Volume 1
De eo quod vitam constituit in corpore animali disquisitio physiologica : publice in inclyta Groningo-Omlandica Academia defensa / Matthaei van Geuns Groningani.
- Matthias Geuns
- Date:
- 1758
Licence: Public Domain Mark
Credit: De eo quod vitam constituit in corpore animali disquisitio physiologica : publice in inclyta Groningo-Omlandica Academia defensa / Matthaei van Geuns Groningani. Source: Wellcome Collection.
10/56 page 2
![tium varia transpofitione, motu, et vis moventis in agendo intenfione quae¬ rendi eft: facit tamen partium in fuas particulas infinita fere divifio , harum- que omnem oculorum et imaginationis vim longe fugiens fubtilitas, ut neque ex compofitione et ftru&ura penitus deduci poftit illa diverfitas, neque, eo ap¬ plicatis univerfalibus motuum naturae legibus O) , phaenomenorum et muta¬ tionum ratio mechanica omnino reddi queat. Enafcitur hinc ipfa phaenomena obfervandi neceffitas, eaque, fi magis compofita appareant,in fimpliciora refol- vendi. Additis tum manifefla compofitione et per fenfus detegendo partium nexu, figura, magnitudine et motu, applicare quidem poterit leges motus , et corporum apparitiones, quatenus a cognita illa ftrublura pendent, per caufas mechanicas exponere; fed fimul in cenfum vocare opus habet naturae fcrutator innumeras qualitates, quas vocant phyficas CO, earumque in agendo motus re¬ gulas, follem folum experientia detegendas 00. Eft autem partium compofi- tionis, ftrufturae et phyflcarum proprietatum, in quolibet fere corporediverfa quaedam conjunctio; ita tamen ut, ad generaliorem plurium fimilitudinem at¬ tendendo , triplex potiflimum corporum condi poffit ordo, ceu totidem naturae regna. Horum id, quod, terrae fere gremio conclufum, compofitionis et crefcen- di ratione praecipue reliquis fimplicius eft, fojjlle five lapideum regnum audit; id vero, quod ex partibus diverfis in organicam formam ita eft compofitum, ut nutrimentum ex corporibus quibus cohaeret hauriat, elaboret et in propriam naturam convertat, generique praeterea propagando idoneum fit, vegetabile vo¬ catur. Animalis autem regni incolae praeterea integri de loco |fefe movere, par- tefque, ad ufus inhabitantis animae faClas , agitare apti fa&i, compotitarum partium varietate, flruClurae infinito artificio, et machinationis ftupenda pul- critudine, reliquis longe antecellunt, ut fane nullam ej]e opificem praeter naturam, qua nihil potefi cffe callidius, qui tantam in hifce follertiamperfequi potuijfet, merito a cicerone diClum fit (0. Quodfi ergo ad id, (fed quantum et quam am¬ plum illud!) quod fibi, praeter ea quae reliquis quoque corporibus competunt, privum habet animale corpus, convertatur attentio, nullam aliam efle, perfpicietur facile, naturalis fcientiae partem, quae, uti nobilitate, fic neque difficultate et co- gno. (3) De quibus coilful. cel. ’s gravEsande Phyf. e/em. math. 1. I. cap. 17. et plenius ili. wolfii Cowtol. gen. f. II. c. 4. (V) Harum numerus proprie eo major fit, quo plurium phaenomenorum caufas plane in¬ cognitas quis arbitretur, e. g. cohaefionis, ela- fticitatis, attraftionis &c. qui vero has per cer« tas a&iones fubtilis materiae explicant, illi hanc ut caufam phyficam aflumunt, cujus agendi ra¬ tionem adeo determinare nequeant. Conf. wol- FiUS 1. C. §. 238. ENGELHARD. Logic. §. 4J2. (7/) Conf. inter alios g. b. bilfingeri dilucid. philof. §. 210. (<?) De Natura Deorum L. II. enunciat autem id ex fenfuum contemplatione.](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b30417156_0001_0010.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
