Anonymi Salernitani De adventu medici ad aegrotum libellus ex Compendio Salernitano saec. XII. M.S. editus. II. Commentatio de praxi medica Salernitana Compendio et libello isto maxime illustrata / [August Wilhelm Eduard Theodor Henschel].

  • August Wilhelm Henschel
Date:
[1850]
Catalogue details

Licence: Public Domain Mark

Credit: Anonymi Salernitani De adventu medici ad aegrotum libellus ex Compendio Salernitano saec. XII. M.S. editus. II. Commentatio de praxi medica Salernitana Compendio et libello isto maxime illustrata / [August Wilhelm Eduard Theodor Henschel]. Source: Wellcome Collection.

    15/26 (page 15)
    ut id non recta via, sed fortasse per fraudem in lucem protractum sit vel etiam ex iis, quae auditores in scholis Salernitanis ad magistrorum verba calamo vitiose exceperant, originem duxerit. Deinde partem diaeteticam, quam libere a Salernitanis pronunciatam esse et Regiminis istius versibus con¬ tineri scimus, in codice deesse, reliquas contra medicinae partes peculiaribus commentationibus tra¬ ctatas esse mirum est: quo illud idque multo mirabilius accedit, quod etiam mirificum atque obscurum Nicolai Antidotarium in codice desideratur, pro eo autem liber supra commemoratus (p.13 not.) ,,de confectione medicinarum44 inscriptus exhibetur, quo quasi clavis antidotarii exhibetur atque illud per¬ spicuum redditur, quum secundum solum antidotarii textum nemo medicamentum ad eius formulas medicas parare possit, quin explicationes in libro „de confectione medicinarum44 propositas in usum suum converterit. Similiter res se habet, si Ioannis Platearii librum de practica respicimus quippe cuius textus quidem typis exscriptus et satis notus sit, in Compendio autem alia veste splen¬ deat h. e. multo dilucidior et commentario quasi illustratus prodeat. Inter singula enim capita inter¬ serta peculiaribusque titulis inscripta sunt ea, quae reliqui doctores supra commemorati Afflacius, Petro ni us, Bartholo maeus , alii in singularibus libris de medicina practica scriptis (nunc,-si continuitatem respicimus, perditis) de eadem re docuerant, ita quidem, ut Platearii liber quasi linea, in quam tota Salernitanorum praxis collecta est, esse videatur ac paene corpus therapeuticum medicorum Salernitanum efficiat, qua re codicis titulus ,,compendium Salernitanum44 bene munitur. Praebet enim universae Salernitanorum doctrinae compendium ita conscriptum, ut id maxime ad medicos instituendos et ad docendum in scholis idoneum esset: nec dubitari posse nobis videtur, quin liber re vera ita in iis adhibitus sit. Quae si omnia animo volvuntur, suspicionem movent, compendium Salernitanum praecipue eos libros continuisse, qui non tam in universi populi, quam in scholarum monasteriorum usum scripti erant nec unquam publici iuris fiebant, quia haud dubie monasteriorum intererat, capita gravissima et ipsis maxime peculiaria doctrinae saltem magna ex parte, ut aperte loquamur, celare atque occultare. Contra Regimen diaeteticum in publicum edebatur a scholae magistris politica ratione perductis Normannorum cuidam principi dedicatum, quo doctrinam suam populo commendarent: optime enim sciebant, libello i|to quasi exotericam doctrinae partem eiusque fragmentum e fragmentis compositum publicari, quod intelligi non posset, nisi cum reliquis partibus, quas satis callide occultas habebant, coniunctum, quodque praecepta minus gravia atque illis potissimum utilia, qui medici non essent, contineret. Quare paullo post A egi dius in Prooe¬ mio carminis de compos, medie. 1—7, 17—24, Salernitanorum arcana patefecit, quum non diaete¬ ticam, sed pharmaceuticam medicinae partem in illorum studiis principatum tenere libere confiteretur. Quaerentibus autem quo consilio Salernitani ducti id studium prosecuti sint, praecipuam do¬ ctrinae quae Compendio Salernitano traditur partem maxime e graecis fontibus fluxisse, ita quidem, ut inprimis Galenus eiusque asseclae recentiores in usum vocati sint, facile intelligitur. Nec mi¬ randum est quod Salerni, quae urbs et portu instructa et emporio florentissima praecipue merca¬ tura cum Byzantinis coniunctissima fuit, homines plus graece quam in aliis (Occidentis) monasteriis sciebant, quodque hanc ipsam ob causam culturae Salernitanae forma iam inde ab initio graeca erat. Disciplinae graecae vestigia iam apud Gariopontum extant ad Oribasium et Aetium, (apud Constantinum vel ad Rufum) referenda: eademque apud reliquos Salernitanorum magistros, quos supra memoravimus, certe Alex an dri Tralliani et Theophili Protospatharii prae¬ cepta nos agnoscere sinunt. Bartholomaeus Mag. saltem (id quod in Jano I. p. 357. demon-