Volume 2
Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- M. D. LIIII. [1554]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio. Source: Wellcome Collection.
740/782 page 678
![conueniunt . Proinde prodefl ijs maxime rbabarbarum, diacurcune , c dialacce confectio : tametfi Conciliatov la« | À pidem bis omiibus preferat; que in carunt capite reperiri folet . | |] i BiÉÁAA«. -HIRYVDO. | CAP: XXXI. | : Dzvonarxr cumaqua hirudines, f10ri uentriculi adherent , tra&ione partium, nonnul- | P lam fuctionis imaginem prebent: eo enim argumento haufta hirudo deprehenditur. Has muria | i forbitione excutit , & Cyrenaicus fuccus , aut laferpitij folia, aut bete , cum aceto autpota niuis ai glebula, cum pofta. nitrum exaqua gargarizatur, aut atramentum futorium aceto dilutum. Si |j i faucibus hzreant, in aquam calidam ingrefsis ,aqua frigida ore contineatur,& ad eam hirudi- 3o — || ^ nes exilient, | | LU 1 ! i I (ii Himdinum 4 Hin vprNzs raroinalijsaqui inueniuntur , quam in paluftribus ,lacuftribus , e flagnantibus : quandos | | deuoratarum. quidemin probatifsimis fontibus,ez avenofis, cz faxofis fluuijs non nifi rarifme uiuunt; cám fuapte natura commo, ac an noxa. lito deletentur Quamobrem caueant qui paluftres, ucl flagnantes aquas bibunt, ne bivudines fimul ingerant, qu£e gp 5s ediodum tnexpertis wiatoribus nonmunquam euenit . nanque [Latis tempore calore , ez fiti defatigati , dum 4quant, E. cuicunque in itinere obuiauerint , auide potant y fepe imprudenter birudines bauriunt . Quo fit , ut fubinde uon todo NE fibi fanguinem exugi fentiant ( ut tradidit Diofcorides 5 ) fed etiam ( ut Auicenna Inquit) cruenta expuant, ac pre ti- | p Hirudinum ore melancholicifiant.. Vert anteaquám aliquod offeratur medicamentum, inueftigandum cft., an animal ori uene B t curatio. triculi, an gule adbeferit, an ipfis faucibus . 1d quod facile intelligi poteft ex eorum, qui birudines bauferint,velatios ae — | ?*0 ne : quoniam ubi fuctionem fentiunt y nimirum ibi birudinem fixam effe fignificatur . Ouod fiori uentriculiaffixa fues lt rit, auxilium prejlat muria leniter epota, fcetida itcm laferpitij lacryma;quin ez lixiyium cum fale e» aceto, aut rae n oq phani domestici fuccus cum aceto, aut oleum crudum bauftum , quod per fe tantàm bec interficit animalia . conferunt la infuper ea omnia , que alui tineds, et lumbricos necant. Si uero guttur medium ab birudine ob/ideatur, proderit acre aM lixiuium gargariz;are, aut aquam. in qua alumen cum aceto inferbuerint , uel calchantbum, aut muriam cum lixiuio, E n aceto, e finapi fünul commiftis . Sed fi ea faucium ambitui beveat , opeim mirificam feret ( ut Diofcorides docet ) ca- Hon lide balneum, aqua frigida in ore contenta . Siquidem birudo ab aque calore propulfata, ad frigidam in ore conten a d tam decurrens; facile un cum ipfa aqua expuetur . Ynterdum contingit, quod fLatim fub lingue radicibus , uel in pri Em mis faucium partibus adbevefcit ,ita ut depreffa lingua uideri pofiit : tunc roftratis forcipibus facile extrabi poterit , th ucl quóuis alio inftrimetito , quod cuique in promptu fuerit . 30 ig li E'AA&Bogor Aevwoe, Jof, , eAocTfiglov, cCytory uzAxv. VERATRVM ALBVM 4 d THAPSIA,; ELATERIVM, AGARICVM NIGRV AM. ji CuprouxsrTT n. PnoyzpENDYVM etiam ijs, quz etfi ferendi auxilij gratia tradantur ; non minora tamen cy- teris uenenis pericula fpius adferunt. Qualia füntalbum ueratrum thapfia, elaterium, agari- cum nigrum: fiquidem ea ftrangulatus concitant, aut immodica$ deiectiones mouent. Quibus ea i medentur,quz in fungorum mentione;& fimilibus retulimus. Nimios autem deiectionum impe- B tus, medicamentis, quz excrementa fupprimunt;coércebimus. Neq; negligenda que parum qui- 4o | 4g dem nocere uidentur, interim ueró uitam in difcrimina agunt. Quo in numero funt fylueftris ru- | fi ta, gith , noux glacies ; pappi recentes : flores autem fünt eius Íping quz cactos dicitur. Eos qui Dod fumpferint ,fola uomitio recreat. am Diufiocapi- / ExTANT quàmplurimi Diofcoridis codices, in quibus caput boc de Vevatro albo, Tbap/ia, Elaterio , e» A« üscafügata. — garico nigro , à praecedenticapite feiunetum non. legitur . Verlm ciim antiquifümus manu fcriptus codex ,bec pros | 4 prio, cv peculiari capiti dicauerit, uideatur; abfurdum de bis differuiffe Diofcoridem unà cwm birudinibus,cum quis y & bus nullam babent cognationem, neque ijsdem curantur remediis, non temere facturos duximus, fi illa 4 nobis feorfum ME proprio capite ab birudinibus diflincto, tra&larentur .. Sciendum itaque eft. , quód. cm battenus feripfiffet Diofcoris f des omnium uetenorum indicia, que pota, uel deuorata, bomines necant , uel faltem &gros efficiunt , quin ez uiuere go | jo l [lia e? particularia antidota tradidiffet quibus illorum uis frangi , ac deftrui pofttt , cim preterea Jciret. aliqua in | [ medicum ufum baberi medicamenta alui ducentia,quee fimpliciter pota, e nullis antidotis infr enata, uel maiori mene | l fira; ucl pondere, qum par fit fumpta, non minus bomines interinunt, quàm que proprie uenetiatocantur medicos i illud boc loco admonere uoluit , quod in propinaudis bifce medicamentis minime cecutiant , fed in boc omne fuum ftus DI 0 dium, omnem; diligentiam impendant . V erüm quamuis, inter ea omnia, que in medicum ufinm ueniunt, paucorum tan ; £um meminerit , nempe thapfie , albi uevatri , elaterij , e» agaricinigri ; non tamen ob id fuerit inflmulandus , quod nefciuerit preter bec, alia pluraeffe medicamenta, que noxam inferre po[Tuntaut maiorem quam illa, aut equalem. Quippe quod illi fatis uifüm fit, fd tantàm borum exemplo imperitos medicos difcrimen, toxamq; docuiffet , que omz na in uniuer fum medicamenta aluum cum labore ducentia plerunqs fumentibus adferunt , cin ( ut modó dixiiaus ) uel E largius quàm deceat, uel fiis antidotis exuta fumuntur. Sed ut barum verum ftudiofis in omnibus, quantum poffumus, | ft iz](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33551200_0002_0740.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
