Volume 2
Magiae naturalis libri viginti / Ab ipso authore expurgati, & superaucti, in quibus scientiarum naturalium divitiae, & delitiae demonstrantur.
- Giambattista della Porta
- Date:
- 1589
Licence: Public Domain Mark
Credit: Magiae naturalis libri viginti / Ab ipso authore expurgati, & superaucti, in quibus scientiarum naturalium divitiae, & delitiae demonstrantur. Source: Wellcome Collection.
316/324 page 298
![lant, utoptimos quofq; fallant;nifi guftum confulant , Sic Frumento pondus augere Poíffumus,intus condendo uss ligaeum aqua , uclaceto plenum , nam abforbet , ut ex Plinio habetut, DE LT R.A, ET MVLTI$ QV I1BPSD.4M EIY S PROPRIET.ATIBP S, 'ONNVLLAS infelyra retinet proprietates, & animaduerfiones quas in medium afferre operzpretium duximus. Primó dicemus efeQtus quofdam miros , quiab antiquis traduntur, deinde quo modo fieri poffunt: aut ab an- tiquis fa&itata, quum nunc mufica cultior, nobilior; fit , quàm apud an« tiquos:tunc enim rudiorjimperfectiord; , & temporibus noftris bas operatio nesnon perficiat, Rithmos & modulosin hominibus poffe certum eft , nec tam immite, & efferatum effe cor,quin coaptis modulis, & cantilenisanimum delinientibus remittatur , contra indecentibus, & in concianis angatur, & cH teflringatur. Carmen prodit Mufens dulcifimam rem mortalibus effe, &à Platonicis dictum animaduertitur à Mufica mulceri omne, quod uiuit, plurimiq; uifuntur cffe&us. Remugiunt inbello tympana; ut fint hortamenta , & torpentes fufciteat; & ijs (imiliaab antiquis fa. citata reperiuntur. Timotheus Muficus, quotiens libuerat phrygium modulabatur cantum , & Ale xandri animum ficaccendebat , ut efferatusad arma curreret ,quümq; aliter uoluiffet , mutato , ani« mofiratem ex bauriens, fegnem eficiebat animum, & remollitum ab armis ad epulas, & conuiuia tra- hcbar,& Plutarchusait, quüm ipfe audiuiffet Antigenidam tibia modos iecinentem,qui uocanturhar matij,2déó inflammatum fe effe, ut fimul cum armis exurgens , manus inieceritin proximeaffidentes, R«fert Cicero Pythagoram adolefcentem quendam Taurominitanüm , uino madidum , ac meretricio amoreirreritam ,quüm riualis comburere domum quereret, quo detinebatur fcortum, Phrygio mo- do concitatum,fpondzo refonante pacatum,& mitiorem reddidiffe. Idemq; iubebat.Si tibiarum canes tu impulfi adolefcentes, facinus aliquod aggrediuntur, tibicina fpondzum canente detrahuntur, ut modorum grauitate, corum furens petulantia confedetur. Empedocles quüm eius hofpitem iurgijss & conuitijs quidam laceffitus inuaderet , canendi retoríit modum , furentisQ; iram temperanit. Theo phraftus ad compeícendas animi turbatinones, muficos fertur adhibuiffe fonos. Et Agamennon é pattia difeedens,ad Troiam profecturus, deClitemneftre dubitans pudicitia,cithareedum reliquit,qui Íóno illam adco ad continentiam , & pudicitiam incitabat , ut Acgyítus,non nifi occifo citharoedo ca frui potuerit. Thracius Orpheus citharz incentionibus , efferatas gentes;faxi inftar,nulla ratione mol- les inflexit. Tenerosinfantium fenfus permulcet fonus , & crepitaculis uagientes acquiefcunt , & ipfi conticefcunt. VndeChiyGppum proprium nutricibus carmen fertur fcripfiffe. Mulicis modulis etia animalia cicurantur. Arion citharcedus rationis expertes delphinos fibi conciliauit, ut demerfum fo Ípitem in litus duxerint. Elephantes , ait Strabo,tympanis allici , ceruifonis detinentur, & modulato carmine capiuntur, Cygni hyperborci cithara, & cantu conuincuntur, auiculz fiítulis irretiuatur s & paítoralis fiftula paffu progretfis quietem imperat gregibus. Apud Mylos quüm equinum genus co: it, quidam uelut hymenzum quendam nuptijs przcinunt , & cantus fuauitate permulíz , equa grauis dz fiunt, & forme pulchritudine eximios pullos pariunt . Pythocharis tibicen ,quüm ad tibiam ma- goa contentioneincitatos numeros caneret, luporum impetum reprcüiffefertur. Immó vulnera & mor pander,atq; Arion MethimneusLesbios , & Iones grauibus morbis curauere. Afclcpiades Medicus tu« ba furdis medebatur,cantuq; populi feditiones copefcuit. Quodá araneorum in Apulia frequ&s, genus quod valgó tarantulam nuncupaat, in maximis Solis ardoribus acerbitatis virus peftiferum infigit,hu jus perniciei vna hec falutaris inuenta eft medicina , vt ictus vario, & multiplici tibicinum cantu , alio rumüe muflicoruminftrameatorum permulceatur. Is, tametfi omnisfeníus expersfit , tamen confe- ftim vt tibiz auditionem accepit,tanquàm graui experrectus fomno,fehumo tollit, &ad muficz ratio- nem faltareingreditur,at fi ibicen pullare defi(tat, ftatim animo deficitur , & ftuporeafficitur, ac rur- fus repetito cantu,acrius faltáre contendit, Sic affectibus fingulis fingulas adhibuere prifci melodias , vti Dorica prudentiam , caftitatem , €& doctrinam largitur. Phrygia pugnas excitat, furorem inflam- mat, quod efficit & tibia, Ideo Ariftoxeausin fabulis quod Dorica efficere non valuit;ad Phrygiam de uenit harmoniam,qua illis coagruebat . Lydia intelle&um acuitobtu(is, terrenoQ; grauatis defiderios ceeleftem inducitappetentiam , ab Ar ftotclein Politicis traditum . INon ne Lacedemonibus fertur re» pudiatum pridem fuiffe chromaticum genus, quod nimium audientes effeeminaret . Vnde nonára- tione alienum reor , fi &impliciid accidat ]yra, citharaüe, quod veró arte , ingenioüe confectum euenit magis mirum , nemo cft ; qui negare poflit. Sed ái nos huius caufam perfcruzari velimus:non modis,fed fidibus ————](https://iiif.wellcomecollection.org/image/b13134838_0002_0316.jp2/full/800%2C/0/default.jpg)
