Volume 2
Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- M. D. LIIII. [1554]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio. Source: Wellcome Collection.
739/782 page 677
![Dt ty kim herd. faulf its | Wi | (t Il 2 Ts. (til Melt TT Iti] Io be n Tcu gi i ftu, Vds 20 30 uen] t u L- bz Saa en InLib.fextum Diofcoridis. — 677 perpauci euadant, qui non labantuv in tabem . Quare Galenus libro de tberiaca ad Pifonem , proprium marini lepo- vis effe ait , ut pulmonen exulceret , e» erodat.. Succurritur noxe (ut Diofcorides inquit ) afinino lacte ex paffo poto, e? malue decocto . Neq; id aliam ob caufam, ut Aétius declarat, quàm ad eliciendum uomitum, c ueneni acutz £atem retundendam, quemadmodum elleborum, cyclaminum, et [cammonium exbibet, partim ad citandas uomitiones, partim ad aluum deijciendam . Cetera uero , ut incommodis fubueniatur , que internis infert particulis . Prafertur quibufdam aduerfus boc malum bumanus fanguis calens e uenis potus : bumanum item lac ab ipfis uberibus exuctun, c uulpis caro ina[Jata.: quin e tberiaca diatefJeron tribus diebus pota . epUyor xoà borowxor £Ador. RVBETA, ET PÁLVSTRIS RANA. C KUP. inc oC nda Rv5zETA, autrana paluflris affumpta tumores ciet: pallor corpus uehementer decolorat, ut plané buxeum fpe&etur: fpirandi difficultas torquet: & grauis halitus oris , fingultusque, inuita interdum geniturz profufio confequitur.. Adiuuantur fecundum uomitionem multo meri po- tu , &arundinis radicis binis drachmis , aut cyperi totidem . Breuiter , cogendi funt ut uehemen- ti ambulationi & curfui fe credant, ob torporem , quo corripiuntur. quinetiam quotidie lauan- difunt. RvszsTas Rane,quamquidam bufonem uocant , diuerfa veperiuntur genera . Terreftris tamztt, que Gre- cis phynos dicitur, Latinis uero vubeta , quod in frutetis e fepibus inter rubos degat , nocentior , magisq; lethifera efl, quàm que in paludibus, e aquofis fcrobibus uiuit ( id quod non recte ,meo iudicio , intellexit Aloyfius mundella; Brixianus octaua fui uoluminis epiftola ) tantoq; magis noxia, lethiferaq; fuerit terrestris , quanto in opacioribus, fri gidioribusq; locis uitam duxerit . Quamobrem in boc genere ee omnium pefsime creduntur, que in umbrofis conual- lium fyluis , &* in barundinetis morantur . Adulte cra[fa tenaciqs conteguntur cuti adeó ut acutifiimo palo quanz doque difficile à rusticis, qui ita cas interficere folent, perfodantur . Hee ciam circumnafcentes berbas, fiue aliquod dee pa[cens animal, ueneno inficere uolunt , contrabunt fefe in tumorem , ut uenenum per urinam longius ciaculentur in plantas; eo circunstantes quadrupedes . Quare admirari non licet , fi nonnunquam repente interümant bomines , qui fraga, fungos , aliasq; plantas barum ueneno infectas infcij deuorauerint . Quippe quod non modo ueneni mictu bec omnia inficiunt ; fed etiam faliua ea fepius conjpuunt : que fane non. minus mortifera cft , quam napellus . quinetiam cavum fanguis uiperco fcatet ueneno . Proinde mirum. non eft , fi in puluerem pote mortifera inferunt incommoda , quemadmodum e» morfü . am etfi dentibus careant ; tamen compreJa [cabris gingiuis particula, et fubinde ingrefe fa per cutis fpiracula faliua, demorfos uenenant, ut in prafationis buiufce libri commentariotradidimus. | Sicce e in puluerem pote, ut Auicenna refert, preter mala que à Diofcoride redduntur , faucium , c gutturis tum inflam- mationent, tum [iccitatem excitant : item oculorum caliginem, uertigines, conuul/tones,dyfenteriam, faflidium, omis tus, animi deliquium, delirium, amentiam, e2* plerunque cdentulos faciunt bomines , quanuis euadant, qui bauferint Nec minora ettam pericula adferunt fructus, ez bevbe earum ueneno inject, er epotus earundem fanguis. Curanz tur ijs malis affecti theriaca, uel Mithridatis antidoto tribus cotinuis diebus ex uino potis . dem preftat teJHudinis ma vine fanguis, additis cumino , leporis coagulo , cz uino . Datur potanda prefentaneo remedio quinta effentia nofira theriacalis Quin ez oleum noftrum de fcorpionibus exterius commode inungitur . Prefert Conciliator fitar0di puluerem ex uino potum fcrupuli pondere, cum eo tanten , ut [abinde intret eger nudus in ulum recenter exenterae tunt, inibiq; conclufus moretur, donec deferuefcat cadauer »totiesd; fic exenteratum nudum aut equum , f] vuulus non ad/it, permutet, donec effufo diutius fudore cedat noxa. Actis mulis, e equis parcens, in clibano , quantum tolerae ri pofiit , calidifsimo affectos , ucl alio in loco arte calefacto detinendos ad fudandum iubet , quemadmodum curantur aqua inter cutem laborantes . Q orum medicamenta curatioq; , ut Auicenna. efl author , in. negotio nior param 3 cotiucntunt , Rubetz, palu ftrisque ranz uenenum. Ranz malefi- ce (igna& cu ratio.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33551200_0002_0739.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


