Volume 2
Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio.
- Pietro Andrea Mattioli
- Date:
- M. D. LIIII. [1554]
Licence: Public Domain Mark
Credit: Petri Andreae Matthioli medici Senensis Commentarii, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei, de medica materia. Adiectis quàm plurimis plantarum & animalium imaginibus, eodem authore. Cum Pont. maximi, cæsareæ maiestatis, christianiss. galliarum regis, ac illustriss. Senatus Veneti, gratia & priuilegio. Source: Wellcome Collection.
769/782 page 707
![A cos hy tfi iui Tig 16 tir | io T de Ati dw, i | | | | | | 2| tu | ^ » f , d In Lib. fi l'ofcoridi. - n Lb. fextum Dtofcoridis. 707 que in Ytalia pluribus in locis veperiuntur , eft noftva quinta effentia , ex aqua wie co antidoto noflro conficta. Quippe cin tenulum admodum fit partium y (ttu oculi in untuerfim corpus diffunditur, uenas , ez arterias confejtim permeans . Vnde probibet, ne fanguis e» fpiritus in uafis réfrieerati cogantur : atque aucto calore innato, ucneni uim arcet potentifsime , ida; fuperat citifeime . BaolÀAloxot. BASILISCVS. CEDAT Y EnasrsTRATYs inlibro, quem de medicaminibus, & venenis condidit, de vocato bafilie . . —^N : * . . . . Íco fcité ita refert. Cüm bafilifcus momorderit, vulnus ad auri colorem efflauefcit. Itaq;in pluri- mis,quz virus eiaculantur, comites notz ita fe habent. Ad bafilifci morfum ,vt idem Erafiftra- ita fe habent. MvrrribrEx naria eft apud ferarum fcriptores Bafilifci bifloria , quem Latini Regulum uocant. Sunt Bafilifci varia enim qui fcribant tante perniciei animal effe Bafilifcum , ut folo oculorum intuitit, alij fibilo tantim , alij balitu , alij hiftoria. uero morfu , bomines fTatim interimat . Nec defunt qui uulgi opinionem fecuti , ex antiqui galli ouo banc freuiftiman 2d feram nafci putant . Ex bac itaque biftrorie uarietate, ac incon[lantia facile adducor, ut credam, plerofc que bistoriam bafilifci, ut fabularem, defcripfiffe . 1d quod etiam probe Diofcorides feufiftc , atqs adeo noJtro iudicio adftipulari uis detur . Siquidem is ne cum alijs accufaretur, Erafitratum citauit, autboreimq; biflorie buius fecit . Bafilifei meminit Galenus libro de tberiaca ad Pifonem ( fi tamen liber ille inter legitimos cenfetur ) ubi fic inquit « Bafilifzus bellua fub- d T4) regiam , quam uocant BootAioy Gnpíou , ne uidere quidem nubi unquam contiett : eg» [i uera funt que de illa terj referuntur , periculofum etiam eft uel prope accedere ad boc animal. Aelianus preterea Bafilifcum tanta ueneni |] acuitate , ez immanitate pollere ait ,ut quanuis magnitudine dodrantalem non excedat menfuram ; ferpentes tamen [| omnesetlam ingentes fito duntaxat balitu extinguat , ade ut uirga quoque e longinquo contactus , illico tangentem qt conficiat. Huius item borrendifüime fere bifloriam. tradidit Plinius libro v 111. capite xx1. ubiita fcriptum reli EE quit . Apud Hefperios Aetbiopas fons eft Nigris, ut plerique exiftimauere , Nili caput , ut argumenta , que diximus, we? M ^ 30 perfuadent. Yxtabunc fera appellatur Catoblepas, modica alioquin, ceterisd; membris iners, caput tantim pregra | Catoblepas, 75 : ue egre ferens : id deiectum femper in terram. Alias internecio bumani generis, omnibus, qui oculos eius uidere, con T fdftim expirantibus . Eadem ez* Bafilifci ferpentis cft uis . Cyrenaica bunc generat prouincia , duodecim non aiplius ; digitorum magnitudine , candida in capite macula , ut quodaxt diademate infigni. Sibilo omnes fugat ferpentes : nec flexu multiplici, nec ut relique , corpus impellit , ftd celfus ex erectus in medio incedens Necat frutices mon contaz | cFos ntodó , ueri ez afflatos : exurit berbas , vumpit faxa . Talis uis malo eft. Creditum quondam ex equo occifo . bafta, e7 per eam fübeunte ui non equitem modo, fed equum quoque abfumptum. Huic talimonftro (fcepe enim enes i dtum concupiuere reges uidere ) muflelarum uirus exitio efl: adcó nature nibil placuit effe fine pari. lnijciunt eds ca s g uernis, facile cognitis fola tabe. Necant ille fimul odore, morlunturds, et nature pugnam conficiunt. Heec de bafilifco ij Plinius. Quem tamen plura cim alijs fabulofa navaffe putamus. Nam fi tantim oculorum intuitu, fibilo, aut balitubo: Plura fabulo- ditte 4a 4o minem interficit , non equidem uideo, quomodo factum fit, ut ij qui ipfum uiderunt, elusq; faciem adnotarunt, ex quo- * M ARE li rum poftea relatione buius fere biftoriam plerique defcripferunt , incolumes euaferint : prefertim cum tam paruam ; s fit animal, ut nifi é propinquo loco confpici pofüt . Atque adeo binc vuibi impofübile uidetur , quin ipfe afpicientes non m uiderit , cim ( ut Plinius refert ) non multiplici flexu incedat, ut relique fera, fed celfas , ey erectus : uel quod ex ine m ficto circumflante dére, qui uiderunt non perierint. Ceteri cian Erafiftratus his fabulis nulla forta[Je fidem adbibes yu et, certod; fciret Bdfilifcun mor(u tantum ,ut alie fere 1 bomines interimere y eius duntaxat morfus curationem ine uii Slituit . Verüm quandoquidem buiufce ueneni uis adco uebemens » € immanis existit, ut expugnari non pofsit » non eft ui cur plura bic referam, quam ex Erdfistrato memorie prodidit Diofcorides. Quen ducem ez authorem fecuti, ut ipa m fc [uis de medica materia libris boc fexto finem impofuit ; ifa nos noftris in eos commentarijs , quos ad nofiram communes rei medice Jiudioforum utilitatem conferipfimus » lam extrea ipi f $0 man manum iümponemus . Non obliti ümmenfas gratias agere p Eo lin optimo riaxinto , cui e? omnia accepta referimus , eo i bonorem ac gloriam tribuimus fanpiternam . : jun » LIBRI SEXTI ET VLTIMI FINIS. i qu. : * ^ VENETIIS,IN OFFICINA ERASMIA NA, M VINCENTII VALGRISII; MENSE s | IANVARIO, M. D. LIIII. (P d ii ndi AR mia cm eh A B is HR ta ag](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b33551200_0002_0769.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)


