Volume 2
Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- M. D. LIIII. [1554]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio. Source: Wellcome Collection.
733/782 page 671
![? *0 13! T Il 39 3 o 4 4 o : E z —————ÓÁ—————— — NERA ML Lun dec Wi any * -] 05 3 SAID Loser cop In ib. fextum Diofcoridis. — 671 [tribus pyris decocti fuerint . Quod fi fylueflria pyra defiderentur , ex domeficis ea fupplere poterunt , que ceteris atfteriora babentur . in quem ufui adbiberi poffunt tam vecentia , quani fole ficcata . Preflant idem arboris tam fox lia, quam cortex; prefertima; fylueftris : fiquidem fungorum antidotum pyra funt. Diofcorides libro quarto preter medicamenta bic ad fungos afsignata, preetulit origani, ez fatureie decoctum, e gallinaceorum fimum;ex aceto aut eliciendus cst uomitus , e fubinde acria infundenda clyfmata , ut extra corpus trabatur uirus..— Ceterüm ignorane dum tion efe, eos incommoda afferre longe maiora quipropria naturauenenati nafcuntur . quandoquidem non modo fiffocant, fErangulantq; comedentes ; fed etiam inteflinaexulcerant , uentriculum inflant , fingultum , c» punttiones excitant, corpori uniuerfo pallorem inducunt, ez urinam remorantur . Preter bec alia uerenda, c» lethiferaoriune tuv fymptomata, nempe frigus, tremor, interceptio arteriarum, animi deliquium, perfrigidus fudor , €» movs ad pos féremum immatura. His primum auxiliantur uomitiones omni celeritate excitate : quibus etiam conuenit epotus dortestici rapbani fuccus, aut deuorata vute folia, aut origanum; aut viel . Prodest deinde stivum in modum tberiaca , €? Mithridatis antidotus ex acerrimo «ceto pota, aut ex oxymelite , aut ex aqua tüte uocat. quamobrem quinta e[- fentia noftra theriacalis, in bis fungorummalis mirificam fert opem. Pretulit ad bec Auicenna calida quecunq; aroz Mata : culuismodi funt diaptpereos, diacyminum; diagalanga, dyamofcbum . Conciliator potandum exbibet magno iue uapento vinum optimum, in quo conferbuerit piper ; offertq; fubinde allium crudum deuorandum . 1d quod. facit unie uerfa feré rufticorum turba; qui ut Galenus inquit ) allio theriacee uice plerunque utuntur . IWor. GYPSVM. QUPS OEXUL HT: LxaPrprEsczeNSsgypfumftrangulationem creat. Quare eadem proferenda funt, que manfis fungis, auxilia: & ad hec maluz decoctum, quod etiam olei uicem penfàt: vtpote cüm pingue fit; euomendo lubricas uias , & faciles reddit, deradique corpora non finit. quod vbi duratur in lapi- dem; gypfuüm eflicit. Quinetiam prodeft. oleum e aqua mulfa , aut ficorum deco&o : & lixiuia ficulneo cinere; aut farmentis facta , cum vino copiofiore pota : & origanum, autthymum cum]i- xiuia, aut aceto , aut paffo : hique decocto maluz proluendi. Gr»svm onnibustotum, fi bibatur, aut comedatur , $angulat ( ut Diofcorides inquit ) quod refpirationis meatus ualenter ad|lringat ; c? obfHhruat . Meminit buius inter uenenata medicamenta Auicenna, fic inquiens . Eadem funt g»pfi indicia , que ez ceruffey preterquam quod illud citius , e» atrocius fErangulat - quamobrem ijs , qui bau- féerints ea conteniunt medicamenta, que ceruffe , e fungis opitulari diximus Poftea lubrica danda funt , cuiusmodi eft tale ;altbez, foni eveci; ez lini feminis decoctum . Conciliator egelidam aquam cum butyro primum potandam iubet;ez* deinde uontitum excitandum, à uomitu calidam item cum melle prebet, ut iterum uomant :poJlremo Mithris datis antidotum uino meraco mistum; dracbmarum duarum pondere . Quod fi aluus ab boc adftricta fuerit, citetur o- leo , co anatis adipeclystere infufis , cz illinatur uenter ricino oleo . Quin e? murium [lercus ( ut ipfe ait ex uino potum , proprium eft? ypf? antidotum . Auicenna autem ultimo purgari iubet: f[cammonio , €2* alijs pharmacis , que aluum deijciendo ad rem faciant . Alps TtVedor.. SANGVIS TAVRINVS. CÁP. XXV. T 4vmnr recensiugulati fanguis epotus, fpirandi difficultatem , ftrangulatumque concitat: faucium ,tonfillarumque meatus cum neruorum diftentione precludit:lingua rubefcit: dentes inficiuntur, & quzdam concreti fanguinis ueftigia , inter eorum cómiffuras reftant. Quare uomi- tum uitabimus: fanguinis enim globi attractu illo in fublime relati; magis gulz inculcantur. Da- riergo opus eft qux concretum fanguinem difcutiunt, & aluum fubducunt. Grofsila&teo fucco turgentes ex pofca, & nitrum per fefe , auxiliantur: nec fecus coagulum omne cum aceto , & lafer- pitij radice; aut lafere: itidem & brafsice femen , & 6 cinere ficulneo lixiuia : cony ze folia cum pi- pere, & rubi füccus ex aceto. aluus refoluenda. Iis qui feruantur, ftercorofa, & fluida per fedem egeri confüeuerunt. Stomachum, aluumque hordeacea farina ex aqua mulfà perungere oportet. NeMo faurifanguinem clàm potandum exbibere poteft : nam unufquifqy fane mentis fanguinem: cognofcet . quare, mea quidem fententia , fieri non poteft, ut uenefici co quenquam decipiant : quippe riifi largius bibatur Gad. buc calens ab ipfis defluens uenis, antea quàm concrefcat , noxam non infert, aut leuem . Quo fit , ut eos tantàm taue rino fanguine interire crediderim;qui aut atrabile tentatijaut cacodemonibus irritati;uel ut aliquod feuum movtis ge nus ab legibus pro fuorum facinorum poena luenda infHitutum effugiant, uel ut immedicabiles c2 grauifimos morbos vum cruciatus finiant uitam. pertefi ( quod Plinius libro xx.capite x v 111. fecifJe ait epoto opio Licinij Cccinne pae trei ciuem Romanum ) mortexz fibi uoluntariam confcifcunt . Proinde fcite Nicander in alexiphbarmacis ita. fcviptat reliquit . Si ex infipientia quifpiam atrum tauri fanguinem bauferit , moerore adeo ingenit y ut nimio cruciatu tandertt conficiatur . quando cordi appropinquans fanguis ille condenfatur , ac in medio alui receptaculo in grimos coague latur : bine e» meatus fpiritum obdurantur ; cz balitus fuffocatur impleto- gutture . Atqui tractibus , e» fne us ifte Funporü ue- e neniremedia. Gypfi uenefi cium,eiusque remedia. Sanguinis tau ri venenata na](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33551200_0002_0733.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
