Over spraakgeluiden : rede uitgesproken bij de aanvaarding van het Hoogleeraarsambt in de Physiologie aan de Rijks-Universiteit te Utrecht, den 24 September 1897 / Door Dr. H Zwaaredemaker Cz.

  • Hendrik Zwaardemaker
Date:
1897
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Over spraakgeluiden : rede uitgesproken bij de aanvaarding van het Hoogleeraarsambt in de Physiologie aan de Rijks-Universiteit te Utrecht, den 24 September 1897 / Door Dr. H Zwaaredemaker Cz. Source: Wellcome Collection.

Provider: This material has been provided by The Royal College of Surgeons of England. The original may be consulted at The Royal College of Surgeons of England.

    12/34 page 10
    het eigenaardige van de physiologie dor spraak, dat zij niet vraagt naar toepassingen. Over de toepassing behoeft de physioloog zich niet te bekommeren. Zij komt van zelf als de vrucht is gerijpt. Zoo keert men tot luisteren terug, Een halve eeuw geleden toonde Donders, een meester in het spreken, ook een meester in het hooren te zijn. Want in letterlijken zin heeft hij toen de natuur afgeluisterd, alles wat de 4 decennien sedert langs anderen weg opnieuw hebben ontdekt. In zijn beroemden brief aan Brucke zet hij uiteen, hoe men slechts de klinkers heeft te fluis- teren om in elk hunner terstond domineerende tonen te herkennen, die boven alle uitklinken en kenmerkend zijn voor het hepaalde klinkergeluid en voor dit alleen. Daar- naast neemt men nog eenige begeleidende tonen waar, die te zamen met de domineerende, het eigenaardige klinker- geruisch vormen. In enkele magistrale regels zijn deze gewichtige vondsten samengevat en na dien tijd heeft Donders er niets aan toe te voegen noch af te nemen zich geroepen gevoeld. Doch het zaad was gestrooicl en velen togen aan den arbeicl om van het nieuwe plantje, als het kon, nog een aantal stekjes te nemen. Onder dezen geen geringere dan Helmholtz, die terstond het gewicht der ont- dekking inziende, zich haastte haar van het subjectief karakter te ontdoen. Want niet alien heschikken over zulk een geoefend waarnemingsvermogen als de uitverkorene ontdekkers. Een evidentie, die voor een ieder geldt, is nooclig. En Helmholtz verschafte die door stemvork-on- derzoek en door met resonatoren de domineerende tonen der klinkers te versterken. Toen kwam aan het licht, zoo men het niet reeds bij voorbaat bevroed had, dat niet een ieder dezelfde klinkers spreekt. Die van den Neder* lander, den Noord-Duitscher, den Parijzenaar bleken zeer
    digitised image 1
    digitised image 2
    digitised image 3