Volume 1
Bibliotheca chemica curiosa, seu rerum ad alchemiam pertinentium thesaurus instructissimus / [Jean-Jaques Manget].
- Jean-Jacques Manget
- Date:
- 1702
Licence: Public Domain Mark
Credit: Bibliotheca chemica curiosa, seu rerum ad alchemiam pertinentium thesaurus instructissimus / [Jean-Jaques Manget]. Source: Wellcome Collection.
59/1006 page 29
![I lapidibus. Quam erudite hec, & pene Cartefiano more fubtiliter extulit Chemicus mente fapiens , utcunque lingua fcabrofior i Hinc conficitur, illum, qui ad eam tenuitatem partium homogenearum redegerit vel commune, vel, & opportunius forfan, metallicum vitrum , efFedut um quoque ut metal¬ lorum mores fequatur , & du&uli tenacitate inge- niijtm fequax & flexile oftendat. Cartefius Prine. Phil. part. IV. Furum eft valde fragile, inquit, quia fuperficies , fecundum quam ejus particula /o indicem tangunt,,fmt admodum exigua, c? parva.hvi- gilet ergo in eo curioforum induftria , utxvitri par¬ ticula: in eas redigantur minutias , ut pluribus om¬ nino fe punCtis contingant, & du&ile vitrum non erit poft fa&u difficile. Hic vehementer & erudite fe opponit C. M, in Obferv. ad zArt. Vitrar. <i/£ntonii Neri, tr/dd hereunto, inquit that the na¬ ture of malleability conffts in a clofe and throug- hout adhafton of parts , an a capacity to the changts of figure in the minuteft parts. Both which are in- confiftent vvith the nature of (flaft. For the mate¬ riali of Glafs, Sand , and Salts, haVe fuch figures as feern incapable of fuch adhafion in every pare one to another. For ali falis have their determinate figura which they k*ep too , in their greatefl folutions and atlions of the fire upon them , as many inftances might evincta, and that figure is various according to tbe_j falts. Salt-peter , and all alkaliz.ate-falts are pointed, and by their pmgency , and caufticknefi feem to b^> made up of infinite fharp pointed needles. *ydnd as for fand , the figure tberof is various, nay , infinite , as it appears in Microfcopes. NovV hoW can any man ima¬ gine that fuch varie ty of figures in fand can fo comply With the determinate figures of falt, as to touch one^> an other in minimis , vvhich is neceffary to make it rnalleable ? &c. i. e. His adde , quod natura mallea- bilimtis ( ut ita expreflius reddam quam politius ) in arttijjiwd partium cohxftone , & fequaci ad immu¬ tandam in minutijftmas partes figuram promptitudine confifirvL ; quorum neutrum convenit moribus vitri. tNfam materia, unde conficitur Vitrum, arena &falia, deflituuntur figuris ita firmiter fe fe amplexantibus. 'Salia univerfa peculiares oftendunt & determinatas figuras, quas in folutionibus maximis , er acerrimis flammarum complexibus retinent pertinacijfime , quod pluribus exemplis oftendere promptum eftet. Ha ipft figura varia funt, ut varium efi faliurn ipforum inge¬ nium. Nitrum & falia omnia lixiva in acumina deft- nunt , & ob illam pungendi , adurendique vim for¬ mata videntur ex infinitis acicularum acutiffimarum-» cohortibus. Quod ad arenam, ejus figura varia efi, imo infinita varietatis, quod vel microfcopia demon- firaVerint. Quis jam fibi perfuadeat eam figurarum in arena Varietatem ita cum determinatis faliurn figuris pojje conjungi, ut partes earundem fe tangant in mi¬ nimis , id quod ad malle abiht at em tamen ( hoc eft duCtilem fub malleo obedientiam) requiritur. Qui¬ bus cum vix quicquam fpeciofius dici potuiflfe ap¬ pareat , vix quicquam minus folidum deprehendi¬ tur. Largimur non inviti & Calibus diverfas figu¬ ras , & arenis, fed easdem inviolatas manere poft illam flammarum acerbitatem, hoc eft quod ab eru¬ dito Anglo cupimus demonftratum. Cum enim ■violentus ille ignium genius> pradertim fi diutius duraverit, pervertat omnia, acuta obtundat, obtu- fa acuat, porrigat curva, incurvet porre <fta , ad fummam ,tnifceat, loco moveat, turbet univerfa, uis fpondebic vel fuas arenis relinqui in vitro guras, vel fuas Calibus ? Relinquuntur figurae fed 29 fortuita:, fed quas ultimus ille ignis permifit im¬ petus, cumfingulis, dum calet malla, momentis figurxalioquin varientur , aliter atque aliter in ho¬ ras infultante flamma. Agnofcimus in vitro vul¬ gatis ufus potos,tum quod bidui, triduive flam¬ ma non ita omnes arena:, faiifque angulos poffic obtundere , & ad aequalitatem redigere , ut non alios formet, etiam in folido arenae, faiifque cor¬ pore anfi aCtus ,tum quod exfpirans ultimo ignis non nifi per meatus, utcunque tenuiflimos in auras evadat, quos propterea patulos quqdammodo re¬ linqui apertum eft. Hinc D. Hyddens Amftelreda- menfis, Cartefiana: delicium Philofophiae , ante biennium vitra flatu in tenuiflimos, fed tamen ad¬ huc integros , folidofque diftendebat globulos, quos cum vacuos impleflet aqua communi , nota¬ vit fenfim per ipfam vitri fubftantiam penetrare aqueas guttulas, & vas ita fenfim exhauriri, quod ob tenuitatem vitri re&iores pori tranfitum hu¬ moris nefeirent intercludere. Scribit quidem hic Commentator falia in flammarum aftu non depo¬ nere figuras fuas.de quo ita cenfendum: faliurn alia, fi fola affligantur ignibus, conftantiam figuram fua- rum diu tueri, fin mifta cum materiis aliis , celeri¬ ter amittere: fed St fi fola percoquantur diutius & mox folvantur, coagulentur , iterumque peru¬ rantur , folvantur , uranturque crebrius repeten¬ do , tandem omnes fuos perdere aculeos , &' in terram infipidam convervi, quod mille experi¬ mentis oflendi poflet. Sin mifceantur, ut in confe¬ ctione vitrorum, cum arenis poft paucorum die¬ rum flammas, faliurn vix tenue in vitrorum fub- ftantia deprehendi veftigium , utcunque Corpore fuo compofitionem vitri intrafle evidentiflimum. Quin memini me non femel vitra Veneta in alko- hol redegifle, mox fiiperfusa aqua deftillata cali¬ da falem inde coCtura molitum elicere, fed non nifi tantillum obtinuitfe , & id ne centefima qui¬ dem parte vitri corpori refpondens, neque, quod advertendum, angulis cum fale illo lixivo , qui ante mixturam intraverat, conveniens. Sunt vi¬ tra, nec inficior, qua: parum coda ,& multo fa¬ le abundantia pluvia tempeftate imminente fu- dorem veluti falfum exfpirant, ftd illa eadem, fi percoquantur diutius , nec fudabunt, nec fa¬ lis relinquent indicium , invertente particulas ejus fuperventu flammarum. Hinc nobiliffimus agalotti cum in laboratorio Medicaro Floren¬ tis varia omnino herbarum falia, ex corticibus, radicibus, lignis, feminibus vi ignis exprefla , & miris figurarum varietatibus oculos efficientia mi¬ hi non ita pridem humanifljn e oftenderet, adje¬ cit ex fuis & Dn. Rhedi, Archiatri Magni Ducis Florentini experimentis , illa omnia , fi diuturna torquerentur ignis carnificina , in cubos denique abire; quos fi ulterius adhuc fatigaflet Vulcani artibus , haud dubie in albam, infipidamque ter¬ ram denique,abiiflent univerfi. Tacebo jam, Com- mentatprem contra vitrum commune fe hic arma¬ re, cum metallicum fuifte, du&ile illud vero ap¬ pareat fimilius. Quin fpe&amus quotidie naturam flexile vitrum moliri ; quid enim eft talcum illud Mofcoviticum [ Maria: glaciem appellant ] quam vitrum naturale tenuilTimum & flexile ? fune varia animalium cornua, & unguite flexiles , pel¬ lucida: , & malleo quodammodo obtemperan¬ tes. Non memorabo diverfa gummata , gelaci- nas , ichthyocollam , alia ; falem meum flexilem intueatur Commentator, & ab eo folo rationes](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30456484_0001_0061.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
