Volume 2
Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- M. D. LIIII. [1554]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio. Source: Wellcome Collection.
751/782 page 689
![m Mti. LTOP (ile d VI Cis LETS xd'ety] !ftlti ftifoe | ri o T dift trate i iji. ! dm — | lf, iof d B itt | Wk B 0n, : E Wm, | e — B left J Wu — M Tm o, 1l Ati AM 20 In Lib. fextum Diofcoridis. 689 genus alijs parantur . Si ueró cauteria fiant , diligenter procurandum ut velita quàm primm excidat cvufla quo ueneno pateat exitus . quippe ea diu in uulnere retenta, omnes obducit meatus magno egrorum detrimento . Porro tion imagno quidem negotio decidet appofita. continue liquida uernice oui uitello , e recenti butyro permifla : quin C butyro folo igni liquato , e madefactis in eo. fplenijs fuperimpofito : &veelat enim boc ceteris. — Vbi ueró e uilnere crujTa deciderié y falutiferum quidem fuerit remedium plage quotidie puluerem precipitati ( flc enim uocant chymijLe argentum uium in puluerem rubicundum conflatum ) infpergere : fiquidem id eximia: preftantifsimim- que medicamentum , preter id quad uulnus occludi probibet , diu; patens feruat , attrahit ctiémnum ex alto ad fue perficiem potenter uenenum . Qua in re cetera buinfce facultatis precellit inedicamenta. Commode etiam;nec niinus efficaciter idem puluis attractorijs emplaftris ; fiue unguentis admifceri , e fubinde uulneri admoueri poteft . etenim iandudum certior fum, in uniuerfa medice facultatis materia , nullum baberi medicamentum » quod talentius: ab altó reuocet extrabatqs uirus , quam precipitatum diclum . Ad bec tametfi ( ut omnibus fere placet ) in quadragefimum diem apertum uulnus dimittere fit fatis ; non tamen errauerit , qui diutius prorogauerit , ut quicquid mali vefiduum [uevit ,exhauviatur . Alamo, TJ a0. Xviloe Avesdvroe Suxüdi[ov. R A TIO VICTVS IN MORSVY RABIOSI CANIS. GF. 2G XOXGEXG V AE AD partem icam pertinent prefidia , ita fe habent. Ceeterüm vi&usrationem ex ijs , quz veneno aduerfantur,coniectura quadam colligere oportet,fimul vt veneni uires hebetet reftin guatque, fimul vtarceat ; quó mirius ad intima pernicies illabatur . Etenim affumpta perniciofa- rum virium penetrationi refiftunt. Quorum vtrunque praftare poteft vini méracioris, paísi,& lactis potus. quippe qui hecomnia capiuntad curam , nonnihil veneno: obijciunt; quód omnem eius acrimoniam obtundat. Simili modo alliorum , porrorum; ceparumquecibus: quód ea diffi- culter conficiantur ; vixque aboleantur ..Nam multos dies huius cibi qualitates remanent, quo tempore nec euincuntur , nec permutanturà mortifera vi , fed contrarijs illa vis expugnatur. Cui reiantidotorum víus accommodatur ; & theriaces , Mithridatij, & eius quod eupatorio tempcra- tur, denique omnium quz magnam aromatum partem fibi vendicant. quippearomata omnia vi- ribus & fubftantijs egré permutantur : quare in corporibus euincunt... Vi&usratio hoc modo fe habet. Noffe conuenit; pauorem aque non ftato, definitoque tempore exoriri : plurimum tamen ad quadragefimum víque diem negle&tis differri confueuit : poft femeftreetiam nonnullos inüa- dit: quendam poftannum aquam horruiffe conftat. quz. nobis vifucompertafüere. Narrant & aliquos poft feptennium aque metu fuiffe tentatos . Inter! principia .demorforumà cane rabiofa curandi ratio talis eft. Verüm enimuerofi ea quz retulimus auxilia, primis diebus praetermiffa fuerint, nec fcalpro carnem circinare, ncc vftionem experiri operzpretium eft. non enim quod pertransijt, fatis euocare poffent. Nulla vtiqué iftius rei occafio aut vtilitas;, fed in caffum corpora doloribus fternentür..| Alter veró curationis modus accedat. Deiectio magnum praebet iuuamen- tum; vtpote cüm mouendo, corporis habitum tranfmutet: & quz colocynthidem recipit hiera. item lac fchiftum, quod fimul dciectionem moueat , & venenum domare pofsit ; cibi acres , & me- raculi potus , quibus vis veneni vehementer retunditur , quotidie fumi debent. Ceterüm fudores ante cibos, & poft etiam ciendi. Dropacifmi finapifimiduealternatim per corpus totum adijcien- di. Sedlongé omnium efficacifsimum auxilium helleborifmus cognofcitur: quo cum fiducia non femel atque iterum, fed frequentius ante quadragefimum diem , vel. poft hoc tempus vti licet. Tantam enim vehementiam hocauxilium habere fertur, vt quidam qui iam aqux mctum fenti- rent, fumpto helleboro ; fimulac primum morbi impetum experirentur ; fuerint feruati. nam & jam vitio tentatos nenio vnquam feruare poteft. Itaque primüm curam contra rabiofi canis mor- fus breui fermone expofuimus.iam adalia , qux venenatis morfibus fxuire confueuerunt, tran- Ícundum. Notas vno contextu, deinde communem medendi modum, qui omnibus cóuenire pof- fit, explicabimus. Curfim deinceps fubiungemus ea, qua fua proprietate nonnullis auxilium pre- ftare poffunt. Poftremó fubne&entur etiam venenata , qux nullis cedunt remedijs. .IusTriTVnNDA demorf[isácanevabiofo diligenter cfl vatio uius, nec ea tantàm regula, culus bte memi- nit Diofcorides ; fed etiam ut ea fit ciborum quantitas , que ijs recte conueniat . Siquidem buiufce: curationis regimen tenuem uictum non expedit, ficuti nec pleniorem, ut A &ttus eft author libro v 1. ubi fic inquit «Yn uidfu indigentia; e fatictas euitanda, magis tamen indigentia : bec. enim füccorum prauitatem adauget , quod nequaquam expedit maleft- co ulceri . Ergo alimentum moderari oportet , ut 2 recte conficiatur , ev: optimum fiecum corpori prebeat ; Nec minus ege[Honi , ez uvinarum protocationi fLudendum . quod. quidem tum ea; que prediximus , tum fcniculum ;e feandix cometa efficiunt . Puls uero fimul ez aluum, ez urinam ducit . ac cichorium agvefte crüdum oblatum ftomas cbo confert, quem nonnulli ferim, nonnulli ab amaritudine picrim appellant . Profünt ez brafüicee cite; e pal uftris afparagus, ez bovtenfis, e? agvefLis rumex : ez e pifcibus qui carnem teneram babent, cz camari, cancri , €7 eris tiacei recentes cum uino mulfo : C? carnium extremitates , auiculeq; omnes montane , que facile coquuntír , boniq; Mm 5 fiit Precipitati VOcati uis . Ratio ui&us demorfis àca ne rabiofoin ftituenda.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33551200_0002_0751.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


