Volume 2
Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- M. D. LIIII. [1554]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio. Source: Wellcome Collection.
737/782 page 675
![Y MOX; AX 2 m. . Á i Mon aon | | jn Lib. odiis io nifi s. 675 1 oi TM ferint, lunaticos, e melancholicos efficiat, eum haudquaquam ore fuümendum effe duxerim . His itaq;,qui Magnetem w. d fimpferint, conendant quidam auri tenuiftmani fcobem ex uino potaiit, e fmar«gdorut ramenta eodem pondere . IM Laudant etizm cbyferes ex latte, e dulcium axygdalarum olco infufos . Sed ceteris preferunt fmaragdim tty noz Wü. «em dicbus potum , tribiis femper intermifis diebus. Lethifera € non parum foriidanda ct eliam Ars Squamw aris n SQV ANMAE uis. Ea fiquidem pota, iniolerabiles alui defluxiones mouet , ut noxias wuomitiones concitat , oborz isis is , ! n | tisinde molestifimis alui, c uentriculi punétionibus . His auxiliantur citate primm uomitiones : deinde egri in bal- ONE lits reum mittendi funt y in quo bircorum conferbuerint capita » aut ingens. cochleavum numerus . Prodest e mentbae ir. ficcus pota datus : infuper aluumu,et uentriculum calido rofaceo perungere expedit . V eriam ad hoc pre ceteris polz ^re | lent acori radices trium drachmarum pondere pot , aut earum fucci tantundem Sed nobis acori uccum dare perz d xo difficile fuerit, cim legitimum in noftris non proueniat veglonibus, nec nifificcum afferatur . Lituani tamcn; ez T«r» its tari co abundant , ut fuperius libro primo prodidimus. TW. id Y8gxeyvtotr.;. ARGENTVM VIVVM. CAP. XXVIII kr An GENTVM viuum potum eadem que fpuma argenti infert, eidemdue utendum auxilijs. n I.accopiosé potumauxiliari conflat: fed poftea euomant , qui hauferunt. VzmnaM onninoez exquifitam avgénti uiu cognitionem nonbabui[Je Diofcoridem c» Galenumtillud maximo Argen uiui itidicio cffe uidetur, quód bic paucis , ille uero perplexe eius bifIoviam , ez facultates tractauerit . Hoc, ut in prefae RA bw 2| zo tionis buiufce uoluminis commentario tradidimus ; interimit , fi largius bibatur , exce[]u. fimme frigido e» bumido . ; l Putrefacit etim boc fuo exuperante temperamento innatum cordis bumorerm, ac fubinde congelat fanguinem , uitales nit fpiritus, & ipfam deniq; cordis fabJlantiam . quandoquidem id stedicis experientia compertum cfl, ut Conciliator te« s Jlatum reliquit Nam cim. feplafiarius quidam. ardentifima febre correptus, fitt intolerabili wexaretur ,€7* delirio She. | oberrans in pharmacopolium defcendiffet , ut aliquid ad potandum inuenivet , forte fortuna in argenti uini uas incidit, | üt multum; ex eo potauit, que fortafJe uice : poftea latim in fuum cubiculum fe recepit , ubi paucis poft boris conges ] latus interijt At cum eius dome[Hct fub cadauere magnam avgéti uiui quantitatem inuenifJent, lam per fedem egrefi, | | aduocarunt medicos, ut eius vei, quam miraculum exiflimabant , diligenter caufam inue[Higarent . V Fatim ex phare Me | macopolio argenti uiuuas: adferri iufJerunt, quod ubi fere uacuum reperifJent,vem uti fe babuerat deprebenderunt z LL auxitq; fidem, quód cuifcerato bomine , adbuc argenti uiui libram in eius uentriculo inuenerunt : quin cy. fanguinem pres jo jo circacor concretum . Quo argumento palàm fit , magno admodum rece[fi. frigidum effe argentum uiuum .. Veri dte enimuero in eius curatione illud inquireidum efc, an purum fit quod potum fuerit , an faliua alióue liquore extinctum, wj dut acerrima aqua,qua chymifle utitur, aut per fc tantàm precipitatm,aut una cum arfenico, ucl cbaleantbo fubli- idi matum. cim enim aliud alio perniciofius babeatur , proprium. quodlibet exigit remedium . Pernicialius e$ fublimae jJ | tum : fecundum boc precipitatum : proxime fequitur quod faliua , aut aliquo liquore fuerit extinctum : minus uero Mw M ceteris nocet, quod purum; uuum; fuerit : utpote cin fluidum admodum fit, c7 ponderofim, non difficulter clfte sq vibus extrabitur . 1d quod ceteris generibus non cuenit, que cim uentriculo inbereant , illum facile erodunt , ez ex« du, m ulcerant. Argento uiuo puro, aut extincto, aut pracipitato epotis , eadcm confequuntur fymptomata , qus argenti btt fpuma pota infert, fed cum magno anbelitus feetore, quem ez' ij vefipiunt , qui Gallica lue affecti eo illinuntur . Quod fec maximum prebet indicium , quód fua exuperante bumiditate , omnes bumores , qui wentriculo dlijsq; circunfFantibus trt 40 Ao partibus beferint; computrefcere faciat .. Ceterüm epoto fublimato , illico lingua , c fauces non aliter exafperanz nd 93 tur ,quám fi quis inmaturorum forborum fuccum baufifiet . Quod fane incommodum nullo lenientium gargariza- mulie tu, nifi difficile , c» longo tempore tolli poteft . 1d enim quam primm in uentriculum defcenderit ei pertinaciter ine wi beret. quare [latim erodit,e» exulcerat : tum inextinguibilem fitim excitat,ez inexplicabilem angu[tiam inducit. His TT fuccedit lingue tumor, animi deliquium , urine fuppreféio , anbelitus difficultas , e uentriculi , e inteflinorum tore , | mina, tam uebementi.erofione , ut nifi confestim fuccurratur, pereant affecti : erofis ; perforatisq; uentriculo , ez ine TA tcflinis . Purum curatur (ut Diofcorides, Actius , c7 Paulus memorie prodidere) auxilijs, quibus argenti fpumaz Argenti uiui E uai nifi copiofius cbibatur, non interficit, quód ob fui tum pondus , tum fluxilem fubfLantiam facile per inférna feces. fumpti cura- - d dat, nulla in uentriculo, cz inteflinis protratta mora. Ex quo nil mirum, quód fcripferit Auicenma, non decfJe qui bis. '? * i 8 bant argentum uiuum, 7 nullam inde fentiant noxam, quod facile labatur € corpore, dummodo qui bauferint, contis ui md go $o nue buc atq;illuc deambulent . Goritienfes mulieres egre partürientibus ultimo remedio argentum uinum potandum m prebent , ferupuli pondere . Nec defunt qui ad interimendas alui tineas , pueris etiam propinent , ad duorum granos n rum milij quantitatem ; citra nullam molefliam . m aliorum autem curattone alia requiruntur remedia nempe clys eU fleres, uomitiones; pinguia in potu fumpta iem utin uniuevfum dicam bis opem ferunt omnia medicamenta , que uc m nenis erodentibus conueniunt, quorum latius fuperius meminimus in cantbaridum curatione, ad quam breuitatis ftudio i letorem reijcimus : nang; ijs efficáciora non. plura ba&tenus nobis comperta funt . ec alijs utendum eb vemedijs, jl ubi quis cinnabarin fumpfifset « jfi LU [NE X Ll ia Ticaor,](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33551200_0002_0737.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
