit-Diofcos rides libro quarto; itemq; in buius prefatione, quod N erij folia e flores, fi deuorentur, bominibus contramortiferos ferpentium mov fus prefidia funt, atq; in bac ve ideo pofstt ei fides adbiberi , quód etiam cantbarides dentur potande à cane rabido demorfis, ez eupborbium ictis à fcorpione ; ctm tamen nec Galenus, nec qui eum fequuntur nec Auicetne tia, ceteriqs pofleri id probent, aut adiittant, Nerium potius dimittendum putarem; quam cuiquam exbibendi, prz fértim quod alia non defint antidota, que à ferpentibus demorfis magnopere opitulantur .. Nerium igitur, Galeni ez Auicenné testimonio, tam potum , quam in cibis fumptum , quanuls non largius ingeratur ; bomines cz quadrupedes interficit . Primum enim intolerabiles excitat anguftias , intumefcit inde aluus , e fubfequitur uniuerfi corporis in flammatio : quód temperamento calidum fit, es ficcum, di[Jecans, et exulcerans. Ob id enim non tantàm noxam corz poribus infert, intra corpus fumptum ; fed etiá eos afficit, qui in eius umbra fübfedevint, taxi (ut ante diximus) modo. C uinetiam aque fluuiorum, ez lacuum, in quorum ripis Nerium crefcit, umbra, frondibus, floribusq; deciduis infes de, nonnunquam in magnum: difcrimen bibentes ducunt. — Succurritur noxe epoto feni greci decocto , aut deuoz ratis palmulis, aut uiticis femine , aut frondibus, aut baufto borum decocto . Conferunt et carice ex melle, aut faccha ro aut iulapio fumptee . Preterea defrutum, ez pinguia, e» que crafJum dant alimentum auxiliantur, non omiféis ta- men clyfleribus, ez uonitionibus , ut in alijs omuibus fepenumero dictum eft . Conuenit ez diaca]loreum ( ut. Conci- liator eft author ) potum duarum dracbmarum pondere . Profünt item iuniperi bacce codem pondere .. Porro illa quoq; letbifera eft arbor,quam perperám quidam Sicomorum appellant, que fructus profert loti arboris inflar, quos rum ofsiculis funiculo traiectis, fias preces Deipare utrgini numerant infime gentis mulieres , que illos uerticillos à ttionacbis fepe dono accipiunt , quod in eorum monaflerijs arbor ea frequens veperiatur Hanc Auicenna uocat AZADARACHT fenva.quartiuoluminis, fic inquiens . Folia Azadaracbt, quemadmodum e lignum, animas lia necant . Tollitur noxa ijs medicamentis, que in uniuerfum omnibus fuccurrunt uenenis . priuatim uero ijs , quibus ez nerij uis cxitialis aufertur . Caueant itaq; omnes , qui banc arborem fuis in uiridarijs. altmt , ne forte imprudenter fe ipfos, e domeflicos omnes in perniciem agant . Scd fi aliquis fovta[Je dubitaret banc arborem non e[Je Azadaracht lo 20 dperte declarat . KopeWoow0mof. CAÁRPAÁSISVCCVS. CAP. XILk EProrvs carpafifüccus faporem, citamque ftrangulationem adducit. Adiuuantur autem qui hauferunt, epotz cicutz remedijs. | Qv o'oww bodieplante genus nobis Carpafian dici pofiit , omnino fateor me ignovare : nec quenquam ves periri crediderim in Malia ; qui plura quàm nos de. Carpafo referre poft : Quandoquidem: etfi bic inter wenenatas modum nec pofleri tam Greci, quàm &vabes, ex quo coniectari pofsit, quidnam antiquis fuerit carpafim.: Hoc Paus lis Diofcoridem fecutus lib. v . carpefiam uocat. Quamobrem credidere nonnulli carpafum, carpefiam, e carpefitt, de quo primo libro latius diximus, unam ez eandem effe plantam. Sed uanam. prorfus borum fententiam effe. arbis tror . Siquidem à nemine pofteritatis memorie proditum inuenitur, deleteriam uim ullam cavpefto ineffe , uerim cane dem ( ut Galenus, ez Paulus tefLantur ) que ipfi pbu . quinimo ita aduerfus wenena commendari compertum cfl;quod Quintus carpefium cinnamomi loco in tberiacam addere non dubitauevit , quod tantum id preflare exifHmauerit , quantum poteft laudatifsima cafria .. Verim fi quis fortaffe affeverct opocalpafum. de quo fcribit Galenus dum pros batiftme wyrrbe notas expendit, libro prinio de antidotis ; et opocavpafum boc loco 4 Diofcoride defcriptum unum e ident e[fe medicamentum ; is meo quident iudicio, rem ( ut aiunt ) acu tetigiffet , quod opocalpafum Galeno morti- itobis f»uftrá de eo [it inflituenda curatto - S&npowra'ranunculi herbz generiafsignatur, quz uefcentibus mentem adimit, & qua- dam neruorum diftentionelabia in ricum contrahit, ut rifus fpeciem przbeant.à qua quidem affectione , de Sardonio rifu adagium in vulgus infaufto omine manauit. Poft uomitum pecu- liariter conuenitaqua mulfa & lac; liberaliüs epota : irrigatio; perun&tiodueà pinguibus medica- mentis , totum corpus excalfacientibus:in calidamaquam , oleumque defcendant , fed tum mul- tum perfricare, & inungere expedit. & in fumma, curam omnem, qua conuulfioni neruorum ad- hibetur, exequi oportet. Q.v o'p y](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33551200_0002_0726.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
